زعفران ایران که سالها با عنوان «طلای سرخ» نبض بازار جهانی این ادویه گرانبها را در دست داشت، در زمستان ۱۴۰۴ با مجموعهای از چالشهای داخلی و خارجی روبهرو شده است. از یکسو قیمت زعفران در بازار داخلی و بورس کالا در سطوح بالایی قرار دارد و از سوی دیگر صادرات رسمی کاهش یافته و بخش قابل توجهی از زعفران ایرانی با نام کشورهای دیگر روانه بازارهای جهانی میشود. بررسیها نشان میدهد در حالی که ایران همچنان بزرگترین تولیدکننده زعفران دنیاست، محدودیتهای تولید، ضعف در برندینگ و مشکلات صادراتی، جایگاه این محصول استراتژیک را با تهدیدهایی جدی مواجه کرده است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی در امور باغبانی گفت: بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان در ایران کشت میشود و از این میزان، بیش از ۹۰ درصد تولید کشور در استان خراسان رضوی متمرکز است.
وزیر جهاد کشاورزی در پیامی به مناسبت روز ملی زعفران اعلام کرد: سهم ایران در تولید جهانی زعفران، نود درصد است و این افتخار، دستاورد تلاش کشاورزان خردمند، همت صادرکنندگان متعهد و دانش متخصصان این مرز و بوم است.
یک مسئول صنفی گفت: در یک ماه گذشته برخی از شرکتها مبادرت به صادرات زعفران باکیفیت نامناسب کردهاند. گمرک چین نیز با توجه به عدم استانداردهای لازم این محصولات، محموله را مصادره کرده است.
ایران با تولید بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان، همچنان «سلطان بلامنازع» این محصول ارزشمند است، اما ضعف در برندسازی، صادرات فلهای، قاچاق و کاهش سطح زیر کشت، جایگاه این طلای سرخ را در بازار جهانی به خطر انداخته است. آیا ایران میتواند با اصلاحات هدفمند، ارزش واقعی زعفران خود را بازپس گیرد؟
اردیخانی عضو صندوق توسعه صادرات زعفران گفت: هنگامی که زعفران افغانستان بدون تعرفه به هند صادر میشود در حالی که زعفران ایرانی باید ۳۸ درصد تعرفه بپردازد مشخص است که در همان ابتدا، قیمت زعفران ما ۳۸ درصد از زعفران افغانستانی عقبتر است. همچنین این معضل در صادرات زعفران به چین هم که تعرفه ۱۲ تا ۱۳ درصدی دارد، صادق است.
عضو هیئت مدیره صندوق توسعه صادرات زعفران گفت: بنابر آمار در ۳ ماهه نخست امسال صادرات زعفران نسبت به سال قبل بیش از ۳۰ درصد رشد داشته که این روند در تیرماه ادامه داشته است.
در حالی که ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان است، عواملی نظیر خامفروشی، نبود شفافیت آماری و ورود صادرکنندگان غیرتخصصی آینده این محصول راهبردی را با ابهام مواجه کردهاند. کارشناسان هشدار میدهند که بدون اصلاح سیاستها، مزیت رقابتی زعفران ایران در بازار جهانی از بین میرود.
با آغاز سال جدید، نگرانیها درباره افزایش قیمت برخی محصولات خوراکی محبوب، بهویژه اقلام اساسی که نقش پررنگی در سبد مصرفی خانوارها دارند، شدت گرفته است. بررسی روند قیمتی در ماههای اخیر نشان میدهد که برخی عوامل از جمله نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینههای تولید، کاهش عرضه داخلی و رشد تقاضا میتوانند به افزایش قیمت این محصولات منجر شوند.
نائب رئیس شورای ملی زعفران گفت: در حال حاضر قیمت هرکیلو زعفران دسته ۸۳ تا ۸۴ میلیون تومان، زعفران پوشال ۹۶ تا ۹۷ میلیون تومان، سرگل ۱۰۰ تا ۱۰۲ میلیون تومان و نگین ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون تومان است.
یکی از اعضای هیئت مدیره صندوق توسعه صادرات زعفران ایران اعلام کرد که مقادیر زیادی از زعفران کشور به شکل گسترده و غیرقانونی، حتی با استفاده از تریلی، از مرزهای ایران خارج میشود.
