مشکلات کارگران ساختمانی صرفاً به حقوق و دستمزد ختم نمی شود، بیمه و مسائل مشکلات آن یکی از اصلی ترین دغدغه های این قشر است که همواره با وعده و وعید مسئولان پیش رفته اما درست نشده است.

علی مهدوی، کارشناس ایمنی کار گفت: باید از مسئولان سوال کرد که آیا واقعا سود پیمانکار مهم‌تر است یا جان کارگر. چرا هیچ نظارتی بر اجرای مصوبات صورت نمی‌گیرد. چرا نباید در چنین شرایطی ناظران حضور داشته باشند و کارگاه‌ها را حداقل در ساعات اوج گرما وادار به تعطیلی کنند.

اکبر شوکت، رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی ایران ادامه داد: در سیستم تشکل‌های کارگری کشور تلاش شد تا نوعی خالص‌سازی رخ دهد. این درحالی است که حدود دوماه قبل از این انتخابات انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی با حضور بیش از ۴۰۰ انجمن برگزار شد.

تأمین اجتماعی تأکید دارد که در صورتِ قطع بیمه کارگر، فرد می‌تواند اعتراض کند و بیمه او مجددا برقرار شود. آیا پروسه‌ی برقراری مجدد بیمه کارگران در صورتِ پذیرفته شدن اعتراض به راحتی اتفاق می‌افتد؟ خیر، اصلا اینگونه نیست. ما کارگری داریم که دوسال پیش بیمه‌اش به ناحق قطع شده و اعتراض کرده و ثابت کرده که کارگر ساختمانی است اما هنوز بیمه او وصل نشده است. چون سهمیه‌ای به کارگران اختصاص ندادند. به جز همان سهمیه‌ای که در روز کارگر تخصیص دادند، سهمیه‌ی دیگری به کارگران ساختمانی تخصیص نداده‌‎اند.

میکائیل صدیقی گفت: متاسفانه به دلیل روابطی که بین ادارت تامین اجتماعی و شهرداری‌ها وجود دارد، بخش قابل توجهی از منابعِ بیمه کارگران ساختمانی حیف و میل شده و خرج بیمه کارگران نمی‌شود. به راستی چرا تاوان روابط آقایان و زد و بندها را باید کارگران بدهند، آنهم کارگران محروم بخش ساختمان که ماه‌های متوالی بیکارند و در تامین نان خالی درمانده شده‌اند؟! ما بارها پیشنهاد داده‌ایم، چرا سامانه‌ای طراحی نمی‌کنند که شفاف عمل کند و به محض پرداخت عوارض از سوی کارفرمایان، سهم تامین اجتماعی به حساب این سازمان واریز شود و دیگر نیازی به همکاری و تعامل شهرداری‌ها نباشد؟ با کمال تاسف باید بگویم که این سوالات پاسخی ندارند.

صولت مرتضوی گفت: وزارت کشور ساماندهی اتباع خارجی در کشور را در دستور کار قرار داده است که اگر ساماندهی و مدیریت شود، بخشی از فرصت‌های شغلی بیشتر در اختیار هموطنان قرار خواهد گرفت.

شوکت با اشاره به افزایش سطح گرمای هوا در برخی ارتفاعات و مناطق، اظهار کرد: گرمی هوا برای برخی حوزه‌ها مثل آرماتوربندها، آهنگران و جوشکاران اسکلت فلزی، بنا-سفت‌کاران، نماکاران و سنگ‌کاران نمای ساختمان، سخت است و کارگران بسیاری در دمای گرم و شرجی آسیب می‌بینند.وی افزود: صنعت ساختمان‌سازی جزء سخت و زیان آورترین مشاغل کشور است. این را هم آمار حوادث کار و هم تعداد بیماری‌های شغلی پس از بازنشستگی و تعداد از کارافتادگی‌ها در این شغل، تایید می‌کنند. یکی از دلایل این سختی شغلی این است که کار ساختمانی نیز در زمره مشاغلی است که در زیر نور آفتاب انجام می‌شود و در فصل گرما نیز ادامه می‌یابد. در تمامی استان‌های گرمسیر و سردسیر کشور در دماهای ۴۰ تا ۵۰ درجه در سه یا چهار فصل گرم سال، کارهای ساختمانی ادامه می‌یابد که در این حوزه باید نکاتی را مدنظر قرار داد.

به اعتقاد محمدزاده کارگران ساختمانی غالباً پیر و از کارافتاده می‌شوند اما بازنشست نمی‌شوند؛ به عبارتی، مجبور به ترک کار به دلیل مشکلات کهولت و بیماری می‌شوند بدون اینکه ریالی مستمری بازنشستگی بگیرند و این نقیصه بسیار جدی است.

