با عبور گردشگری ایران از دوره رکود جهانی و منطقه‌ای، سال ۲۰۲۶ به نقطه‌ای تعیین‌کننده برای بازسازی برند ملی سفر تبدیل شده است؛ سالی که طبق پیش‌بینی‌ها، شمار گردشگران ورودی ایران می‌تواند به ۵.۶ میلیون نفر برسد و سهم گردشگری از اقتصاد ملی را در مسیری صعودی قرار دهد. این گزارش، تصویری جامع از روندها، چالش‌ها و فرصت‌های گردشگری ایران در سال ۲۰۲۶ ارائه می‌دهد.

تورم فزاینده در سال ۱۴۰۴، گردشگری داخلی ایران را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که در آن «سفر» از یک برنامه معمول خانوادگی به یک تصمیم پرهزینه و گاه لوکس تبدیل شده است. داده‌های میدانی از بازار حمل‌ونقل، اقامت و خدمات گردشگری نشان می‌دهد هزینه یک سفر کوتاه داخلی در بسیاری از مقاصد، رشدی فراتر از توان مالی بخش بزرگی از خانوارها داشته است.

با بازگشایی مرزهای هوایی و زمینی و کاهش محدودیت‌های سفر، ایران در ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴ میزبان بیش از ۱.۲ میلیون گردشگر خارجی بوده است؛ آماری که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۵ درصد رشد نشان می‌دهد و پتانسیل افزایش درآمد ارزی کشور تا ۵۰۰ میلیون دلار را فراهم کرده است. این بازگشت گردشگران فرصتی طلایی برای تقویت اقتصاد غیرنفتی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری ایران به شمار می‌رود.

ایران با برخورداری از بزرگ‌ترین میادین نفت و گاز جهان، اکنون در آستانه بهره‌برداری از یک ظرفیت فراموش‌شده قرار گرفته است؛ «گردشگری انرژی». حوزه‌ای که می‌تواند فراتر از جذابیت‌های صنعتی، به منبعی پایدار برای درآمد ارزی و ایجاد اشتغال در مناطق نفت‌خیز تبدیل شود و مسیر تازه‌ای برای توسعه گردشگری کشور بگشاید.

نام ایران در میان ۲۰ مقصد محبوب گردشگری جهان قرار گرفت؛ جایگاهی که برخی آن را نشانه‌ای از ظرفیت‌های مغفول‌مانده کشور می‌دانند و برخی دیگر حاصل تبلیغات هدفمند. آیا این رتبه‌ جهانی آغاز تحولی واقعی در صنعت گردشگری ایران است یا صرفاً یک تصویرسازی رسانه‌ای؟

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ساوجبلاغ گفت: توسعه روستاها بدون زیرساخت‌های استاندارد ممکن نیست. فراهم کردن امکانات بهداشتی، رفاهی و مذهبی نه تنها رفاه اهالی را تضمین می‌کند، بلکه تجربه گردشگران را ارتقا می‌دهد و به رونق کسب‌وکارهای محلی کمک می‌کند.

ایران با برخورداری از تمدنی چند هزارساله، تنوع اقلیمی کم‌نظیر و فرهنگ غنی، یکی از کشورهایی است که ظرفیت‌های عظیم و بالفعل‌نشده‌ای در حوزه گردشگری دارد. این سرزمین به‌دلیل قرارگیری در چهارراه ارتباطی جهان از دوران باستان تا امروز، میزبان تمدن‌ها، آیین‌ها و سبک‌های معماری گوناگون بوده است؛ از این‌رو آثار تاریخی و باستانی پراکنده در جای‌جای کشور، گنجینه‌ای ارزشمند برای گردشگری فرهنگی و تاریخی به شمار می‌رود. بناهایی مانند تخت‌جمشید، نقش‌جهان، ارگ بم، پاسارگاد و گنبد سلطانیه تنها نمونه‌هایی از صدها اثر ثبت‌شده و ثبت‌نشده جهانی هستند که هر کدام روایتگر بخشی از تاریخ بشرند.

مدیرکل توسعه گردشگری داخلی بر روند رو به رشد توجه دولت چهاردهم به مقوله گردشگری ریلی و توسعه مسیرهای مختلف ریلی توریستی در کشور تأکید کرد و گفت: ظرفیت قطارها از تهران به شیرگاه به سرعت تکمیل می‌شود.

صنعت گردشگری به عنوان یکی از موتورهای محرک اقتصاد ملی، نیازمند سرمایه‌گذاری هدفمند و تخصیص بودجه پایدار است. در شرایطی که بسیاری از کشورها از محل درآمدهای گردشگری سهم قابل‌توجهی در تولید ناخالص داخلی خود دارند، ایران نیز با برخورداری از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی گسترده، می‌تواند از این طریق اشتغال پایدار ایجاد کرده و ارزآوری قابل‌توجهی داشته باشد.

در سالی که به پایان رسید، ایران توانست بیش از ۷ میلیون گردشگر خارجی را به خود جذب کند؛ بر پایه آمار رسمی، شمار گردشگران ورودی ایران در سال شمسی منتهی به ۲۰ اسفند ۱۴۰۳، حدود ۷٫۳ میلیون نفر بوده است.

