با شروع فصل گرم، زنگ خطر کمآبی و بحران آب مصرفی در بخش صنعت بیش از گذشته به صدا درمیآید. هرچند مصرف آب در بخش صنعت ۴ درصد از کل آب مصرفی است اما همین میزان برای صنایع غذایی و تولید فلزات اساسی که در رابطه مستقیم با مصرف آب هستند امری حیاتی است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش صنعت نوشت: این بحران آب برای بخش صنعت با وجود پهنه گسترده کشور و تنوع اقلیمها، در استانهای کویری مانند سمنان، یزد، کرمان، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان بیشتر از سایر استانها نمایان است. هرچند در سال گذشته نیز استان چهارمحال و بختیاری که معروف به بام ایران و چشمههای آب معدنی است نیز گرفتار کمآبی در بخش صنعت شده بود.
اکنون با آغاز فصل گرم هشدار کمآبی برای صنایع استان سمنان شدت گرفته است. البته فعالان بخش کشاورزی این استان نیز از ابتدای پاییز سال گذشته از برداشت بیرویه آب و شیوع کمآبی گلایه داشتند. این درحالی است که بیش از یک هزار و ۱۶۰ واحد تولیدی و صنعتی شامل ۶۴ درصد از کل واحدهای تولیدی استان سمنان در شهرکها و نواحی صنعتی قرار دارد که برای بیش از ۲۸ هزار نفر اشتغالزایی داشته است.
براساس ماده ۸۱ قانون الحاق مقررات مالی دولت (۲) دستگاههای اجرایی مکلف هستند زیرساختهای لازم را برای واحدهای صنعتی و منطقه ویژه اقتصادی تامین کنند و خدمترسانی داشته باشند اما با وجود صراحت قانونی به این مسئله در برخی موارد بیتوجهی میشود.
کمبود آب، بزرگترین چالش تولید
واحدهای کشاورزی، دامداری و صنعتی با کمبود شدید آب روبهرو هستند و این امر تا جایی پیش رفته که برخی سرمایهگذاران یا از کار در سمنان صرفنظر کردهاند یا طرحهای توسعه واحدهای تولیدیشان را از سمنان خارج میکنند که این امر نیازمند نگاه مثبت دولتمردان در حوزه تامین زیرساختهای مناسب تولید است.
علیاصغر جمعهای، رییس اتاق بازرگانی استان سمنان کمبود آب را بزرگترین چالش تولید در استان دانست و اظهار کرد: امروز چارهای جز تامین آب برای خروج تولید از رکود و اشتغالزایی نیست.
جمعهای معتقد است یکی از اقداماتی که میتوان در حوزه تامین آب بخش صنعت در استان انجام داد، بازیافت فاضلابهای شهری و احداث تصفیهخانه برای بازگشت آنها به چرخه صنعت است و این امر بارها مورد تاکید قرارگرفته و باید ابعاد آن بررسی شود تا شاهد اجرایی شدن آن باشیم. امروز سهم ۱۱درصدی صنعت از آب را باید بهنوعی تامین کرد تا شاهد خروج سرمایه از استان نباشیم.
رییس اتاق بازرگانی استان سمنان گفت: ما در حوزه کشاورزی و معدن نیز به دلیل خشکسالی با مشکلات بسیاری روبهرو هستیم. برای مثال، در استان سمنان ۴۰ماده معدنی وجود دارد که یکی از دلایل اصلی رکود کار این معادن نبود آب است و ما مجبوریم این محصولات را خامفروشی کنیم از سوی دیگر، رفع مشکل آب میتواند شرایط را برای حضور سرمایهگذاران آسان کند.
بر اساس اعلام مسئولان هواشناسی و آب منطقهای استان سمنان، در این استان سالانه حدود یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون مترمکعب آب تولید میشود که ۸۷ درصد در بخش کشاورزی، حدود ۸ درصد در بخش صنعت و خدمات و حدود۵ درصد در بخش آشامیدنی مصرف میشود. میانگین بارندگی در استان سمنان حدود ۱۲۰ میلیمتر در سال و نصف میانگین کشوری و تبخیر آب در این استان ۲ برابر میانگین کشور است. میانگین سرانه مصرف آب در کشور حدود ۲۰۰ لیتر در شبانهروز است در حالی که استان بیش از ۷۰۰ هزار نفری سمنان فقط ۱۶۰ لیتر و کمتر از میانگین کشوری مصرف آب دارد.
