فاینشنال تایمز اخیرا مدعی شده به اسنادی دست یافته که نشان می دهد ایران قراردادی برای خرید موشک های ضدهوایی با روسیه به امضا رسانده است که بخشی از آن موشک های دوش پرتاب ضدهوایی وربا هستند
موشک دوشپرتاب وربا، که با نام رسمی ۹K۳۳۳ Verba شناخته میشود، یکی از پیشرفتهترین سیستمهای دفاع هوایی قابل حمل توسط فرد (MANPADS) ساخت روسیه است. این سیستم که توسط شرکت KBM (Konstruktorskoye Byuro Mashinostroyeniya) توسعه یافته، در سال ۲۰۱۱ وارد تولید شده و از سال ۲۰۱۴ به خدمت نیروهای مسلح روسیه درآمده است. وربا به عنوان نسل چهارم MANPADS، جایگزین سیستمهای قدیمیتری مانند Igla-S است و قابلیتهای برتر آن در برابر اهداف هوایی کمارتفاع، آن را به ابزاری مؤثر در میدان نبرد تبدیل کرده است.
سیستم وربا شامل موشک ۹M۳۳۶، لانچر ۹P۵۲۱ و اجزای کمکی مانند رادار و سیستمهای شناسایی دوست یا دشمن است. وزن کامل سیستم آماده شلیک حدود ۱۷٫۲۵ کیلوگرم است که آن را برای حمل توسط یک نفر مناسب میسازد. قطر موشک ۷۲ میلیمتر و طول آن حدود ۱٫۶۴ متر است، با وزن سرجنگی ۱٫۵ کیلوگرم از نوع انفجاری تکهتکهشونده (HE fragmentation). موشک با موتور سوخت جامد پیشرانه میشود و میتواند به سرعت حداکثر ۵۰۰ متر بر ثانیه (معادل ماخ ۱٫۵) برسد.
برد عملیاتی وربا از ۵۰۰ متر تا ۶٫۵ کیلومتر است و میتواند اهداف را در ارتفاع بین ۱۰ متر تا ۴٫۵ کیلومتر هدف قرار دهد. زمان واکنش سیستم حدود ۸ ثانیه است، یعنی از لحظه تشخیص هدف تا پرتاب موشک. وربا میتواند اهداف در حال حرکت با سرعت تا ۴۰۰ متر بر ثانیه در مسیر روبهرو و ۳۲۰ متر بر ثانیه در مسیر تعقیبی را نابود کند. این سیستم در دماهای بین -۵۰ تا +۵۰ درجه سانتیگراد عملیاتی است و زمان انتقال از حالت حمل به حالت جنگی کمتر از ۱۲ ثانیه طول میکشد.
یکی از برجستهترین ویژگیهای وربا، جستجوگر نوری چندطیفی آن است که از سه سنسور استفاده میکند: فرابنفش (UV)، نزدیک فروسرخ (near-IR) و میان فروسرخ (mid-IR). این طراحی سهکاناله، مقاومت سیستم را در برابر فریبهای حرارتی (مانند فلرها) تا ۱۰ برابر افزایش میدهد و امکان تشخیص اهداف با سیگنال حرارتی کم مانند پهپادها و موشکهای کروز را فراهم میکند. حساسیت جستجوگر هشت برابر بیشتر از نسل قبلی (Igla-S) است، که برد تشخیص و نابودی را تا ۲٫۵ برابر گسترش میدهد.
وربا مجهز به سیستمهای کمکی مانند رادار کوچک ۱L۱۲۲ برای تشخیص اهداف تا ۸۰ کیلومتری، و سیستم شناسایی دوست یا دشمن (IFF) برای جلوگیری از تیراندازی به نیروهای خودی است. این سیستم در شرایط روز و شب، و تحت تأثیر آب و هوا کار میکند و در میدانهای نبرد واقعی، مانند درگیریهای روسیه در اوکراین، هزاران پهپاد را نابود کرده است. وربا نسبت به همتایان خارجی مانند Stinger آمریکایی یا QW-۲ چینی برتر است و در ارتشهایی مانند روسیه و ارمنستان به کار گرفته شده است.
