علت بی اشتهایی در کودکان و راهکارهای ساده برای والدین

والدین عزیز، اگر شما هم هر روز با صحنه‌ی پس زدن قاشق غذا توسط فرزندتان روبرو می‌شوید، بدانید که تنها نیستید. بسیاری از پدرها و مادرها با نگرانی از خود می‌پرسند که علت بی اشتهایی در کودکان چیست و چرا فرزندشان میل به خوردن ندارد. حقیقت این است که اشتهای کودکان مانند بزرگسالان ثابت نیست و تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار می‌گیرد. در این مقاله‌، به شکلی عمیق به بررسی تمام دلایلی که باعث می‌شود کودک شما از خوردن غذا امتناع کند، می‌پردازیم و راهکارهایی را ارائه می‌دهیم که واقعاً در دنیای واقعی کاربرد دارند.

علت بی اشتهایی در کودکان چیست؟

برای اینکه بفهمیم چرا یک کودک به غذا بی‌میل است، نباید فقط به دنبال یک دلیل واحد بگردیم. بدن و ذهن کودکان با سرعت عجیبی در حال رشد است و گاهی همین فرآیند رشد، اولویت‌های بدن را تغییر می‌دهد. کودکان در سنین رشد به دلیل سرعت بالای ساخت سلول‌ ها و بافت‌ ها، نیاز بیشتری به آهن و B12 دارند. یکی از راه های میانبری که پیش پای شما والدین است تهیه‌ی شربت فروگلوبین برای کودک است که به رشد و اشتهای او کمک می کند.

دلایل فیزیولوژیک و بیولوژیک

گاهی اوقات علت بی اشتهایی در کودکان کاملاً ریشه‌ی جسمانی دارد که شاید در نگاه اول به چشم نیاید.

• کاهش سرعت رشد: جالب است بدانید که پس از پایان یک‌سالگی، سرعت رشد کودکان نسبت به دوران نوزادی به طور طبیعی کاهش می‌یابد. در این مرحله، بدن کودک به کالری کمتری نیاز دارد و به دنبال آن، اشتها نیز به طور خودکار کمتر می‌شود.
• دندان درآوردن: این فرآیند با التهاب و درد لثه‌ها همراه است. وقتی لثه‌ی کودک حساس باشد، جویدن یا حتی مکیدن برای او دردناک است. در نتیجه، او ترجیح می‌دهد از خوردن غذا صرف‌نظر کند تا درد کمتری بکشد.
• بیماری‌های پنهان یا گذرا: وجود عفونت‌های ادراری، انگل‌های گوارشی، یا حتی یک سرماخوردگی ساده که هنوز علائم ظاهری‌اش شروع نشده، می‌تواند اشتها را کاملاً از بین ببرد. بدن در حالت مبارزه با ویروس، انرژی خود را صرف ایمنی می‌کند نه هضم غذا.

نقش کم‌خونی در کاهش اشتهای کودکان

یکی از موارد بسیار مهمی که متخصصان اطفال به عنوان علت بی اشتهایی در کودکان به آن اشاره می‌کنند، فقر آهن است. آهن وظیفه‌ی انتقال اکسیژن را بر عهده دارد و کمبود آن باعث ایجاد خستگی، بی‌حالی و در نهایت سرکوب اشتها می‌شود. کودکی که دچار کم‌خونی است، معمولاً زود خسته می‌شود و حتی انرژی کافی برای جویدن غذاهای سخت را ندارد.

علت بی اشتهایی در کودکان از دیدگاه روان‌شناختی

بسیاری از والدین تصور می‌کنند که خوردن فقط یک عمل مکانیکی است، در حالی که برای کودک، غذا خوردن یک فعالیت اجتماعی و روانی بزرگ محسوب می‌شود.

لجبازی و تمایل به استقلال

در سنین نوپایی، کودکان کشف می‌کنند که قدرت نه گفتن دارند. آن‌ها متوجه می‌شوند که نمی‌توانند کنترل کنند چه زمانی بخوابند یا چه زمانی به حمام بروند، اما به خوبی می‌توانند کنترل کنند که چه چیزی وارد دهانشان شود. در این حالت، علت بی اشتهایی در کودکان به هیچ وجه گرسنگی نیست، بلکه تلاشی برای به دست گرفتن کنترل اوضاع است.

