وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تازهترین مطالعات از وضعیت بازار کار فارغالتحصیلان دانشگاهی، ۳۴درصد از این جمعیت را جمعیت غیرفعال و ۱۷درصد را شاغل در دوران دانشجویی اعلام کرد.
کمال اطهاری، اقتصاددان و کارشناس بازار کار در گفتوگو با پایگاه خبری گسترش درباره گزارش آماری وزارت کار در زمینه اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی گفت: وزارت کار نباید با یک آمارگیری مقطعی درباره میزان بیکاری دانشآموختگان عجولانه تصمیمگیری کند، آمارهای بیکاری در فصلها و سالهای مختلف دارای نوسان است و با توجه به سری زمانی سال ۹۴-۹۳ که جزو بدترین سالهای اقتصاد ایران نیز بوده نمیتوان یک تصویر کلی از وضعیت بیکاری فارغالتحصیلان ارائه داد.
این اقتصاددان با بیان اینکه براساس آمارهای سالهای اخیر که به صورت سری زمانی منتشر شده بین ۳۰ تا ۴۰درصد دانشآموختگان بیکار هستند، افزود: آمار بیکاری در بین فارغالتحصیلان دانشگاهی چند برابر نرخ بیکاری در سطح جامعه است و این نشان از گسترش پیدا نکردن اقتصاد دانش در کشور دارد.
بیکاری در رشتههای مهندسی
اطهاری با تاکید بر اینکه اقتصاد دانش بسیار گستردهتر از اقتصاد دانشبنیان است، اظهار کرد: اقتصاد دانشبنیان شامل صنایع متوسط به بالا میشود و خدمات مولد همچون طراحی، نرمافزاری و... ارائه میدهد. شرکتهای دانشبنیان در محیط محدودی قرار دارند که بخش کوچکی از اقتصاد دانش را تشکیل میدهد. مجموعه دولت و وزارت کار به حوزه اقتصاد دانش بیتوجه بوده و درحالحاضر بیشترین دانشآموختگان بیکار در حوزههای مهندسی، کامپیوتر، ریاضی و... هستند. این غفلتها را نمیتوان با یک آمارگیری مقطعی معطوف به منافع یک دستگاه پنهان کرد.
وی با رد گزارش آماری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: با انکار وضعیت موجود اقتصاد دانش گسترش پیدا نمیکند بلکه باید با پذیرفتن شرایط موجود از سوی تمام دستگاهها و اقدام مناسب آنها اشتغال مناسب و پایدار ایجاد کرد.
عوامل موثر در جویای کار نبودن جوانان
این اقتصاددان غیرفعال بودن ۳۴درصدی جمعیت دانشآموختگان را نادرست اعلام کرد و افزود: دانشآموختگان پس از چندین سال پیگیری برای پیدا کردن کار منصرف میشوند، در این شرایط این افراد را نمیتوان جمعیت غیرفعال دانست، به طور مثال افرادی که به دلیل مشکلات ترک تحصیل میکنند را نمیتوان دلیل بر بیرغبتی برای سواد دانست. حداکثر ۳ تا ۵درصد جمعیت دانشآموخته ممکن است در مقطعی تمایلی به اشتغال نداشته باشد که این امر را نمیتوان جمعیت غیرفعال دانست.
اطهاری مشکلات فرهنگی، یارانه نقدی و توسعه پیدا نکردن اقتصاد دانش را عامل اصلی بیرغبتی زنان به اشتغال عنوان کرد و گفت: زمانی که در برخی از سازمانها همچون شهرداری عقیدهای وجود دارد که زنان باید خانهدار باشند طبیعی است تمایل زنان به اشتغال در چنین جامعهای کاهش پیدا میکند اما باز هم تاکید میکنم این به معنای جمعیت غیرفعال نیست. بنابراین نباید وزارتخانهای که زمینه اشتغال را فراهم میکند خود به مانعی برای گسترش اشتغال و توجیه وضعیت کنونی تبدیل شود.
وی با بیان اینکه جمعیت غیرفعال به افراد زیر ۱۵ سال و بالای ۶۵ سال گفته میشود گفت: از نظر علمی نمیتوان جمعیت جوان و تحصیلکرده را جزو جمعیت غیرفعال محسوب کرد و از اساس با حذف بخش بزرگی از جامعه نمیتوان آمار بیکاری را کاهش داد.
