گسترش نیوز: بازار گوشیهای هوشمند در ماههای پایانی سال معمولاً با نوعی دوگانگی رفتاری مواجه میشود. از یکسو تقاضای مصرفی برای خرید هدیه نوروزی افزایش پیدا میکند و از سوی دیگر، بخشی از خریداران به امید ثبات یا کاهش قیمتها خرید خود را به تعویق میاندازند.
در شرایط فعلی، گزارشهای میدانی نشان میدهد گوشیهای میانرده برندهایی مانند Samsung Electronics و Apple Inc. بیشترین گردش فروش را در بازار داخلی دارند. بررسی قیمتها حاکی از آن است که برخی مدلهای محبوب میانرده در بازه حدود ۱۸ تا ۲۵ میلیون تومان معامله میشوند، در حالی که گوشیهای پرطرفدار سطح بالاتر گاه تا محدوده ۶۰ میلیون تومان نیز عرضه میشوند. این فاصله قیمتی باعث شده سبد انتخاب خریداران بیش از گذشته به سمت مدلهای اقتصادیتر متمایل شود.
افزایش هزینههای واردات و نوسان نرخ ارز از جمله عواملی است که همواره بهعنوان محرکهای بالقوه رشد قیمت موبایل مطرح میشود. هرچند سیاستهای تجاری و ارزی دولتها میتواند نقش تعدیلکننده داشته باشد، اما تجربه بازار نشان داده که حتی شایعه تغییر سیاستهای وارداتی نیز ممکن است واکنش کوتاهمدتی در قیمت گوشی ایجاد کند. در حال حاضر برخی فعالان بازار معتقدند قیمت مدلهای پرچمدار در صورت تغییر شرایط اقتصادی میتواند تا حدود ۵ تا ۱۰ درصد نوسان داشته باشد که معادل تقریبی چند میلیون تومان در برخی مدلها است. با این حال، هیچ نشانه قطعی از جهش ناگهانی قیمت در کوتاهمدت مشاهده نمیشود.
رفتار خریداران نیز در تعیین مسیر بازار نقش مهمی دارد. در ماههای اخیر مشاهده شده که بسیاری از کاربران ترجیح دادهاند تعویض گوشی را به تعویق بیندازند و از دستگاه فعلی خود برای مدت طولانیتری استفاده کنند.
این الگوی مصرفی باعث شده گردش کالا در بازار کاهش یابد و فروشندگان برای حفظ مشتریان، در برخی موارد تخفیفهای محدود یا بستههای تشویقی ارائه دهند. بهعنوان مثال، در برخی فروشگاههای آنلاین، کاهش قیمت حدود ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان برای جذب خریدار گزارش شده است. چنین رفتارهایی نشان میدهد بازار موبایل بیش از آنکه در فاز رشد قیمت قرار داشته باشد، در وضعیت رقابت برای حفظ تقاضای موجود قرار دارد.
تحلیلگران بازار معتقدند هفتههای منتهی به نوروز معمولاً دورهای حساس برای بازار گوشی است. در این بازه زمانی، اگرچه برخی فروشندگان تلاش میکنند با افزایش قیمت سود بیشتری کسب کنند، اما قدرت خرید محدود خانوارها مانع شکلگیری موج صعودی شدید میشود. برآوردهای میدانی نشان میدهد بخش بزرگی از معاملات فعلی در محدوده گوشیهای ۱۵ تا ۳۰ میلیون تومان متمرکز شده است؛ بازهای که بیشترین تطابق را با توان اقتصادی تقاضای مصرفی دارد. در مقابل، گوشیهای بالای ۷۰ میلیون تومان سهم بسیار کوچکی از معاملات روزانه را تشکیل میدهند و بیشتر در بازار خاص و محدود گردش دارند.
در این میان، سیاست برندهای جهانی نیز بر رفتار بازار اثرگذار است. شرکتهایی مانند Motorola Mobility و سایر تولیدکنندگان تلاش میکنند با عرضه مدلهای جدید یا تبلیغات فصلی، انگیزه خرید را افزایش دهند. با این حال، ورود مدلهای جدید معمولاً به معنای جهش فوری قیمت مدلهای قدیمی نیست و در بسیاری از موارد، بازار به شکل تدریجی واکنش نشان میدهد. بنابراین انتظار کاهش شدید قیمتها پس از عرضه مدلهای جدید نیز چندان واقعبینانه ارزیابی نمیشود.
از منظر اقتصادی، مهمترین عامل تعیینکننده آینده بازار موبایل در سال جدید، میزان ثبات نرخ ارز و سیاستهای تجاری کشور خواهد بود. در صورتی که تغییرات ارزی در بازه کنترلشده باقی بماند، احتمال بروز شوک قیمتی کاهش مییابد. در مقابل، هرگونه نااطمینانی اقتصادی میتواند به افزایش انتظارات تورمی در بازار مصرفی منجر شود. کارشناسان توصیه میکنند خرید موبایل بر اساس نیاز واقعی و زمان استفاده انجام شود، نه صرفاً بر مبنای ترس از افزایش احتمالی قیمتها.
نوروز در فرهنگ خرید ایرانیان همواره دورهای ویژه برای بازار کالاهای دیجیتال بوده است. بسیاری از خانوادهها در این بازه زمانی خرید گوشی یا گجتهای سرگرمی را بهعنوان هدیه سال نو در نظر میگیرند. بررسیها نشان میدهد حتی در شرایط اقتصادی دشوار، تقاضا برای محصولات دیجیتال کاملاً متوقف نمیشود، اما بیشتر به سمت کالاهای کاربردی و اقتصادی حرکت میکند. این روند باعث شده بازار موبایل ایران به شکل ترکیبی از مصرفگرایی احتیاطی و تقاضای ضروری عمل کند.
در بازار فعلی، فاصله میان قیمت گوشیهای اقتصادی و پرچمدار نسبت به گذشته بیشتر شده است. برای نمونه، برخی مدلهای سطح بالا اکنون بیش از ۶۵ میلیون تومان قیمتگذاری میشوند، در حالی که گزینههای مناسب مصرفی در بازه حدود ۲۰ میلیون تومان همچنان قابل دسترستر هستند. این شکاف قیمتی موجب شده بخش بزرگی از خریداران به جای تمرکز بر برند یا مدل خاص، بیشتر به نسبت قیمت به کارایی توجه کنند.
رشد استفاده از فروش آنلاین نیز یکی دیگر از تغییرات ساختاری بازار موبایل محسوب میشود. در سالهای اخیر، سهم خرید اینترنتی گوشی افزایش یافته و مصرفکنندگان تلاش میکنند پیش از خرید، قیمت چند فروشگاه را مقایسه کنند. این رفتار شفافیت نسبی بیشتری در بازار ایجاد کرده و مانع از شکلگیری حبابهای قیمتی گسترده شده است.
در مجموع، بازار موبایل در آستانه سال جدید بیشتر در وضعیت انتظار قرار دارد تا جهش قیمتی. شواهد میدانی نشان میدهد نه نشانهای از سقوط شدید قیمتها وجود دارد و نه سیگنال قدرتمندی برای افزایش ناگهانی نرخها مشاهده میشود. آینده این بازار بیش از هر چیز به متغیرهای کلان اقتصادی و رفتار مصرفکنندگان وابسته خواهد بود.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه فناوری اطلاعات و آخرین تحولات قیمتی در بازار موبایل کشور، سرویس فناوری پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
