امروز در بخش درمان هیچکس به دلیل مشکلات مالی از سلامت محروم نیست درحالی که قبل از اجرای طرح تحول سلامت و بیمه سلامت تعداد قابلتوجهی از مردم به خاطر پوشش ندادن بیمه کامل و اجبار به پرداخت بیش از ۶۰درصد هزینهها حتی برای بیمه شدهها از درمان محروم میماندند.
برای نخستینبار در دولت حسن روحانی حدود ۱۱میلیون نفر از مردم محروم کشور تحت پوشش بیمه سلامت قرار گرفتند و هزینههای درمان برای کسانی که تا به حال هیچ بیمهای نداشتند کاهش چشمگیری یافت. در این طرح دولت یازدهم بیشتر هزینههای درمان و بستری را به عهده گرفت و مبلغی را که بیماران باید پرداخت میکردند به کمتر از 1/0 رساند. به این دلیل که بزرگترین سرمایه هر نظامی مردم و افراد سالم آن هستند اگر بتوانیم سلامت را به صورت کامل در کشور تامین کنیم، هزینههای درمانی در درازمدت کاهش و نرخ بهرهوری جامعه افزایش پیدا میکند. با نمایندگان مجلس شورای اسلامی گفتوگو کردیم که با توجه به ایجاد تغییرات در هزینه درمان، این مسئله چقدر در زندگی مردم میتواند موثر باشد؟ دولت هزینه بیمه سلامت را از چه محلی میتواند تامین کند؟ هرچند طرح تحول سلامت یک گام بزرگ است که عقبنشینی از این طرح به هیچوجه منطقی نیست اما آیا این طرح به اصلاحاتی نیاز ندارد؟ عقبنشینی از این طرح منطقی نیست سیامک مرهصدق، عضو کمیسیون بهداشت و درمان در پاسخ به این سوال که بیمه سلامت چه تغییراتی را در هزینه درمان ایجاد کرده به صمت گفت: امروز در بخش درمان و بستری هیچکس به دلیل مشکلات مالی از درمان محروم نیست درحالی که قبل از اجرای طرح تحول سلامت و بیمه سلامت تعداد قابلتوجهی از مردم به دلیل نبود پوشش بیمه کامل و اجبار به پرداخت بیش از ۶۰درصد هزینهها حتی برای بیمهشدهها از درمان محروم میماندند. به این ترتیب مردمی که از نظر مالی مشکل داشتند برای تامین هزینههای درمان بار سنگینی را روی دوش خود احساس میکردند و با محدودیتهای زیادی روبهرو بودند. خوشبختانه با بیمه سلامتی که دولت یازدهم در نظر گرفت این فشارها کاهش پیدا کرد. بر همین اساس یک گام اساسی در توسعه عدالت شکلگرفته که شاید بشود گفت از میان سیاستهای داخلی بزرگترین دستاورد 4سال اول دولت یازدهم بوده است. این نماینده مجلس با توجه به اینکه بیمه سلامت میتواند بار مالی دولت را افزایش دهد، اذعان کرد: برای کاهش فشار آن باید تدابیری اندیشید. طرح تحول سلامت یک گام بزرگ است که عقبنشینی از آن به هیچوجه منطقی نیست ولی اصلاحاتی باید در این طرح انجام شود تا بار مالی آن قابل پرداخت باشد. باور دارم برای کنترل بار مالی اقداماتی مثل راهاندازی سیستم ارجاع و سیستم پزشک خانواده باید راه بیفتد. متاسفانه امروز در کشور ما چیزی به اسم پزشک خانواده مدون نداریم، تعدادی از پزشکان عمومی با یک دوره کوتاهمدت به عنوان پزشک خانواده کار میکنند در صورتیکه پزشک خانواده باید یک نگرش سلامتمحور و جامعهمحور داشته باشد و در مقابل تشخیص و ارجاع بیماریها به سلامت جامعه بها بدهد. در سیستم پزشکی کشور بیش از ۸۰درصد درمان در بخش بستری انجام میشود درحالی که ماهیت عمده کار پزشک خانواده، سرپایی و جامعهمحور است. در کشورهایی که سیتسم طب ملی آنها سابقه طولانی دارد پزشک خانواده به یک تخصص تبدیل شده است. در این روند پزشکان دورهای بین 2 تا 3سال را میگذرانند تا قابلیتهای لازم برای کار کردن در سیستم را بهدست آورند. مسئله دیگری که عضو کمیسیون بهداشت و درمان به آن اشاره کرد، سیستم ارجاع و پایش بود. او اذعان کرد: این مسئله باید در کشور ما جدی گرفته شود. طرح پایش به این ترتیب است که یکسری الگوریتمهای درمانی