صنعت خودرو صنعتی مادر بوده و پیچیدگیهای خود را دارد که به نظر میرسد این پیچیدگی در کشور به صنعت موتورسیکلت و حتی دوچرخه نیز تسری پیدا کرده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش صنعت نوشت: موتورسیکلت یکی از وسایل نقلیه پرطرفدار در ایران بوده که دلیل آن نرخ پایین و وسیله حملونقل بدون ترافیک است! اما پس از ۵۰ سال قرار است در این صنعت اتفاقهای جدیدی رخ دهد؛ تحولاتی که بنیادی بوده و مسیر تولید آن را متحول میکند. البته از آنجایی که هر تغییری چالشها و مشکلات خود را به همراه دارد مدیران و تولیدکنندگان این صنعت را در نوعی بهت و حیرانی قرار داده است. البته این نیز نتیجه بازاری است که قابل پیشبینی نیست و شاید هم پیشبینی نمیشود. برای داشتن برنامه مدون و مستمر باید ارزیابیهای متعدد و مداوم داشت تا سیر حرکت بازار قابل پیشبینی باشد.تولیدکنندگان موتورسیکلت در گفتوگو با «گسترش صنعت» از رکود بازار گفتند و عنوان کردند ورود حجم بالای موتورسیکلت در پایان سال ۹۵ وضعیت بازار را به هم ریخت و مشکلاتی را در امر تولید موتورسیکلتهای انژکتوری بهوجود آورد.در ادامه وضعیت بازار فروش و میزان تولید موتورسیکلت در سال ۹۶ از محورهای گفتوگوی «گسترش صنعت» با بهمن ضیامقدم، دبیر انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت کشور است که میآید. نیاز سالانه کشور به موتورسیکلت چند دستگاه است؟ به طور متوسط نیاز سالانه کشور ۵۰۰هزار دستگاه است اما با توجه به اینکه حجم زیادی موتورسیکلت سال گذشته تولید و روانه بازار شد ممکن است برای سال ۹۶ این تعداد دستگاه تولید نشود. آیا این امر در ادامه در بازار فروش این وسیله نقلیه تاثیری خواهد گذاشت؟ سال ۹۵ صنعت موتورسیکلت ایران با چالشهایی در امر تولید موتورسیکلتهای انژکتوری روبهرو شد. با توجه به اینکه اواخر سال ۹۴ به دلیل آلودگی بیش از حد هوای کلانشهرها کارگروهی برای بررسی آلودگی و کاهش آن در وزارت صنعت، معدن و تجارت، پلیس راهور، سازمان محیطزیست و سایر نهادهای مرتبط تشکیل شد که موضوع موردپیگیری قرار گرفت. طرحی به هیات دولت پیشنهاد شد که یکی از بندهای آن ممنوعیت تولید موتورسیکلتهای کاربراتوری بود. هیات دولت دوم تیر ۹۵ مصوبهای ابلاغ کرد که بر اساس آن قید شد تولید موتورسیکلت کاربراتوری اول مهر ۹۵ متوقف خواهد شد اما تبصرهای تولیدکنندگانی که تا این تاریخ (دوم تیر) ثبتسفارش کرده بودند را مستثنا قرار داد و آنها اجازه داشتند تا پایان سال موتورسیکلت کاربراتوری تولید کنند اما اینگونه نشد. آمار تعدادی که قرار بود در نیمه دوم سال ۹۵ تولید شود، چقدر بود؟ حدود ۴۰۰هزار دستگاه موتورسیکلت کاربراتوری موجودی انبارها بود اما به دلیل تعبیر اشتباه یا دلایل دیگر شمارهگذاری آنها از اول مهر تا میانه بهمن متوقف شد. در این تاریخ دوباره مجوز برای شمارهگذاری داده شد که حجم زیادی موتورسیکلتهای کاربراتوری در روزهای پایانی سال تولید شد. با توجه به تیراژ حدود ۳۶۰هزار دستگاه در نیمه نخست سال ۹۵ بیش از تقاضا موتورسیکلت روانه بازار شد. با احتساب حدود ۴۰۰هزار دستگاه تولید شده در نیمه دوم برای سال ۹۵ به طور تقریبی ۸۰۰هزار دستگاه موتورسیکلت کاربراتوری تولید شد و چون پلیس راهور این تعداد پلاک در اختیار نداشت با انجام کارهای اداری و ثبت آن در سامانه موردنظر پلاکگذاری با همان پلاک ۹۵ اوایل سال ۹۶ نیز ادامه یافت. در طول سالهای گذشته آمار تولید موتورسیکلت در کشور بین ۴۲۰ تا ۴۵۰هزار دستگاه بود و اگر شرایط عادی وجود داشت شاید تولید به ۵۰۰هزار دستگاه هم نمیرسید. با توجه به ممنوعیت تولید کاربراتوری، تعدادی انجین از سالها قبل که در انبارها باقی مانده بود نیز تولید و روانه بازار شد.