سعید محمدی گفت: شرایط کار ساختمانی امسال خیلی بد است؛ اصلاً شروع خوبی نداشتیم، کار نسبت به پارسال خیلی کم شده و کارگرانی داریم که نصف بیشتر ماه را بیکارند. شرایط کار ساختمان به گونه‌ای‌ست که اولین گروهی که سرکار می‌روند، آلماتوربندها هستند؛ هفته قبل دو استادکار قدیمیِ آلماتوربند را دیدم که گفتند ما امسال اصلاً وسایل‌مان را باز نکرده‌ایم، از فروردین هیچ کاری نداشتیم. حتی پارسال وضعیت بهتر بود، سال به سال بیکاری ما بیشتر شده.

اکبر شوکت گفت: هر چه سنگ است مال پای لنگ است! اتباع بیگانه معمولاً پس از ورود به کشور اولین نقطه‌ای که برای کار کردن پیدا می‌کنند، یا صنعت ساختمان است یا مثلاً دامداری و کشاورزی است که این خودش فشار مضاعفی به بازار کارگر ایرانی وارد می‌کند، این شایعه که کارگران افغانی با حقوق کمتر از کارگر ایرانی کار می‌کند هم صحت ندارد، قدیم‌تر‌ها شاید، اما الان با همان حقوق کارگر ایرانی کار می‌کنند. کارگران اتباع به دلیل عدم مهارت، عدم تبحر و موقت بودن کار آن‌ها زیان‌های قابل توجهی به صنعت ساختمان وارد می‌کنند. همه طرح‌ها و تصمیم‌گیری‌ها در حوزه ساختمان بلاخره در نهایت باید توسط کارگر اجرایی شود، وقتی کارگر یک مهاجر اتباع مطلقاً ناوارد است طبیعی است که نتیجه کار زیان می‌بیند.

با توجه به گفته مدیر کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی، بر اساس آمار جدید در سال ۱۴۰۲، تعداد کل کارگران ساختمانی تحت پوشش بیمه پرداز در استان به ۴۳ هزار و ۴۷۴ نفر می‌رسد.

رئیس کمیته شفافیت و شهر هوشمند شورای اسلامی شهر تهران اظهار داشت: پرداخت حق بیمه کارگران ساختمانی بین سازمان تأمین اجتماعی و شهرداری تهران در گذشته با مشکلات فساد مواجه بود، اما با هماهنگی بین این دو نهاد، بخش قابل توجهی از این مشکلات برطرف شده است.

رییس کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی اظهار کرده است که این قشر تنها حدود شش درصد از نیروهای کاری کشور را تشکیل می‌دهند، اما حدود پنجاه درصد از حوادث ناشی از کار در کشور متعلق به کارگران بخش ساختمان است.

ریاست کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی ضمن ابراز نگرانی از روند حذف بیمه برای ۳۰۰ هزار نفر از کارگران این صنعت در مدت سه سال اخیر، از تعلیق وضعیت بیمه‌ای نیم میلیون کارگر ساختمانی که در صف انتظار بیمه قرار دارند خبر داد. همزمان، ایشان تاکید کردند بر لزوم برقراری عملی صدور شناسنامه فنی و اجرایی برای ساختمان‌ها به منظور حل این مشکل تاکید کرد.

در شرایطی که رکود در بازارحاکم است بسیاری از کارگران ساختمانی با دشواری های بسیاری به دنبال کاری هستند که تأمین معاش کنند، اما طبق بخشنامه اگر در رشته مهارتی خود مشغول نباشند بیمه نمی شوند.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه روز یکشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۲ صحن مجلس در جریان رسیدگی به گزارش کمیسیون اجتماعی در مورد طرح دوفوریتی اصلاح ماده (۵) قانون بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی (اعاده شده از شورای نگهبان) با این اصلاح به شرح زیر موافقت کردند.

مدیرکل بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه جلسه مشترک سه وزارتخانه کار و تعاون، راه و شهرسازی و کشور برای بیمه کارگران ساختمانی برگزار شد، گفت: هنوز داده‌های شهرداری‌های کشور و سازمان‌ شهرداری‌ها به سامانه اصلی رفاه کارگران متصل نشده‌اند.

حاج اسماعیلی؛ کارشناس بازار کار گفت: میزان صدور پروانه‌های ساختمانی به دلیل مقطعی بودن کار در دوره‌ای از سال، کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه منابع اعتباری برای تامین بیمه کارگران ساختمانی با مشکل روبرو خواهد شود.

سرپرست سازمان تامین اجتماعی گفت: با تصویب نهایی اصلاحیه ماده پنج بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی در مجلس، امکان پوشش بیمه‌ای تمامی واجدان شرایط بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی فراهم می‌شود.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی از رسیدگی به قانون بیمه‌های اجتماعی کارگران ساختمانی و طرح تعیین تکلیف کارشناسان بیمه کشاورزی در جلسه امروز این کمیسیون خبر داد.