شرکت ایتالیایی سایپم، با تکیه بر توافق بلندمدت خود با آرامکو، موفق به کسب دو قرارداد جدید فراساحلی (CRPO) در عربستان سعودی شد که شامل مهندسی، ساخت و نصب خطوط لوله حیاتی برای توسعه میادین بری، ابوصفاح و مرجان است. این قراردادها، ضمن تحکیم جایگاه سایپم در بازار منطقه‌ای، بر استفاده حداکثری از ظرفیت‌های ساخت داخلی عربستان تأکید دارند.

وزیر انرژی امارات از برنامه‌ای بلندپروازانه برای افزایش صادرات گاز مایع (LNG) خبر داد؛ اقدامی که نه‌تنها هدف پاسخ به رشد تقاضای جهانی تا ۷۰۰ میلیون تن در سال ۲۰۳۵ را دنبال می‌کند، بلکه می‌تواند موازنه انرژی در خاورمیانه را وارد مرحله‌ای تازه کند. به گفته سهیل المزروعی، این استراتژی بر پایه هم‌سویی با سیاست گازی قطر تدوین شده و معنایش روشن است: جهش خلیج فارس به مرکز ثقل جدید تجارت گاز جهان.

در سال‌های اخیر، دریای خزر بار دیگر به یکی از مهم‌ترین محورهای ژئو‌اکونومیک منطقه تبدیل شده و ایران تلاش دارد با ابتکارهای تازه، نقش محوری خود را در اتصال کشورهای ساحلی و مسیرهای ترانزیتی احیا و تقویت کند.

بازار مسکن در کشورهای عربی، همواره در مرکز توجه اقتصاددانان و سرمایه‌گذاران قرار داشته است، چرا که هم بخش بزرگی از هزینه‌های زندگی خانوارها را تشکیل می‌دهد و هم یکی از گزینه‌های جذاب برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. قیمت‌ها و هزینه‌های مربوط به خرید یا اجاره خانه در این منطقه تنوع بالایی دارد و تحت تأثیر عوامل مختلف اقتصادی و اجتماعی، نوسانات قابل توجهی را تجربه می‌کند.

بحرین با افتتاح نخستین نیروگاه خورشیدی ۱۵۰ مگاواتی، تعهد خود به «بی‌طرفی کربن تا ۲۰۶۰» را آغاز کرد؛ این پروژه، ۱۰۰ هزار تن دی‌اکسید کربن را حذف می‌کند و نقش منطقه‌ای بحرین در گذار به انرژی پاک را تثبیت می‌نماید.

پس از هدف قرار گرفتن یک نفتکش در خلیج عدن توسط زیردریایی آمریکا، گمانه زنی های بسیاری از شب گذشته تا به اکنون صورت گرفته است.

سیدمحی‌الدین جعفری، مدیر اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، از کشف چشمه‌های نفتی در اردبیل و آغاز عملیات لرزه‌نگاری در ناحیه مرزی خلیج‌فارس با کشورهای عربستان، کویت، امارات و بحرین خبر داد. این پروژه‌ها، که در ۲۶ استان کشور در حال اجرا هستند، با استفاده از ۶ دکل اکتشافی و بدون تأثیرپذیری از تحریم‌ها، نویدبخش اکتشافات جدید نفت و گاز در ایران است.

ایران با منابع طبیعی فراوان و موقعیت ژئوپلیتیک استراتژیک، در دهه ۱۹۷۰ یکی از بالاترین سطوح رفاه در منطقه را داشت، اما امروز درآمد سرانه (PPP) ایرانیان با ۱۶.۲۲۴ دلار، فاصله‌ای فاحش با همسایگان جنوبی مانند قطر، امارات و عربستان پیدا کرده است. این عقب‌ماندگی نه تنها نتیجه محدودیت‌های جمعیتی نیست، بلکه محصول تصمیمات اقتصادی نادرست، بهره‌وری پایین، تورم مزمن، سرمایه‌گذاری ناکافی و سیاست‌های یارانه‌ای است که انرژی را ارزان و اقتصاد را ضعیف کرده است. بحران انرژی، قاچاق سوخت و یارانه ناعادلانه، چهره واقعی رفاه ایرانیان را مخدوش کرده و ادامه این مسیر، اقتصاد کشور را در تله‌ای ساختاری و طولانی‌مدت گرفتار کرده است.