برخی تولیدکنندگان مبادرت به ورود نمونههایی ۱۰۰ تا ۵۰۰دستگاهی از مدلهای مختلف کرده بودند که چون در بازار پذیرش نداشت در انبارها باقی مانده بودند. به این دلیل سال ۹۵ و به ویژه نیمه دوم آن با حجم بالایی از تولید موتورسیکلت کاربراتوری روبهرو شدیم. اتفاق دیگر برای این صنعت این بود که بازار گنجایش این تعداد را نداشت به همین دلیل به نظر میرسد سال ۹۶ بازار تقاضا وجود نداشته باشد زیرا موتورسیکلتهای زیادی در انبار دپو شدهاند. آیا این امر تنها برای نیمه نخست سال ۹۶ خواهد بود یا این روند تا پایان سال ادامه خواهد داشت؟ با توجه به شرایط سال ۹۶ تولید بسیار محدود خواهد بود و دور از انتظار است اگر تولید حتی به ۲۰۰هزار دستگاه نیز برسد. از تمام این مسائل مهمتر تغییر سیستم کاربراتوری به انژکتوری است که تصمیمی شتابزده بود و آمادگی لازم برای این تغییر در صنعت موتورسیکلت وجود نداشت.با توجه به حجم بالای مصرف موتورسیکلت ۱۲۵ سیسی در کشور و چالش انجین آن که هنوز در چین، مالزی و هند ساخته نشده تولیدکنندگان را با مشکلات زیادی روبهرو کرد و باعث تاخیر شد.همچنین سیستم انژکتور فناوری نوینی است که عملکرد آن باید مورد آزمونهای متعدد قرار گیرد. سیستم کاربراتوری قابل تنظیم برای صاحبان موتورسیکلت است در حالی که اگر برای سیستم انژکتور مشکلی رخ دهد و موتورسیکلت خاموش شود دیگر قابل روشن شدن نیست. روی این اصل باید آزمونهای مختلف اجباری که اداره استاندارد و سازمان حفاظت محیطزیست تعریف کرده انجام شود ضمن آنکه آزمون پیمایش آن باید جداگانه انجام شود. سیستم انژکتور پایدار است ازاینرو باید حداقل ۵ تا ۱۰هزار کیلومتر پیمایش انجام شود و دوباره از سوی مراکز مربوط آزمونها شده و چنانکه سیستم پایدار باقی مانده بود مجوز برای تولید انبوه آن صادر میشود. امروز برخی تولیدکنندگان در حال پیمایش و آزمون آن هستند و بسیاری نیز این آزمون را سپری کردهاند و در حال گرفتن سفارش برای تولید هستند. از اینرو این امر در کنار اشباع بازار، تولید سال ۹۶ را محدود خواهد کرد. یکی از تولیدکنندگان موتورسیکلت انژکتوری برای این کارخانه به تنهایی پیشبینی ۳۰۰هزار دستگاه داشت. چرا آمارهای اعلام شده تا این اندازه متغیر است؟ پیشبینی انجمن این است که بازار سال ۹۶ بیش از این تعداد اعلام شده (۲۰۰هزار دستگاه) کشش ندارد ضمن اینکه کارخانههای داخلی چنین ظرفیتی (تولید ۳۰۰هزار دستگاه) ندارند. بالاترین آمار تولیدی کارخانههای بزرگ بین ۸۰ تا ۹۰هزار دستگاه بوده و در شکل مطلوب تقاضا بیشتر از این آمار برای آنها ثبت نشده است.بنابراین برای ۶ ماه نخست سال بازار تقاضا محدود خواهد بود و بیشتر از موجودی انبارها و نمایندگیها استفاده میشود و پیشبینیها از ارزیابی بازار نشان میدهد بیش از ۲۰۰هزار دستگاه تولید نخواهیم داشت. بیان میشود کاربراتوریها مجوز گرفتند به دلیل کیتی که روی موتورسیکلتها نصب شد آیا چنین امری درست است؟ بحث کاتالیست برای کاهش آلایندگیها بیش از یک سال است که برای تمام موتورسیکلتها اجباری شده است و شرکتها ملزم به نصب آن روی تمام محصولات خود هستند. در واقع قطعهای است که در داخل اگزوز نصب میشود و دودهای خروجی از آلایندگی کمتری برخوردارند.اما اینکه قدرت و شتاب را کاهش میدهد و در ادامه خود مصرفکننده آن را خارج میکند مسئله دیگری است که نیاز به فرهنگسازی دارد و مقصر تولیدکننده نیست. اگر معاینه فنی جدی گرفته شود و حداقل سالی یکبار اجباری باشد و اگر موتورسیکلتی برگه معاینه فنی نداشت متوقف شود بسیاری از چالشها رفع میشود زیرا یکی از بخشها برای معاینه فنی کنترل کاتالیست موتورسیکلت در جهت کاهش آلودگی هواست و به نظر میرسد پیمایش آن ۷۰هزار کیلومتر باشد.
