خشکترین سال در ۶۴ سال اخیر؛ سد کرج، شریان حیاتی تهران، تنها با ۳۵ میلیون مترمکعب آب، زنگ خطر کمبود آب را به صدا درآورده است؛ رقمی که بخش عمده آن “حجم مرده” و غیرقابل استفاده است و تنها ۲۰ میلیون مترمکعب آب قابل برداشت باقی مانده است.
کاهش ۴۲ درصدی ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته، نگرانیها را از آینده منابع آبی دوچندان کرده و چشماندازی تیره و تار را پیش روی ایران قرار داده است.
تهران و کرج، دو کلانشهر ایران، در سایه سیاستهای توسعهای نادرست و برداشت بیرویه، با بحران جدی کمآبی دست و پنجه نرم میکنند و چشمانداز روشنی برای آینده منابع آبی آنها وجود ندارد.
کابل، پایتخت شش میلیون نفری افغانستان، با بحران بیسابقه کمآبی روبهروست. منابع آب زیرزمینی این شهر با سرعتی دو برابر توان تجدید طبیعی در حال تخلیهاند و کارشناسان هشدار میدهند که بدون اقدامات فوری، کابل تا سال ۲۰۳۰ به نخستین پایتخت مدرن جهان تبدیل خواهد شد که ذخایر آبیاش بهطور کامل تهی میشود.
رییس فدراسیون آب با بیان اینکه "ما بحران آب نداریم، بحران مصرف آب داریم و باید رویه مصارف خود را اصلاح کنیم"، گفت: روز صفر آب تهران خیلی وقت است فرا رسیده و شروع شده است.
ناصر مرادی، عضو کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، گفت: «ما چارهای جز حرکت بهسوی کشاورزی فراسرزمینی نداریم. کشورهای حوزه اوراسیا، از جمله روسیه، قزاقستان، بلاروس و حتی برخی کشورهای آفریقایی، دارای زمینهای بسیار حاصلخیز و منابع آبی مناسب هستند. دولت باید در این زمینه بستر لازم را فراهم کرده و از بخش خصوصی حمایت کند تا بتوانیم در این کشورها به کشت محصولات آببر بپردازیم و تولیدات حاصل را وارد کشور کنیم.
مدیر سد کرج گفت: اگرچه هم اکنون نیروگاه برق آبی سد کرج در حال فعالیت است اما احتمالاً تا دو هفته آینده ارتفاع آب به حدی میرسد که دیگر امکان تولید برق از این نیروگاه وجود ندارد.
دبیر شبکه علمی تغییر اقلیم کشور گفت: تالاب خشک شده و زمینهای بیپوشش اطراف آن، به کانونهای فعال گرد و غبار تبدیل میشوند. دقیقاً همان چیزی که امروز شاهد آن هستیم؛ طوفانهای گرد و غبار با منشأ داخلی مانند اطراف تهران، قم، مرکزی که زندگی را در کلانشهرها مختل میکند.
عضو هیات رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس با اشاره به تغییر الگوی بارشها در کشور، تاکید کرد: در حال حاضر عزم جدی برای مقابله با برداشتها و مصرفهای غیرقانونی آب مشاهده نمیشود. این در حالی است که رصد، پایش و اقدام به موقع میتواند بخش بزرگی از مشکلات آبی کشور را حل کند.
مدیرعامل شرکت پتروشیمی تبریز از اجرای سه پروژه کلان در راستای افزایش ظرفیت تولید، مدیریت بحران آب و تأمین نیاز داخلی کشور خبر داد و اعلام کرد: این طرحها با اتکا به توان داخلی و در راستای تحقق شعار سال «سرمایهگذاری برای تولید» در حال اجرا هستند.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با اشاره به وضعیت بحرانی آب ۴۴ سد کشور گفت: به دلیل پرنشدگی سدهای کشور تامین برق از نیروگاههای برق آبی نیز در بهار و تابستان با مشکل جدی مواجه است.
هنوز تابستان نیامده، اما خاموشیهای مکرر برق و قطعی آب در ورامین، قرچک، پیشوا و پاکدشت، نفس مردم را گرفته است. در حالیکه تهران هنوز درگیر بحران نشده، شهروندان این مناطق حاشیهای روزانه ساعتها بیآب و بیبرق میمانند؛ بحرانی که با کاهش شدید ذخایر سد ماملو، نگرانکنندهتر از همیشه است.
در حالی وارد پنجمین سال خشکسالی متوالی شدهایم که مدیرعامل شرکت تأمین و تصفیه آب تهران ضمن هشدار درباره وضعیت بحرانی آب در پایتخت، از شهروندان خواست با صرفهجویی جدی و اصلاح الگوی مصرف، برای عبور از تابستان پیش رو مشارکت کنند.
مدیرعامل آبفای تهران با اشاره به تداوم خشکسالی در پنجمین سال پیاپی، از آغاز اعمال محدودیتهای آبی برای مشترکان پرمصرف خبر داد. محسن اردکانی اعلام کرد در صورت ادامه بد مصرفی، برای نوبت اول قطعی ۱۲ ساعته و در صورت تکرار، محدودیتهای شدیدتری اعمال خواهد شد. او همچنین از مردم خواست با کاهش ۲۰ درصدی مصرف، از نوبتبندی آب جلوگیری کنند.
در شرایطی که تهران با بحران کمآبی دستوپنجه نرم میکند، شهرداری پایتخت اعلام کرده است با توسعه ظرفیتهای بازچرخانی و کاهش برداشت از چاهها، گامهای موثری برای مصرف بهینه آب و پایداری منابع آبی برداشته است. اما با مصرف دو برابری آب توسط ۶۰ درصد خانوارهای تهرانی، صرفهجویی و تغییر الگوی مصرف همچنان دغدغهای جدی است.
