هنرمندان صنایع‌دستی بدون حامی و بیمه

صبا رضایی / روزنامه‌نگار

در سکانس پایانی فیلم کمال‌الملک، او به بافنده فرش دستباف می‌گوید «استاد تویی، هنر این فرش است...» برخی هنرها مانند بازیگری و سینما، طرفداران بسیاری در میان مردم داشته و از نظر آنها، اشتغال در این زمینه‌ها اوج موفقیت را به همراه دارد. به عقیده بیشتر مردم، بازیگران بزرگترین و خلاق‌ترین افراد جامعه هستند و بسیاری آرزو دارند مانند آنها باشند. در کشور ما اما هنرمندان بسیار خلاق‌تر و شایسته‌تری وجود دارند که نه‌تنها حمایت چندانی از آنها نمی‌شود، بلکه مردم نیز علاقه‌ای به آثار هنری و کاربردی آنها نشان نمی‌دهند. این هنرمندان فعالان صنایع‌دستی هستند. هنرمندانی که می‌توانند از هیچ، یک اثر هنری بسازند. هنرمندانی که از خاک و آهن محصولاتی زیبا، کاربردی و ارزشمند می‌سازند. شاید دلیل بی‌توجهی به این افراد آن باشد که بسیاری از آنها در روستاها و شهرستان‌های کوچک زندگی می‌کنند یا اینکه به درستی به مردم معرفی نشده‌اند. به هر روی محصولات آنها بسیاری از هنردوستان جهان را شگفت‌زده می‌کند و بسیاری از هنردوستان و روشنفکران را به تعظیم وا می‌دارد، اما چنان که گفته شد این هنرمندان در کشور ما از حمایت و توجه لازم برخوردار نیستند. برخلاف فعالان در بسیاری از هنرها آنها حتی بیمه هم ندارند. واردات بی‌رویه کالاهای مشابه، نبود اطلاع‌رسانی در زمینه محصولات صنایع‌دستی و نبود فرهنگ استفاده از صنایع‌دستی در زندگی روزمره از جمله مشکلات این هنرمندان است. فعالان صنایع‌دستی نه‌تنها می‌توانند صادرات غیرنفتی را به طرز چشمگیری افزایش داده و سهم ایران در بازارهای جهانی را افزایش دهند، بلکه هنر و فرهنگ ایران زمین را به جهانیان معرفی می‌کنند؛ ارائه محصولاتی از جنس چوب، گل و پشم گوسفندان، تنها هنری نیستند، بلکه می‌توان به عنوان محصولات کاربردی از آنها استفاده کرد. محصولات صنایع‌دستی به طور کلی دارای ارزش‌افزوده بسیاری هستند، چراکه کوزه‌های سفالی و ظرف‌های قلمکاری شده از مواد اولیه‌ای کم ارزش به محصولی قیمتی و ارزشمند تبدیل می‌شوند و نرخ تمام‌شده اندکی دارند که مدیون هنر دست هنرمندان سازنده آن است. زیرپوشش بیمه قرار گرفتن یکی از حقوق اولیه و کمترین اقدامی است که نهادهای کشور می‌توانند در زمینه فعالان صنایع‌دستی انجام دهند. این امر می‌تواند امنیت خاطری برای هنرمندان به همراه داشته و موجب شود فعالان صنایع‌دستی در چند حوزه کاری فعالیت نکرده و تمام تمرکز و تلاش خود را روی صنایع‌دستی بگذارند. کاهش تعرفه بیمه نیز می‌تواند بار مالی هنرمندان سنتی کشور را کاهش داده و به آنها کمک کند با باری سبک‌تر راه خود را ادامه دهند.