عاطفه خسروی / سردبیر روزنامه گسترش تجارت
تجارت الکترونیک در سالهای اخیر رشد سریع و چشمگیری در کشورهای پیشرفته داشته تا آنجا که امروز مزیتهای رقابتی حاصل از این تجارت، کشورهای در حال توسعه را به تجدیدنظر در استراتژیها و سیاستهای تجاری و بازرگانی واداشته است. به عبارت دیگر در دنیای مبادلات اقتصادی امروز، بهرهگیری نکردن از تجارت الکترونیک به معنای کندی انجام معاملات و از دست رفتن فرصتهای لحظهای و زودگذر در تجارت جهانی است. ایران نیز برای عقبنماندن از قافله تجارت جهانی، کمتر از یکدهه است تجارت الکترونیک را وارد عرصه مبادلاتی خود کرده و حالا نوبت آن است با توجه به نقش اصناف به عنوان بخش مهم و اصلی عرضه و توزیع کالا، گامهای جدیتری برای افزایش سهم این بخش از اقتصاد در بهرهگیری از ظرفیتهای تجارت الکترونیک برداشته شود. این واقعیتی انکارناپذیر است که با توسعه شبکه جهانی اینترنت و گسترش مفاهیم تجارت الکترونیک درکشور، میزان مبادلات الکترونیکی رو به افزایش است و این روند پرشتاب صاحبان صنوف را نیز مجبور به مجهز شدن به علوم و فنون کسبوکارهای اینترنتی کرده است. به جرات میتوان گفت کسبوکارهایی که در آیندهای نزدیک از ابزارهای تجارت الکترونیک استفاده نکنند، محکوم به حذف از عرصه تجارت و رقابت خواهند بود. ایجاد بستری ارزان برای ورود بنگاههای کوچک به عرصه فناوریهای نوین وظیفه مسئولان دولتی و بخش خصوصی است، بنابراین بنگاهها از اتاق اصناف انتظار دارند از کسبوکار آنها حمایت و پشتیبانی کند. برهمین اساس اتاق اصناف ایران در زمینه این واقعیت اقتصادی، در ماههای اخیر گامهای جدی در راستای ایجاد و توسعه کسب وکارهای مجازی برداشته و چندی پیش نیز با همکاری یک هلدینگ اقتصادی نسبت به اجرای ۷ پروژه با سرمایهگذاری ۴۵ میلیارد تومان اقدام کرده که با اجرای این پروژهها پیشبینی میشود تغییرات شگرفی در دستیابی به بازاری پویا و تحقق تجارت الکترونیک روی دهد. رسانه تعاملی اصناف ایران، سامانه حملونقل درون شهری و برونشهری مسافر و کالا، مرکز نهاد داوری اصناف ایران، سامانه آموزش مجازی اصناف ایران، شبکه اینترنتی تعمیرکاران و بازار الکترونیکی اصناف ایران ازجمله طرحهایی است که در دستورکار اتاق اصناف ایران با هلدینگ توسعه اعتماد مبین قرار گرفته و براساس برنامهریزیهای انجام شده این طرحها در ۲ماه آینده عملیاتی خواهند شد. هدف این سرمایهگذاریها نیز کمک به تجهیز اصناف برای ورود به بازار تجارت الکترونیک عنوان شده که این مهم با توانمندسازی از ۲ مسیر آموزش علوم و فنون روز و ورود به کسبوکار مجازی محقق خواهد شد. از این میان دو طرح تلویزیون «تابان» و سامانه آموزش مجازی «سامان» روز اصناف و با حضور رئیسجمهوری رونمایی و براساس برنامهریزی اتاق اصناف ایران، سایر طرحها نیز در هفتههای آینده اجرایی خواهند شد. اما تمام این تلاشها تنها یک روی سکه است و روی دیگر سکه اقتصاد اصناف آن است که تاکنون مجموعه سنتی اصناف بیشتر به صورت انفعالی عمل کرده و نه تنها از فرصتهای تجارت الکترونیک کمتر استفاده کرده، بلکه در مقابل ورود به این بازار تجاری نیز مقاومت میکند. این واکنش از آنجا ناشی میشود که اصناف فعالیت در فضای مجازی را تهدیدی برای کسبوکار خود میدانند و بار سنگین آگاهیرسانی و اقنای فعالان سنتی بازار نیز برعهده مسئولان صنفی است که میتوان حرکتهای اخیر اتاق اصناف ایران را در همین زمینه قلمداد کرد. وقت آن است که فعالان سنتی بازار نیز گذر از تجارت سنتی به مدرن را بپذیرند و باور کنند اگر نتوانند نیازهای مصرفکنندگان در این حوزه را برآورده کنند بهطور قطع بخش زیادی از بازار فروش خود را از دست خواهند داد. چراکه درحالحاضر جامعه به سمت فناوریهای الکترونیکی و فضای مجازی روی آورده به همین سبب اصناف نیز چارهای جز اهتمام بیشتر در اینباره ندارند.