رفع کمآبی؛ لازمه تولید و اشتغال
این درحالی است که مشکلات تامین و کمبود آب در شهرکهای صنعتی استان سمنان میتواند موجب بیرغبتی سرمایهگذاران برای سرمایهگذاری یا ادامه فعالیت در این استان شود چراکه شهرکهای صنعتی استان سمنان با کمبود آب روبهرو هستند و با توجه به اینکه سمنان استانی صنعتی است، این مسئله میتواند مضرات زیادی برای صنعت به همراه داشته باشد.
آن طور که محمدرضا صادقی، مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان سمنان گفت: در حال حاضر برای کل نواحی صنعتی استان سمنان ۳۶۰ لیتر در ثانیه آب تامین شده است که این مقدار کافی نیست و با توجه به اینکه آب یکی از مولفههای اصلی برای جذب سرمایهگذار برای ایجاد واحد صنعتی است، کمبود آب موجب بیرغبتی سرمایهگذاران به استان میشود.
صادقی با بیان اینکه در کوتاهمدت و با توجه به شرایط فعلی شهرکهای صنعتی استان سمنان ۱۴۰ لیتر در ثانیه به آب نیاز دارند، افزود: در صورت تامین آب مورد نظر، سرمایهگذاران بیشتری به استان سمنان جذب میشوند و در نتیجه تولید و اشتغال افزایش پیدا میکند.
به گفته وی، مشکل تامین آب شهرک صنعتی ایوانکی و نواحی صنعتی گرمسار را میتوان با بهرهبرداری از رودخانه حبلهرود حل کرد و با استفاده از آن حدود ۴۰ تا ۵۰ لیتر در ثانیه آب مورد نیاز را تامین کرد.
بازچرخانی پساب در شهرکها
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان سمنان گفت: در شهرکهای صنعتی اصلی استان واحدهای تصفیهخانه راهاندازی شده است تا پسابها بازچرخانی شود و از آن آب تصفیه شده برای فضای سبز و برخی از واحدها استفاده میشود.
صادقی تاکید کرد: سهم شرکت شهرکهای صنعتی از آب استان سمنان کمتر از ۲ درصد است. این درحالی است که به ازای هر لیتر بر ثانیه آب تامین شده، ۶۰ تا ۷۰ شغل ایجاد شده است و با توجه به این امر میتوان دریافت که با افزایش یک تا ۲ درصدی سهم آب شهرکهای صنعتی استان، میتوان شاهد اشتغالزایی بیشتر و جذب سرمایهگذاران بود. وی راههای تامین آب شهرکهای صنعتی را تغییر کاربری چاهها از بخش کشاورزی به صنعت و تخفیف آب برای صنعت در برنامه ششم توسعه کشور عنوان کرد و افزود: با تامین آب مناسب در گام نخست برای جوانان بومی این استان اشتغال ایجاد میشود و گامهای بعدی موجب توسعه و رشد استان میشود.
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان سمنان تاکید کرد: در استان سمنان ۶ هزار و ۸۰۰ هکتار اراضی صنعتی، یک منطقه ویژه اقتصادی و ۲۰ شهرک و ناحیه صنعتی وجود دارد که همه آنها مشکل تامین آب دارند و باید مسئولان استان سمنان در این راه کمک کنند تا این مشکل حل شود.
مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان سمنان تاکید کرد: برای رفع کمبود آب همه مسئولان باید همکاری لازم را داشته باشند تا بسترهای مناسب برای جذب سرمایهگذاران فراهم شود.
سهم ناچیز صنعت از سرانه مصرف آب
فعالان بخش صنعت میزان ۴ درصدی آب مصرفی خود را در مقایسه با مصرف ۹۲ درصدی آب در بخش کشاورزی ناچیز دانسته و معتقدند با ارتقای فناوری در هدایت آب به بخش کشاورزی میتوان صرفهجویی کرد و در مقابل از بخش تولید و صنعت که میزان اشتغال بالا و ایجاد ارزشافزوده بیشتری دارد، حمایت کرد.
بالاترین میزان مصرف آب کشور مربوط به بخش کشاورزی است که اشتغال پایینی نسبت به بخش صنعت دارد در صورتی که میتوان با مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، بهرهوری را توسعه داد و آب را به بخشهای دیگر هدایت کرد. صنعت فولاد در بین صنایع بیشترین میزان مصرف آب را دارد. صنایع غذایی نیز در فرآیند تولید به آب وابستهاند بنابراین قیمت تمامشده در بخش صنعت از افزایش قیمت آب تاثیرپذیر است.
