رئیس کانون سراسری انجمن‌های صنفی کارگری نقاشان ساختمانی کشور گفت: اگر مشکل از قانون است، باید آن را اصلاح کنید تا منابع بیمه کارگران ساختمانی تأمین شود. اما اگر قانونی که مجلس تصویب کرده هیچ مشکلی ندارد، باید آن را اجرا کنید. کارگران ساختمانی نباید در وضعیت بلاتکلیفی باقی بمانند.

نماینده مردم میانه در مجلس با تذکر به وزیر تعاون خواستار رسیدگی به بیمه کارگران ساختمانی شد و همچنین درخواست کرد که شرکت نیرو محرکه توسعه یابد و شرکت گیربکس در این منطقه واگذار نشود.

سازمان تأمین اجتماعی در جوابیه‌ای اعلام کرد: علیرغم ناکافی بودن حق بیمه سهم کارفرمایی و کسری منابع مربوطه، از سال ۱۳۹۳ تاکنون بیش از ۲۷ هزار میلیارد تومان به‌طور مستمر به پوشش بیمه‌ای جمعیت قابل توجهی از کارگران ساختمانی پرداخته است. همچنین، در حال حاضر بیش از ۹۵ هزار نفر از مزایای مستمری این سازمان، شامل بازنشستگی، از کار افتادگی کلی و بازماندگی، برخوردار هستند.

در طول سه سال گذشته، بیمه ۱۰ هزار نفر تنها در یک استان قطع شده و از ۸ هزار کارگر متقاضی، هیچ‌کدام بیمه نشده‌اند. تعداد کمی از آن‌ها با لابیگری و بدون ثبت‌نام در انجمن صنفی و احراز شرایط در سامانه، بیمه شده‌اند. با این حال، تأمین اجتماعی مدعی است که به وظایف خود عمل کرده است.

بیش از ۵۰ درصد از فوتی‌های ناشی از حوادث کار به بخش ساختمان مربوط می‌شود. دو بخش صنعتی، یعنی ساختمان و معدن، ۸۰ تا ۹۰ درصد حوادث مرگبار را به خود اختصاص داده‌اند. کارگران ساختمانی حتی از یک بیمه ساده نیز برخوردار نیستند و هشت ماه پس از تصویب اصلاحیه ماده ۵ قانون بیمه کارگران ساختمانی، هیچ اصلاحاتی صورت نگرفته است. صف بیمه همچنان طولانی است و کارگران در این صف پیشرفت چندانی ندارند. همچنین، کارگران معدن نیز در حوادث مکرر، جان خود را با هزینه‌ای بسیار پایین از دست می‌دهند.

محمد علیپور، فعال صنفی کارگران ساختمانی کشور اظهار کرد: قرار بود قانون بیمه کارگران ساختمانی به نفع کارگران به صحن مجلس بیاید و به سرعت اصلاح شود تا آن‌ها بتوانند به حق و حقوق خود دست یابند.

شیری با اشاره به اصلاحیه ماده ۵ بیمه کارگران ساختمانی اظهار داشت: قانون اصلاحیه ماده ۵ بدون توجه به پیشنهادات فعالان کارگری، کمیسیون اجتماعی و حتی مرکز پژوهش‌های مجلس تغییر یافته است. به‌طوری‌که آنچه در نهایت تصویب شد، تنها بر مبنای همان پروانه ساخت بود و فقط درصد آن افزایش یافته است. کارشناسان تأمین اجتماعی نیز اذعان دارند که منابع حاصل از این تغییر نمی‌تواند حق بیمه تمامی کارگران را تضمین کند.

موسوی چلک در مورد این موضوع که کارگران افغانستانی با ارائه کار ارزان، حقوق کارگران ایرانی را تحت‌الشعاع قرار داده‌اند، اظهار می‌دارد: «گاهی این تصور وجود دارد که کارگران افغانستانی باعث تضییع حقوق ما در بازار کار شده‌اند. این دیدگاه هم درست است و هم نادرست. از یک سو، درست است زیرا امروزه کارفرمایان به دنبال کارگرانی هستند که بیمه نداشته باشند، حقوق کمتری دریافت کنند و از خود اعتراضی نشان ندهند. کارفرما به دنبال کارگری است که با دستمزد پایین، بدون هیچ گونه دردسری، کار کند و صدای اعتراضی نداشته باشد.»

مشکلات کارگران ساختمانی صرفاً به حقوق و دستمزد ختم نمی شود، بیمه و مسائل مشکلات آن یکی از اصلی ترین دغدغه های این قشر است که همواره با وعده و وعید مسئولان پیش رفته اما درست نشده است.

علی مهدوی، کارشناس ایمنی کار گفت: باید از مسئولان سوال کرد که آیا واقعا سود پیمانکار مهم‌تر است یا جان کارگر. چرا هیچ نظارتی بر اجرای مصوبات صورت نمی‌گیرد. چرا نباید در چنین شرایطی ناظران حضور داشته باشند و کارگاه‌ها را حداقل در ساعات اوج گرما وادار به تعطیلی کنند.

اکبر شوکت، رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی ایران ادامه داد: در سیستم تشکل‌های کارگری کشور تلاش شد تا نوعی خالص‌سازی رخ دهد. این درحالی است که حدود دوماه قبل از این انتخابات انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی با حضور بیش از ۴۰۰ انجمن برگزار شد.