استرس و اضطراب محیطی

کودکان مانند اسفنج، اضطراب محیط را جذب می‌کنند. دعواهای خانوادگی، تولد نوزاد جدید، یا حتی تغییر مهدکودک می‌تواند باعث ایجاد تنش در کودک شود. وقتی سیستم عصبی کودک در حالت استرس باشد، هورمون کورتیزول ترشح شده و اشتها سرکوب می‌شود.

بی اشتهایی طبیعی در مقابل بی اشتهایی نگران‌کننده

در اینجا جدولی تهیه کرده‌ایم تا به شما کمک کند تشخیص دهید چه زمانی باید نگران شوید و چه زمانی وضعیت عادی است.

اشتباهات والدین در مواجهه با بی اشتهایی کودک

گاهی رفتارهای ما به جای حل مشکل، باعث می‌شود علت بی اشتهایی در کودکان پیچیده‌تر شود.

• استفاده از تنقلات به عنوان جایگزین: وقتی کودک ناهار نمی‌خورد، والدین از ترس گرسنگی به او بیسکویت یا پفک می‌دهند. این کار باعث می‌شود کودک یاد بگیرد که با نخوردن غذای اصلی، می‌تواند به خوراکی‌های خوشمزه‌تر (اما بی‌ارزش) برسد.
• غذا دادن جلوی تلویزیون: این کار باعث می‌شود سیگنال‌های سیری و گرسنگی در مغز کودک به درستی ثبت نشوند. کودک باید بفهمد که چه چیزی می‌خورد و از بافت غذا لذت ببرد.
• تهدید و تنبیه: جملاتی مثل «اگر نخوری از پارک خبری نیست»، میز غذا را به یک میدان جنگ تبدیل می‌کند. این کار استرس کودک را بالا برده و معده‌ی او را منقبض می‌کند.

بیشتر بخوانید: پیشگیری از کم‌ خونی با شربت فروگلوبین

راهکارهای طلایی برای بهبود اشتهای کودک

اگر به دنبال رفع علت بی اشتهایی در کودکان هستید، باید استراتژی‌های خود را تغییر دهید.

1. برنامه‌ریزی دقیق: میان‌وعده‌ها را حداقل دو تا سه ساعت قبل از وعده‌ی اصلی حذف کنید. حتی مصرف بیش از حد شیر یا آبمیوه بین وعده‌ها می‌تواند باعث سیری کاذب شود.
2. تزئین خلاقانه‌ی غذا: کودکان با چشم‌هایشان غذا می‌خورند. استفاده از بشقاب‌های رنگی و چیدن سبزیجات به شکل‌های فانتزی می‌تواند کنجکاوی آن‌ها را تحریک کند.
3. مشارکت در آشپزی: اجازه دهید کودک در شستن سبزیجات یا هم زدن سالاد به شما کمک کند. وقتی کودک خودش در تهیه غذا نقش داشته باشد، میل بیشتری به چشیدن نتیجه‌ی کارش خواهد داشت.
4. حجم کم، تکرار زیاد: به جای پر کردن یک بشقاب بزرگ، مقدار کمی غذا در ظرف بریزید. دیدن یک کوه غذا در بشقاب، کودک کم‌اشتها را می‌ترساند و باعث می‌شود از همان ابتدا تسلیم شود.

چه زمانی برای علت بی اشتهایی در کودکان به پزشک مراجعه کنیم؟

هرچند اکثر موارد بی اشتهایی با صبر و تغییر سبک زندگی حل می‌شوند، اما گاهی مداخله‌ی پزشکی الزامی است. اگر علائم زیر را مشاهده کردید، حتماً با یک متخصص اطفال مشورت کنید:

• کودک به مدت طولانی هیچ تمایلی به هیچ نوع غذایی (حتی غذاهای مورد علاقه‌اش) ندارد.
• رنگ پوست کودک زرد یا بیش از حد پریده به نظر می‌رسد.
• کودک دچار تهوع یا دردهای شکمی مداوم است.
• زمانی که متوجه توقف رشد قد کودک شدید.

پزشک ممکن است با انجام آزمایش خون، سطح آهن و ویتامین‌های بدن را بررسی کند. در بسیاری از موارد، تجویز مکمل‌های زینک یا ویتامین‌های گروه B می‌تواند به سرعت اشتها را به حالت عادی برگرداند. شما می‌توانید این مکمل‌ها را در کمترین زمان از داروخانه‌ی آنلاین امیردارو تهیه کنید.