در سرزمینی که سال‌ها با بی‌آبی و گرمای سوزان دست‌وپنجه نرم کرده، باران هنوز هم رخدادی نادر و در عین حال سرنوشت‌ساز است. امارات متحده عربی، بیابانی در قلب خلیج فارس که با نوآوری و توسعه شهری، جمعیتی نزدیک به ۱۰ میلیون نفر را در خود جای داده، امروز با دو رویی باران روبه‌رو است: از یک سو، هر قطره باران می‌تواند زندگی را به کویر بازگرداند و امید تازه‌ای برای مردم خسته از گرما و کم‌آبی باشد؛ از سوی دیگر، بارش‌های ناگهانی و سیل‌آسای اخیر نشان داده که همین موهبت طبیعی می‌تواند زیرساخت‌ها و اقتصاد این کشور را به شدت تهدید کند. امارات، کشوری که سرانه مصرف آب در آن یکی از بالاترین‌ها در جهان است و برای جبران کمبود بارش به بارورسازی ابرها و نمک‌زدایی متکی است، اکنون در نقطه‌ای حساس ایستاده: جایی که تصمیم‌های مدیریتی و زیرساختی، نه تنها سرنوشت رابطه‌اش با باران، بلکه امنیت آب و زندگی میلیون‌ها نفر را رقم خواهد زد.

کریدور بین‌المللی شمال–جنوب، با اتصال خلیج فارس و دریای عمان به دریای خزر و اروپا، می‌تواند ایران را به محور تجارت منطقه‌ای تبدیل کند، اما کاهش عملکرد بنادر شمالی در چهارماهه نخست ۱۴۰۴ زنگ خطری برای این فرصت تاریخی است. در حالی که بندر کاسپین با رشد ۲۶ درصدی در تخلیه و بارگیری و ۲۱۱ درصدی در صادرات، از ظرفیت این کریدور بهره برده، دیگر بنادر شمالی با افت شدید مواجه شده‌اند و نیازمند اصلاح زیرساخت‌ها و هماهنگی‌ها برای جبران عقب‌ماندگی هستند.

پروژه‌ای که سال‌ها به دلیل کمبود بودجه متوقف مانده بود، قرار است مهرماه امسال به سرانجام برسد و امید تازه‌ای برای مقابله با بحران بی‌آبی و خشکسالی در استان کرمان بیافریند.

کارشناسان صنعت انرژی نسبت به آینده میدان مشترک پارس جنوبی هشدار می‌دهند؛ میدانی که قلب تپنده تولید گاز ایران به شمار می‌رود و هم‌اکنون به دلیل برداشت حداکثری سالانه حدود پنج درصد افت فشار دارد. در شرایطی که قطر با اجرای پروژه‌های پیشرفته فشارافزایی در مرزهای مشترک، ظرف کمتر از دو سال آینده تولید پایدار خود را تضمین می‌کند، ایران همچنان درگیر چالش‌های مالی، تحریم‌ها و تأخیر در احداث تأسیسات دریایی است. به گفته بویری، تحلیلگر حوزه انرژی، تداوم این وضعیت می‌تواند به مهاجرت گاز از سمت ایران به قطر بینجامد و تعادل تولید میان دو کشور را بر هم زند؛ تعادلی که تنها با تلاش ۲۰ ساله ایران در توسعه فازهای پارس جنوبی به دست آمده است. وی تأکید می‌کند که آغاز فوری پروژه‌های فشارافزایی به‌ویژه در هاب‌های مرزی برای جلوگیری از کاهش تولید و پاسخ به نیاز فزاینده داخلی ضروری است، چرا که کشور در زمستان ۱۴۰۴ با ناترازی روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز مواجه خواهد شد.

وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با صدور بیانیه‌ای تند و قاطع، ادعاهای تکراری و بی‌اساس شورای همکاری خلیج فارس درباره جزایر سه‌گانه ایرانی، میدان گازی آرش و برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران را رد کرد. این بیانیه که در پاسخ به نشست اخیر وزرای خارجه این شورا در کویت صادر شده، بر حاکمیت بلامنازع ایران بر جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک و حقوق تاریخی کشور در میدان آرش تأکید دارد.

تهدید به بستن تنگه هرمز، شریان حیاتی انرژی جهان، بار دیگر در فضای سیاسی ایران مطرح شده است. اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این اقدام نه‌تنها نمایش قدرت نیست، بلکه می‌تواند با تبعات سنگین حقوقی، اقتصادی و راهبردی، ایران را در موضع ضعف قرار داده و بحران‌های جدیدی را برای کشور رقم بزند.

در حالی که تجارت ایران با همسایگان در بهار امسال کاهش یافته، چهار کشور در میان آن‌ها رشد چشم‌گیر مبادلات تجاری با ایران داشته‌اند؛ فرصتی طلایی که در صورت برنامه‌ریزی دقیق، می‌تواند موتور محرک صادرات غیرنفتی ایران شود.

عضو کمیسیون کشاورزی مجالس هفتم و هشتم، گفت: مهمترین کاری که در دوران کم‌آبی باید به آن توجه بسیار بیشتری شود، انتقال آب دریای خزر و خلیج فارس به فلات مرکزی است، چون چاره‌ای جز این کار نداریم.

در حوزه راهبردی حمل‌ونقل دریایی، همکاری ایران با کشورهای مسلمان همسایه نه‌تنها یک انتخاب منطقی، بلکه ضرورتی حیاتی برای تقویت همگرایی اقتصادی، تسهیل مبادلات تجاری و تثبیت امنیت دریایی به شمار می‌رود. ایران با دسترسی به دو پهنه آبی مهم یعنی خلیج فارس و دریای عمان در جنوب و دریای خزر در شمال، جایگاهی ممتاز در مسیرهای دریایی منطقه دارد. این ظرفیت بی‌نظیر، اگر با مشارکت کشورهای مسلمان منطقه مانند قطر، عمان، امارات، عراق، آذربایجان و ترکمنستان همراه شود، می‌تواند به شکل‌گیری یک بلوک حمل‌ونقلی قدرتمند بینجامد.

وقتی بیابان تشنه می‌شود: رویای کوه یخ قطبی در دبی. عبدالله الشحی، تاجر اماراتی، در سال ۲۰۱۷ ایده بلندپروازانه‌ای را مطرح کرد: انتقال کوه یخی غول‌پیکر از قطب جنوب برای تأمین آب شیرین و سرد در امارات که توجه جهانی را برانگیخت

رژیم صهیونیستی با حمایت آمریکا و سرمایه‌گذاری کلان در کارتل‌های نفتی، نقشی کلیدی در معادلات انرژی منطقه و جهان ایفا می‌کند. این رژیم با نفوذ در مسیرهای ترانزیت نفت و بهره‌برداری از کریدورهایی مانند زنگزور، به دنبال تأمین منافع اقتصادی و سیاسی خود در بازار جهانی نفت است.

در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای و پس از درگیری نظامی ایران و رژیم صهیونیستی، روابط اقتصادی ایران و عمان نه‌تنها آسیب ندید، بلکه مسیر تازه‌ای برای رشد شتاب‌دار پیدا کرد. امضای ۱۸ توافق‌نامه تجاری در سفر اخیر رئیس‌جمهور ایران به مسقط، نویدبخش جهشی تازه در تجارت دوجانبه است؛ از کاهش تعرفه‌ها تا راه‌اندازی خط مستقیم کشتیرانی بین چابهار و عمان، همه چیز از آغاز فصلی نو در همکاری‌های اقتصادی دو کشور حکایت دارد.