تأمین اجتماعی تأکید دارد که در صورتِ قطع بیمه کارگر، فرد می‌تواند اعتراض کند و بیمه او مجددا برقرار شود. آیا پروسه‌ی برقراری مجدد بیمه کارگران در صورتِ پذیرفته شدن اعتراض به راحتی اتفاق می‌افتد؟ خیر، اصلا اینگونه نیست. ما کارگری داریم که دوسال پیش بیمه‌اش به ناحق قطع شده و اعتراض کرده و ثابت کرده که کارگر ساختمانی است اما هنوز بیمه او وصل نشده است. چون سهمیه‌ای به کارگران اختصاص ندادند. به جز همان سهمیه‌ای که در روز کارگر تخصیص دادند، سهمیه‌ی دیگری به کارگران ساختمانی تخصیص نداده‌‎اند.

میکائیل صدیقی گفت: متاسفانه به دلیل روابطی که بین ادارت تامین اجتماعی و شهرداری‌ها وجود دارد، بخش قابل توجهی از منابعِ بیمه کارگران ساختمانی حیف و میل شده و خرج بیمه کارگران نمی‌شود. به راستی چرا تاوان روابط آقایان و زد و بندها را باید کارگران بدهند، آنهم کارگران محروم بخش ساختمان که ماه‌های متوالی بیکارند و در تامین نان خالی درمانده شده‌اند؟! ما بارها پیشنهاد داده‌ایم، چرا سامانه‌ای طراحی نمی‌کنند که شفاف عمل کند و به محض پرداخت عوارض از سوی کارفرمایان، سهم تامین اجتماعی به حساب این سازمان واریز شود و دیگر نیازی به همکاری و تعامل شهرداری‌ها نباشد؟ با کمال تاسف باید بگویم که این سوالات پاسخی ندارند.

صولت مرتضوی گفت: وزارت کشور ساماندهی اتباع خارجی در کشور را در دستور کار قرار داده است که اگر ساماندهی و مدیریت شود، بخشی از فرصت‌های شغلی بیشتر در اختیار هموطنان قرار خواهد گرفت.

شوکت با اشاره به افزایش سطح گرمای هوا در برخی ارتفاعات و مناطق، اظهار کرد: گرمی هوا برای برخی حوزه‌ها مثل آرماتوربندها، آهنگران و جوشکاران اسکلت فلزی، بنا-سفت‌کاران، نماکاران و سنگ‌کاران نمای ساختمان، سخت است و کارگران بسیاری در دمای گرم و شرجی آسیب می‌بینند.وی افزود: صنعت ساختمان‌سازی جزء سخت و زیان آورترین مشاغل کشور است. این را هم آمار حوادث کار و هم تعداد بیماری‌های شغلی پس از بازنشستگی و تعداد از کارافتادگی‌ها در این شغل، تایید می‌کنند. یکی از دلایل این سختی شغلی این است که کار ساختمانی نیز در زمره مشاغلی است که در زیر نور آفتاب انجام می‌شود و در فصل گرما نیز ادامه می‌یابد. در تمامی استان‌های گرمسیر و سردسیر کشور در دماهای ۴۰ تا ۵۰ درجه در سه یا چهار فصل گرم سال، کارهای ساختمانی ادامه می‌یابد که در این حوزه باید نکاتی را مدنظر قرار داد.

به اعتقاد محمدزاده کارگران ساختمانی غالباً پیر و از کارافتاده می‌شوند اما بازنشست نمی‌شوند؛ به عبارتی، مجبور به ترک کار به دلیل مشکلات کهولت و بیماری می‌شوند بدون اینکه ریالی مستمری بازنشستگی بگیرند و این نقیصه بسیار جدی است.

سعید محمدی گفت: شرایط کار ساختمانی امسال خیلی بد است؛ اصلاً شروع خوبی نداشتیم، کار نسبت به پارسال خیلی کم شده و کارگرانی داریم که نصف بیشتر ماه را بیکارند. شرایط کار ساختمان به گونه‌ای‌ست که اولین گروهی که سرکار می‌روند، آلماتوربندها هستند؛ هفته قبل دو استادکار قدیمیِ آلماتوربند را دیدم که گفتند ما امسال اصلاً وسایل‌مان را باز نکرده‌ایم، از فروردین هیچ کاری نداشتیم. حتی پارسال وضعیت بهتر بود، سال به سال بیکاری ما بیشتر شده.

اکبر شوکت گفت: هر چه سنگ است مال پای لنگ است! اتباع بیگانه معمولاً پس از ورود به کشور اولین نقطه‌ای که برای کار کردن پیدا می‌کنند، یا صنعت ساختمان است یا مثلاً دامداری و کشاورزی است که این خودش فشار مضاعفی به بازار کارگر ایرانی وارد می‌کند، این شایعه که کارگران افغانی با حقوق کمتر از کارگر ایرانی کار می‌کند هم صحت ندارد، قدیم‌تر‌ها شاید، اما الان با همان حقوق کارگر ایرانی کار می‌کنند. کارگران اتباع به دلیل عدم مهارت، عدم تبحر و موقت بودن کار آن‌ها زیان‌های قابل توجهی به صنعت ساختمان وارد می‌کنند. همه طرح‌ها و تصمیم‌گیری‌ها در حوزه ساختمان بلاخره در نهایت باید توسط کارگر اجرایی شود، وقتی کارگر یک مهاجر اتباع مطلقاً ناوارد است طبیعی است که نتیجه کار زیان می‌بیند.

با توجه به گفته مدیر کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی، بر اساس آمار جدید در سال ۱۴۰۲، تعداد کل کارگران ساختمانی تحت پوشش بیمه پرداز در استان به ۴۳ هزار و ۴۷۴ نفر می‌رسد.

رئیس کمیته شفافیت و شهر هوشمند شورای اسلامی شهر تهران اظهار داشت: پرداخت حق بیمه کارگران ساختمانی بین سازمان تأمین اجتماعی و شهرداری تهران در گذشته با مشکلات فساد مواجه بود، اما با هماهنگی بین این دو نهاد، بخش قابل توجهی از این مشکلات برطرف شده است.