در تابستان ۱۴۰۳، ۴۱.۷ درصد از جمعیت ۱۵ ساله و بالاتر از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند، به‌عبارتی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار دارند. بررسی تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی نشان می‌دهد که این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال گذشته (تابستان ۱۴۰۲) ۰.۱ درصد افزایش یافته است.

فرامرز توفیقی، فعال کارگری اظهار داشت: در ۲ تا ۳ سال آینده، طبقه متوسط دیگر وجود نخواهد داشت و جامعه به دو گروه فقیر و مرفه تقسیم خواهد شد. طبقه مرفه برای حفظ موقعیت خود به کاهش بیشتر سطح زندگی فقرا نیاز دارد و از سوی دیگر، طبقه فقیر به دلیل تضعیف پیوندهای اجتماعی و عدم اتحاد، هر روز با دشواری‌های بیشتری در زندگی مواجه خواهد شد.

بسیاری از فعالان کارگری و جامعه‌شناسان از فقر شدید کارگران شاغل خبر داده و تأیید کرده‌اند که در کشور شاغلین فقیر وجود دارند که با حقوق مصوب وزارت کار، از رشد روزافزون تورم عقب می‌مانند. برای جبران این وضعیت، آن‌ها ناچارند یا از کیفیت زندگی خود بکاهند یا به مشاغل دوم و سوم روی آورند. بسیاری از این فعالان اذعان دارند که کارگران به‌طور معمول دو یا حتی سه شغل دارند و با درآمد اندکی که کسب می‌کنند، به رقم تعیین‌شده برای خط فقر از سوی سازمان آمار نیز نمی‌توانند دست یابند.

بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله نشان می‌دهد، این نرخ در فصل بهار سال جاری نسبت به فصل مشابه سال قبل (بهار ۱۴۰۲) ۱.۶ درصد کاهش یافته است.

یکی از اولین اقداماتی که محمدرضا فرزین پس از انتصاب به عنوان رئیس کل بانک مرکزی در دی‌ماه ۱۴۰۱ انجام داد، تثبیت نرخ ارز نیمایی در رقم ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بود. این تصمیم به عنوان یکی از ارکان کلیدی سیاست تثبیت به شمار می‌آید و به عنوان سیاست اصلی بانک مرکزی در دوران مدیریت فرزین شناخته می‌شود.

تحلیل بازار کار فارغ‌التحصیلان نشان می‌دهد که در دو دهه اخیر، با دخالت دولت در افزایش ظرفیت دانشگاه‌ها و بدون توجه به نیازهای واقعی بازار کار، نه تنها تعداد نیروی کار تحصیل‌کرده افزایش یافته، بلکه این رشد عمدتاً در رشته‌هایی بوده که با نیازهای بازار همخوانی ندارد. از سوی دیگر، بنگاه‌های اقتصادی کشور نتوانسته‌اند به توسعه قابل توجهی دست یابند و این دو عامل منجر به بیکاری گسترده جوانان تحصیل‌کرده شده است که به ویژه در میان بانوان، نارضایتی و ناامیدی را به همراه داشته است. در این شرایط، توسعه سکوهای جستجوی شغل تا حدی از دشواری‌های بازار کار کاسته است. در این راستا، بازیگران کلیدی در این بازار می‌توانند با انجام اقدامات زیر به بهبود وضعیت کمک کنند.

یکی از مطالبات مطرح در انتخابات اخیر افزایش متناسب با تورم حقوق کارگران بوده است که عموم کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری آن را تایید کردند. به طور طبیعی یکی از مهمترین انتظارات از دولت جدید، پایبندی به این وعده است.

مرکز آمار نرخ بیکاری کل کشور در بهار امسال را ۸.۲ درصد اعلام کرده است. همچنین، این نهاد اشاره کرده که فاصله اطمینان این نرخ بین ۷.۴ درصد و ۸.۲ درصد است. به بیان دیگر، ممکن است نرخ ۸.۲ درصدی که به صورت رسمی اعلام شده، در ماهیت خود خطای اندازه‌گیری داشته باشد که اگر این خطاها لحاظ شوند، نرخ بیکاری تا ۷.۴ درصد پایین می‌آید و یا تا ۸.۱ درصد بالا می‌رود.

نرخ استخدام در آمریکا، با ۳٫۴ درصد از کل اشتغال، پایین‌ترین میزان از ماه مارس ۲۰۲۰ و نیم واحد کمتر از سطح قبل از دوران همه‌گیری کرونا بوده است. توقف استخدام از سوی کارفرمایان به نفع کارگرانی است که از قبل شاغل هستند. نرخ اخراج و تخلیه به ۰٫۹ درصد رسیده است که پایین‌ترین سطح در سوابق مربوط به سال ۲۰۰۰ به شمار می‌رود.

