در ایران، یارانه‌ ها به‌عنوان ابزاری برای پشتیبانی مالی دولت از مردم، با هدف کم کردن شکاف اقتصادی بین طبقات و ارتقای سطح رفاه عمومی در نظر گرفته شده‌اند. به منظور اینکه این کمک‌ها به شکلی منصفانه‌تر به دست افراد برسد، دولت خانوارها را بر اساس شاخص‌های اقتصادی گوناگون به دهک‌های مختلف تقسیم‌بندی کرده است. در این گزارش، راهنمای چگونگی استعلام دهک‌ بندی خانوار و نحوه اعتراض به آن را بررسی می‌کنیم.

طرح کالابرگ الکترونیکی در حال اجراست و امروز شهروندان می‌توانند از ساعت ۱۷ اعتبار خود را دریافت و خریداری کنند.مرحله اول کالابرگ به سرپرستان خانوارهای تحت‌حمایت نهادهای حمایتی (کمیته و بهزیستی) تعلق می‌گیرد.

حذف یارانه نقدی ۳ دهک بالا قطعی شد؛ بر اساس آیین‌نامه جدید دولت، تنها ۷ دهک نخست جامعه مشمول دریافت کالابرگ الکترونیکی خواهند بود و سه دهک پردرآمد از لیست یارانه‌بگیران حذف می‌شوند.

مرحله نخست اجرای طرح یارانه کالابرگ الکترونیکی از ۱۲ اسفند ۱۴۰۳ آغاز می‌شود که در قالب آن حساب سرپرستان خانوارهای یارانه بگیر دهک‌ های اول تا هفتم شارژ می‌شود و این افراد می‌توانند ۱۱ قلم کالای اساسی را از فروشگاه‌های معتبر سراسر کشور خریداری کنند.

سرپرست سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها پیش‌تر اعلام کرده بود که آیین‌نامه جدید ۶ شاخص را برای تعیین دهک‌بندی مشخص کرده است. بر اساس این شاخص‌ها، خانوار‌هایی که در دهک‌های ۸ تا ۱۰ قرار می‌گیرند، از فهرست یارانه‌بگیران حذف خواهند شد. قرار است منابع مالی حاصل از این حذف برای تأمین یارانه دهک‌های پایین‌تر استفاده شود.

یارانه‌ بگیران در ماه اسفند علاوه بر یارانه نقدی که در زمان مقرر واریز می‌شود، مبلغی نیز برای خرید کالاهای اساسی دریافت خواهند کرد.

روز گذشته مسعود پزشکیان اظهار داشت: «ما هم‌ اکنون هم به افراد ثروتمند یارانه می‌دهیم و هم به افراد کم‌درآمد. اما یارانه‌هایی که پرداخت می‌کنیم، بیشتر نصیب افراد به‌ اصطلاح ثروتمند می‌شود تا فقیران روستایی و حاشیه‌نشین. به نظر من، نباید به امثال من یارانه تعلق بگیرد؛ بلکه باید از افرادی مثل من گرفته شود و به کسانی اختصاص یابد که واقعاً در تنگنا و مشکلات معیشتی هستند.» به نظر می‌رسد این اظهارات رئیس‌جمهور، نشانه‌ ای از احتمال حذف یارانه معیشتی افراد پردرآمد باشد.

با توجه به آیین‌نامه اجرایی‌ای که به‌استناد جزء (۶) بند (الف) تبصره (۸) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۳ به تصویب هیئت وزیران رسیده است، خانوارهای دارای املاک و مستغلات از جمله باغ‌ویلاهای مجلل (لوکس) با مجموع ارزش ریالی بالاتر از ۳۵ میلیارد تومان، خانوارهای دارای یک یا چند خودروی سواری یا وانت دواتاق (کابین) دارای شماره انتظامی شخصی با مجموع ارزش ۳ میلیارد تومان، خانوارهایی که درآمدهای آنها بیش از سقف مشخص باشد، خانوارهایی که میزان خرید آنها از طریق حساب‌های غیرتجاری از رقم تعیین‌شده بالاتر باشد، ایرانیان مقیم خارج از کشور بر اساس اعلام وزارت امور خارجه و خانوارهایی که بیش از پنج سفر خارجی در بازه یک‌ساله داشته باشند مشمول شرایط قطع یارانه خواهند بود.