در یک سال اخیر، برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه امارات متحده عربی، بار دیگر با تکرار ادعاهای واهی درباره مالکیت جزایر ایرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک، تلاش کرده‌اند واقعیت تاریخی و حقوقی حاکمیت کامل ایران بر این جزایر را زیر سؤال ببرند. این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که اسناد بین‌المللی و شواهد تاریخی، بدون استثناء، مالکیت همیشگی ایران بر این جزایر را تأیید می‌کنند.

مسافران خارجی از شکاف میان نرخ رسمی و آزاد ارز بهره‌مند می‌شوند، اما در همین زمان، بیماران و پژوهشگران از دسترسی به ارز مورد نیاز خود بازمانده‌اند.

با از راه رسیدن نیمه دوم سال، فهرست‌های تازه‌ای از بهترین مقاصد سفر پیشنهاد می‌شود اما در هیچ از این فهرست‌های بلندبالا که در وب‌سایت‌های نقد و بررسی یا رسانه‌های معتبر بین‌المللی سفر منتشر شده، نامی از ایران مشاهده نمی‌شود. این درحالی است که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی امیدوار است تعداد گردشگران ورودی به ایران را تا پایان سال به حدود ۱۰ میلیون نفر برساند.

هفته گردشگری در ایران امسال در حالی برگزار می‌شود که سیدرضا صالحی امیری نسبت به کاهش چشمگیر گردشگران ورودی از چین انتقاد کرده است. به گفته او، از میان ۱۶۰ میلیون گردشگر خروجی چین، سهم ایران تنها به حدود ۱۰۰ هزار نفر می‌رسد. برخلاف سال‌های گذشته و با وجود تحولات اخیر در منطقه خاورمیانه، جریان گردشگری ورودی به کشور با افت قابل توجهی مواجه شده است.

رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران معتقد است ایران با برخورداری از مزیت‌های متعدد همچون گردشگری سلامت، ظرفیت‌های مناطق آزاد، تنوع اقلیمی و فرهنگی در میان اقوام مختلف، می‌تواند به یکی از مراکز قدرت نرم منطقه تبدیل شود.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: پس از جنگ ۱۲ روزه، روند ورود گردشگران خارجی به ایران تا منفی ۷۵ درصد کاهش داشت. با این حال او معتقد است ایران تا پایان سال ۱۴۰۴ می‌تواند به حدود ۱۰ میلیون گردشگر خارجی دست یابد، اما با وجود هشدارها و تهدیدهای برخی کشورهای اروپایی و آمریکا، رسیدن به این عدد چگونه ممکن است

افزایش تقاضای گردشگران برای خدمات محلی، موجب پویایی بیشتر بازار کار می‌شود. دولت می‌تواند از این رونق برای ایجاد اشتغال در بخش‌های خدماتی، حمل‌ونقل، صنایع دستی و گردشگری روستایی بهره‌برداری کند. هر شغل جدید ایجاد شده در این حوزه‌ها نه‌تنها درآمد مالیاتی برای دولت ایجاد می‌کند، بلکه به بهبود رفاه عمومی نیز کمک خواهد کرد.

یک شرکت تحقیقاتی معتبر در سال جاری گزارشی جامع و دقیق از جذاب‌ترین شهرهای جهان در سال ۲۰۲۴ منتشر کرده است که می‌تواند راهنمایی مفید برای مسافران و علاقه‌مندان به گردشگری باشد. این گزارش با تحلیل داده‌های مختلف از جمله جاذبه‌های فرهنگی، تاریخی، طبیعی و همچنین امکانات رفاهی و تفریحی هر شهر، به رتبه‌بندی این مقاصد پرداخته است. مرور این گزارش نه تنها اطلاعات ارزشمندی درباره بهترین مقاصد گردشگری ارائه می‌دهد، بلکه به مسافران کمک می‌کند تا برنامه‌ریزی بهتری برای سفرهای خود داشته باشند و تجربه‌ای بی‌نظیر از سفر به این شهرها کسب کنند. با توجه به تغییرات سریع در صنعت گردشگری و ظهور مقاصد جدید، بررسی این رتبه‌بندی می‌تواند به شناخت بهتر از گزینه‌های موجود کمک کند.

"گردشگری معادن، شاخه‌ای نوین از صنعت گردشگری است که به بازدید از معادن فعال یا متروکه، تاسیسات معدنی، موزه‌های معدنی و مناطق مرتبط با فعالیت‌های معدنی می‌پردازد. این نوع گردشگری علاوه بر جنبه‌های تفریحی، فرصتی برای آشنایی با تاریخ، فرهنگ، زمین‌شناسی و فرآیندهای تولید مواد معدنی فراهم می‌آورد. در این گزارش از گسترش نیوز، به بررسی جنبه‌های مختلف تاثیرات این نوع گردشگری بر اقتصاد کشور می‌پردازیم.

اصفهک در رقابت بین ۱۵۰ روستا در سطح جهانی، در فهرست بهترین روستاهای گردشگری ثبت شد.