نرخ بیکاری در بهار سال ۹۷ در استان سیستان وبلوچستان، ۱۸.۶ درصد به ثبت رسیده، در حالی که این شاخص در بهار ۹۶، تنها ۱۲درصد بوده است. نرخ بیکاری به ثبت رسیده استان سیستان در بهار سال ۹۷، تا کنون در این استان بی سابقه بوده است.

گزارش مرکز آمار درباره وضعیت حاکم بر بازارکار که به تازگی انتشار یافته حاکی از آن است که در بهار امسال نسبت به فصل مشابه سال گذشته سهم خدمات از کل جمعیت شاغل زنان افزایش یافته است.

سیدصولت مرتضوی گفت: پنج دهم درصد نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان کاهش یافته است. جمعیت شاغل افزایش یافته و جمعیت بیکار کاهش یافته و میزان بیکاری جوانان نیز کاهش یافته است. همچنین نرخ بیکاری در ۱۹ استان کاهش یافته و در ۲۶ استان، نرخ بیکاری تک رقمی شده است. هدف گذاری ما در دولت سیزدهم این بود که تا پایان سال نرخ بیکاری را زیر ۷ درصد بیاوریم.

دولت سیزدهم برای کاهش نرخ بیکاری اقداماتی را انجام داد که از آن بین می‌توان به تقسیم کار در حوزه اشتغال به شکل ملی، استانی، شهری، روستایی و به جزئی‌ترین شکل اشاره کرد؛ در کنار این اقدام، تعداد اشتغال ایجاد شده به صورت برخط هر روز کنترل می‌شد و اگر مجموعه یا استانی در عمل به وظایف خود عقب‌تر بود، موانع را از سر راه برمی‌داشتند تا مسیر به سرعت طی شود.

محمود کریمی بیرانوند, معاون اشتغال وزیر کار طی چند روز اخیر ۱۰ درصد اشتغال ایجادی در کشور را مربوط به حوزه مشاغل خانگی دانست،و گفت: ایجاد ۷۷۵هزار شغل خالص در سه سال اخیر، تک‌رقمی شدن نرخ بیکاری و کاهشی شدن آمار بیکاری فارغ‌التحصیلان از اقدامات شاخص دولت سیزدهم است.

ایجاد اشتغال جدید در کشور نیز بخش دیگری از عملکرد معاونت توسعه کارآفرینی وزارت تعاون است. در این بخش تغییرات در جمیعت شاغل کشور تحلیل شده است و نتایج نشان می‌دهد متوسط میزان تغییرات در سال‌های ۱۳۹۸-۱۴۰۰ عدد منفی ۴۱۳ هزار نفر بوده که این متوسط تغییرات در سال ۱۴۰۰-۱۴۰۲ به ۵۲۲ هزار نفر رسیده است. آمار مربوط به سال ۱۴۰۲ نیز به‌تنهایی بیانگر ایجاد ۷۷۵ هزار فرصت شغلی در کشور است.

شاخص فلاکت یا میزری، نشانگری است که با در نظر گرفتن مجموع نرخ تورم سالانه و نرخ بیکاری فصلی، میزان رفاه یا رنج شهروندان را نشان می‌دهد. طبیعی است که هر چه میزان تورم و نرخ بیکاری بیشتر باشد، وضعیت معیشتی شهروندان با دشواری بیشتری همراه خواهد بود.

بررسی آمار بازار کار و بیکاری فارغ التحصیلان بیانگر این است بررسی نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ساله و بیشتر فارغ التحصیل آموزش عالی نشان می دهد,۱۱.۸ درصد از جمعیت فعال فارغ التحصیل آموزش عالی بیکار بوده اندد. این نرخ در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط روستایی نسبت به نقاظ شهری بیشتر بوده است. بررسی روند تغییرات این نرخ حاکی از کاهش ۱.۱ درصدی در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال قبل است.

محمد آذرپناه گفت: سامانه جستجوی شغلی به اتصال نیروی کار به کارفرمایان کمک می‌کند. هدف از این سامانه، افزایش نظارت دولت بر عملکرد کاریابی‌ها است که متشکل از دو بخش جست‌وجوی نیروی کار و فرصت‌های شغلی است و کارفرمایان، کارجویان و کاریابی‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند.

محمود کریمی بیرانوند گفت: مطابق آمار مراکز رسمی داخلی و بین‌المللی در سال ۱۴۰۲، خالص اشتغال ایجادی ۷۷۵هزار نفر، کد بیمه شغل جدید بیش از ۹۰۰هزار نفر و فرصت‌های شغلی جدید صحت‌سنجی‌شده در سامانه رصد اشتغال وزارت کار یک میلیون نفر بوده که کمترین نرخ بیکاری در دهه‌های اخیر را رقم زده و پس از سال‌ها نرخ بیکاری ایران از ترکیه کمتر شده است.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صولت مرتضوی، اعلام کرد که در کشور ما توانستیم ۲.۷ میلیون فرصت شغلی ایجاد کنیم و همچنین نرخ بیکاری در ۲۵ استان به تک رقمی شدن رسیده است.