در آستانه ماه مبارک رمضان و عید نوروز، طرح کالابرگ برای هفت دهک پایین درآمدی در دو مرحله اجرا خواهد شد. در این دو نوبت، سه دهک پایین به ازای هر نفر یک میلیون تومان و چهار دهک بالاتر ۷۰۰ هزار تومان یارانه تشویقی یا اعتبار کالابرگ دریافت می‌کنند. یکی از ابهامات اجرای این طرح، کافی نبودن اعتبار ۱۵ همتی اختصاص یافته از سوی دولت بود. اما با اجازه برداشت معادل ریالی یک میلیارد دلار، حدود ۶۶ هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی، این مشکل برطرف شده است. هدف از طرح کالابرگ، حمایت از معیشت خانوارها در برابر تورم است و این اعتبار برای جبران افزایش قیمت‌ها که در ماه‌های اخیر به سبد مصرفی خانوارها افزوده شده، اختصاص یافته است.

یارانه بگیران در ماه اسفند علاوه‌بر یارانه نقدی که در موعد مقرر واریز می‌شود، مبلغی نیز برای خرید کالاهای اساسی دریافت خواهند کرد.

هیئت وزیران در دولت چهاردهم با توجه به آئین‌نامه اجرایی که به‌استناد جز (۶) بند (الف) تبصره (۸) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۳ به تصویب رسیده است، چندین شاخص را برای دهک‌بندی جدید و همچنین حذف یارانه افراد دهک‌های بالا اعلام کرده است.

در آستانه ماه مبارک رمضان و عید نوروز، قرار است طرح کالابرگ برای هفت دهک پایین درآمدی در دو مرحله اجرا شود. در این دو نوبت، سه دهک پایین به ازای هر نفر یک میلیون تومان و چهار دهک بالاتر ۷۰۰ هزار تومان یارانه تشویقی یا اعتبار کالابرگ دریافت خواهند کرد. یکی از ابهامات اجرای این طرح، عدم کفایت اعتبار ۱۵ همتی اختصاص یافته از سوی دولت بود که حالا با اجازه برداشت معادل ریالی یک میلیارد دلار، حدود ۶۶ هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی، این مشکل نیز حل شده است. هدف از طرح کالابرگ، حمایت از معیشت خانوارها در برابر تورم است و این اعتبار به منظور جبران افزایش قیمت‌ها که در ماه‌های اخیر به سبد مصرفی خانوارها تحمیل شده، اختصاص یافته است.

یارانه‌ بگیران در اسفند ماه علاوه بر یارانه نقدی، مبلغی برای خرید کالاهای اساسی دریافت خواهند کرد. به این ترتیب، دهک‌های اول تا سوم یارانه‌ای به مبلغ ۹۰۰ هزار تومان و سایر یارانه‌بگیران در مجموع یارانه‌ای به مبلغ ۶۵۰ هزار تومان خواهند داشت.

رئیس جمهور با بیان اینکه به ۷ دهک جامعه کالابرگ داده می‌شود، گفت: مشکلاتی وجود دارد، اما یک مقدار تحمل کنیم و دست به دست هم دهیم؛ باور داریم قادر به حل مشکلات هستیم.

در ماه اسفند ۱۴۰۳، علاوه بر عیدی پایان سال کارمندان و بازنشستگان و یارانه نقدی که به‌ طور ماهانه به حساب یارانه‌ بگیران واریز می‌شود، مبالغ دیگری نیز به اقشار مختلف جامعه اختصاص خواهد یافت.

بر اساس گزارش ها، یارانه معیشتی بهمن ۱۴۰۳ برای دهک‌ های چهارم تا نهم، در ساعت ۲۴ روز سه شنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود و از صبح روز چهارشنبه قابل برداشت خواهد بود.

با توجه به تغییرات بخش اول لایحه بودجه سال ۱۴۰۴، بودجه هدفمندسازی یارانه‌ها از ۹۲۳ هزار میلیارد تومان به ۱۰۴۶ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. از این رقم، ۲۰۰ هزار میلیارد تومان باید از طریق کمک زیان از محل اعتبارات هزینه‌ای تأمین شود.

چندی پیش، طیبه حسینی، سخنگوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها، از واریز یارانه معیشتی خبر داد. او اعلام کرد که یارانه کمک معیشتی مرحله ۱۶۸ مربوط به بهمن ماه ۱۴۰۳ به حساب ۱۰ میلیون و ۱۹۸ هزار و ۹۲۲ سرپرست خانوار در دهک‌های اول تا سوم واریز و قابل برداشت است.مبلغ این یارانه ۱۱۱ هزار و ۵۱۴ میلیارد ریال برای ۲۷ میلیون و ۸۷۸ هزار و ۸۰۷ نفر در دهک‌های اول تا سوم از طریق ۲۸ بانک عامل در سراسر کشور پرداخت شده است.

حساب برخی از سرپرستان خانوار با واریز یارانه کمک معیشتی شارژ شد.

واریز یارانه بهمن ۱۴۰۳ طبق جدول زمان‌بندی واریز یارانه ارائه شده از سوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها به حساب سرپرستان خانوار انجام خواهد شد.