و تشخیصی تعریف و در بیمههای پایه هزینهها بر اساس الگوریتمها پرداخت شود نه اینکه در نخستین مراجعه بیمار به پزشک، پزشک از گرانترین شیوههای تشخیصی استفاده کند. در همه جای دنیا برای این مسئله یک روال منطقی تعریف میشود و مشخص است که در برخورد با چه علامتی، چه آزمایشهایی باید انجام شود و بیمه چه پرداختیهایی باید داشته باشد. امیدوارم این مسئله در کشور ما هم اجرایی شود. او با تاکید بر اینکه طرح تحول بیمه سلامت باید پیشرفت کند اظهار کرد: اگر این طرح پیشرفت نکند هزینه آن برای دولت قابل تحمل نخواهد بود. اعتقاد دارم برای این مهم باید پرداخت کل یارانه یکسری اقشار را قطع و هزینه آن را صرف تحول سلامت کنیم تا از نظر بهرهوری کار مثبتی کرده باشیم. به این دلیل که بزرگترین سرمایه هر نظامی مردم و افراد سالم آن هستند اگر بتوانیم سلامت را به طور کامل در کشور ایجاد کنیم، هزینههای درمانی در درازمدت کاهش پیدا میکند و نرخ بهرهوری جامعه هم بالا میرود. مرهصدق ادامه داد: هزینهای که دولت میدهد مقداری از آن از مالیات ارزشافزوده و یارانهها تامین میشود و بقیه منابع هم در بودجه تعریف شده است. کمیسیون بهداشت و مجلس شورای اسلامی تمام تلاش خود را برای تامین منابع کردهاند منتها باید در اینباره صرفهجوییهایی شود وگرنه اگر قرار باشد بدون وجود الگوریتم و سیستم ارجاع همه هزینهها را دولت پوشش دهد به طور مطمئن این طرح در بلندمدت از نظر مالی با مشکل روبهرو میشود. تخفیف سته به وضعیت مالی سیدمحمدباقر عبادی، نماینده مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با صمت گفت: بیمه سلامت از بزرگترین پروژههای اجتماعی دولت یازدهم بود که توانست سهم پرداخت از جیب مردم را کاهش و عدالت اجتماعی را در جامعه گسترش دهد. برای نخستین بار بود که پوشش بیمه سلامت به شکل رایگان برای افراد جامعه و بهویژه افراد آسیبپذیر و ساکن در حاشیه شهرها و مناطق محروم فراهم شد. او ادامه داد: به این ترتیب بیمه سلامت بار زیادی را از دوش مردم برداشت و باعث شد بخش قابلتوجهی از مردم که هزینههای درمانی زیادی داشتند و بیمه درمانی از آنها حمایتی نمیکرد با خیالی آسوده به بیمارستانها مراجعه کنند. خیلی از هزینهها به طور متوسط با ۴۲درصد کاهش قیمت روبهرو شد که این مهم نشانگر تلاش دولت برای خدمترسانی هرچه بیشتر به مردم بود. این نماینده مجلس اذعان کرد: نکتهای که در طرح تحول سلامت مهم بود، وجود امکانات بهداشتی و تجهیزات پزشکی در مناطق محروم است. بر اساس این طرح حدود ۲۵۰۰ خانه بهداشت در حاشیه کلانشهرها شکلگرفته است. تا قبل از این بسیاری از استانهایی که محروم یا در حاشیه کلانشهرها بودند برای موارد خیلی ابتدایی مجبور بودند به مراکز استان مراجعه کنند. عبادی در پاسخ به این سوال که گاهی پزشکان مردم را به بیمارستانهای خصوصی و مطب خود هدایت میکنند و در نتیجه هزینه درمان را افزایش میدهند، گفت: اینکه در بیمارستان پزشک شما را به مطب خصوصی ارجاع میدهد کار غیرقانونی است، پزشکی که این کار را انجام میدهد، متخلف است و افراد میتوانند از او شکایت کنند. او همچنین درباره اینکه با طرح بیمه سلامت دولت چه تغییراتی در هزینه درمان ایجاد شده، اظهار کرد: میزان تخفیف در هزینههای درمان بستگی به وضعیت مالی بیمار دارد و گاهی تا ۱۰۰درصد هم بیماران میتوانند از تخفیف برخوردار شوند. لازم به ذکر است در پیگیری خبرنگار صمت از جزئیات منابع تامین طرح سلامت با چند تن از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی تماس گرفته شد اما آنها اعلام کردند از جرئیات اعتبار این طرح اطلاعی ندارند.
