فیروز قاسمزاده اعلام کرد که ورودی سدها ۱۴ درصد کاهش یافته و میانگین پرشدگی مخازن تنها به ۳۵ درصد رسیده است؛ این در حالی است که ۱۹ استان همچنان زیر نرمال هستند و پایتخت و کلانشهرهای بزرگی مانند مشهد و اصفهان با تنش جدی آب شرب مواجهاند.
با وجود بارشهای پراکنده، بحران آب در ایران نه تنها فروکش نکرده، بلکه عمیقتر نیز شده است. آمارهای تکاندهنده از کاهش ۱۷ درصدی ورودی آب به سدها و افت ۲۲ درصدی ذخایر، زنگ خطر را به صدا درآورده و وضعیت "فوق بحرانی" تهران، هشداری جدی برای کل کشور است که نشان میدهد مدیریت نادرست گذشته، امروز به یک فاجعه ملی تبدیل شده است.
آخرین آمار ارائه شده از حجم بارشها نشان میدهد که چهار سد در کشور بین صد تا هزار درصد بیشتر از پارسال آب دارند در حالی که تهران به حجم مرده سدهای خود رسیده است.
پایتخت در نفسهای آخر؛ ۷۵ روز خشکسالی تهران را لبه پرتگاه بحران آب قرار داد. با گذشت بیش از دو ماه از فصل پاییز، نه تنها اثری از بارش نیست، بلکه ذخایر سدها نیز به حدی بحرانی رسیده که مسئولان از وضعیت «مخاطرهآمیز» و استفاده از آب مرده برای تأمین شرب شهروندان خبر میدهند.
با گذشت چند ماه از سال آبی جدید (مهر تا دی ۱۴۰۴)، ورودی آب به سدهای کشور ۱۷٪ کاهش یافته و ذخایر کل به سطح نگرانکننده ۳۴٪ رسیده است. این کاهش ۲۲ درصدی نسبت به سال گذشته، در کنار رهاسازی ۲۵ درصدی کمتر، زنگ خطر جدی برای تأمین آب شرب و کشاورزی ماههای آتی را به صدا درآورده است؛ مدیریت منابع آبی در آستانه یک چالش بزرگ قرار دارد.
وزیر نیرو با اشاره به بارشهای اخیر در جنوب کشور، از وقوع تغییر اقلیمی نابهنگام خبر داد و تأکید کرد که با وجود بارشهای خوب در برخی مناطق، همچنان کسری ۸۰ تا ۹۰ درصدی آب در سفرههای زیرزمینی وجود دارد؛ با این حال، وی اطمینان داد که نوبتبندی آب برای تهران برقرار نخواهد شد مگر آنکه بارشهای پیشبینی شده محقق نشوند.
بارشهای سیلآسای اخیر، پرده از بزرگترین تناقض مدیریتی ایران برداشت: کشوری که همزمان دچار سیل ویرانگر و کمبود مزمن آب است. ناتوانی در مهار و ذخیرهسازی آبهای سطحی، ناشی از تخریب ظرفیت جذب خاک و نبود یک نگاه یکپارچه به منابع آبی، نشان داد که بحران ایران ریشه در کمبود باران ندارد، بلکه در فقدان یک “مدیریت هوشمند” است.
زنگ خطر ملی برای تابستان ۱۴۰۵ به صدا درآمد؛ ذخایر آب سدهای کشور در پایان آذر ۱۴۰۴ با کاهشی ۲۲ درصدی نسبت به سال گذشته، تنها ۳۴ درصد پر شدهاند. این در حالی است که تراز منفی ورودی و خروجی سدها نشان میدهد کشور از ذخایر گذشته تغذیه میکند، نه بارشهای جدید؛ وضعیتی که با وجود بارشهای مقطعی، زنگ خطر بحران سراسری آب و خشکی را پیش از آغاز اوج مصرف، به صدا درآورده است.
راما حبیبی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای تهران، از کاهش ۳۳۵ میلیون مترمکعبی ذخایر سدهای استان نسبت به میانگین بلندمدت خبر داد و هشدار داد: «حجم آب کنونی سدها تنها یک سوم میزان نرمال است و با وجود پیشبینی بارندگی، هنوز هیچ تضمینی برای جبران این کسری بزرگ در کوتاهمدت وجود ندارد.»
کاهش سطح آب خزر، «فاجعهای خاموش» است و ایران را مجبور به طراحی بنادر جدید میکند! در عین حال، بزرگترین ذخایر غلات کشور در بندر امام در خطر ماندن کشتیهاست و قزاقستان برای سرمایهگذاری کلان در بنادر ایران اعلام آمادگی کرده است .
تا تاریخ ۲۲ آذر ۳ میلیارد و ۲۱۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدهای کشور شده است. این رقم در مقایسه با ۴ میلیارد و ۶۳۰ میلیون متر مکعب ورودی در مدت مشابه سال گذشته، کاهشی ۳۱ درصدی را نشان میدهد.
وزیر نیرو از اصلاح ساختار دولتی بازار آب خبر داد و اعلام کرد: اصلاح اقتصاد آب کلید ورود سرمایهگذار خصوصی است؛ سهمیهبندی یارانهای برای مصرفکنندگان خوشحساب و بازار رقابتی برای مصرف مازاد.
سخنگوی صنعت آب اعلام کرد : هیچ تصمیم قطعی در خصوص واردات آب اتخاذ نشده است؛ این گمانهزنیها در حالی است که سایه سنگین کمبود منابع آبی، ضرورت یک راهکار فوری را بیش از پیش آشکار میسازد.
در حالیکه ذخایر آب ایران به یکی از کمسابقهترین سطوح خود رسیده و بارندگی چهار ماه نخست سال آبی ناامیدکننده بوده، دوباره نگاهها به «بارورسازی ابرها» دوخته شده است؛ روشی که برخی آن را ناجی بحران آب میدانند و برخی دیگر، مثل مهدی زارع، آن را گزینهای محدود و ناکارآمد برای اقلیم فوقخشک ایران میدانند.
