یک کارشناس مسائل خاورمیانه با توجه به سخنان اخیر وزیر انرژی عربستان در مورد افزایش صادرات نفت خام از دریای سرخ از طریق خطوط لوله برای دور زدن تنگه هرمز میگوید: با توجه به حجم بالای خروج نفت از این تنگه، این طرح حتی در صورت عملیاتی شدن عملا تاثیری در بازار جهانی ندارد.
گسترشنیوز: وزیر انرژی عربستان که به تازگی به هند سفر کرده است، روز پنجشنبه گذشته (۳ تیرماه) در یک کنفرانس خبری در این کشور گفت: پس از حوادث اخیر در خلیجفارس و تنگه هرمز و حملات به نفتکشها انتظار میرود واردکنندگان نفت، خود امنیت این آبراه استراتژیک (تنگه هرمز) را فراهم کنند.
«خالد الفالح» گفت: ما در نظر داریم با گسترش خطوط لولههای نفتی خود از شرق به غرب، بخش عظیمی از صادرات خود را از طریق دریای سرخ پیگیری کنیم که در این صورت صادرات ما از طریق تنگه هرمز به طور قابل توجهی کاهش مییابد. در سال گذشته میلادی ۲.۱ میلیون بشکه در روز از ظرفیت این خط لوله استفاده شده بود پترولاین یا خط لوله شرق - غرب در عربستان سعودی از میادین نفتی در شرق این کشور به بندر ینبع در دریای سرخ در غرب امتداد پیدا کرده است و ظرفیت انتقال روزانه پنج میلیون بشکه نفت را دارد.
تنگه هرمز دومین تنگه بینالمللی شلوغ دنیاست که وزارت انرژی امریکا آن را «حیاتیترین آبراه نفتی» نامگذاری کرده است؛ تنگهی هرمز با انتقال ۲۱ میلیون بشکه در روز، بیش از ۲۰درصد از ترانزیت کل نفت خام جهان و در واقع نخستین و مهمترین نقش را در نقل و انتقالات نفتی در اختیار دارد در صورت وقوع جنگ میان ایران و امریکا در این منطقه، کشورهای حوزه خلیجفارس با چالشی بسیار جدی مواجه خواهند شد.
با توجه به این موضوع «حسن احمدیان» کارشناس مسائل خاورمیانه به گفتوگو پرداخت.
هیچ جایگزینی برای تنگه هرمز در بخش انرژی وجود ندارد
احمدیان در ابتدای این گفتوگو بیان کرد: برای اجرایی شدن افزایش نفت در خط لوله شرق - غرب عربستان دو بخش وجود دارد، بخشی عملیاتی شدن که ظاهرا چالش بزرگی نیست و این ظرفیت وجود دارد که از سوی سرمایهگذاری خارجی و خود سعودیها صورت گیرد اما در مورد تاثیر آن بحثهای زیادی وجود دارد در سال ۲۰۱۸ طبق آماری که سایتهای معتبر در مورد انرژی جهان منتشر کردند از این خط لوله به مقدار ۲ میلیون بشکه در روز استفاده شده یعنی ۳ میلیون ظرفیت استفاده نشده دارد و رساندن این خط لوله به ۷ میلیون بشکه در روز به معنی این است که ۵ میلیون بشکه غیر قابل استفاده خواهد بود.
این کارشناس مسائل عربستان اظهارکرد: برای سعودیها راحت تر و مقرون به صرفه تر این است که از خلیجفارس و نفت کش برای صادرات نفت خام خود استفاده کنند تا اینکه آن را به دریای سرخ منتقل کنند دلیل عمده استفاده نکردن از ظرفیت این خط لوله مقرون به صرفه نبودن آن است و شاید در شرایط بحرانی برای سعودیها قابل استفاده و مقرون به صرفه باشد سعودیها در دوره جنگ ایران و عراق نیز از این خط لوله برای کمک به عراق استفاده کردند.
وی در ادامه افزود: این خط لوله تاثیر عمدهای بر روی صادرات انرژی از خلیجفارس نخواهد داشت تا زمانی که هزینهها در این آبراه مقرون به صرفه تر باشد از این تنگه در بخش صادرات نفت استفاده خواهند کرد. در سال ۲۱ میلیون بشکه تقاضای نفت از تنگه هرمز داریم و سالیانه نیزبا افزایش یک و نیم میلیون بشکه نفت روبه رو هستیم و این بدین معناست که این اقدام عربستان تاثیر چندانی نخواهد داشت.
احمدیان در ادامه خاطر نشان کرد: برای سعودیها خیلی مهم است که از محصور بودن در تنگه هرمز خارج شود و این که سعودیها در حال تضمین نفت برای بازار جهانی هستند تا افزایش نرخ نفت را در شرایط بحرانی پیشگیری کند با توجه به قسمت عمده صادرات نفت اوپک نمیتوان با جابهجایی دومیلیون بشکه جایگزین، بتوان کمبود را جبران کرد و این اقدام عربستان به هیچ وجه از اهمیت تنگه هرمز کم نخواهد کرد و تاثیر زیادی بر حوزه نفت و انرژی در جهان نخواهد داشت چون تقاضا در حال افزایش است.
این کارشناس مسائل خاورمیانه بیان کرد: اگر این طرح عربستان در دوسال آینده عملیاتی شود و در طی این زمان، تقاضای نفت جهان نیز افزایش پیدا خواهد کرد و بخشی از این تقاضا به خروجی نفت تنگه هرمز افزوده خواهد شد بنابر این تاثیر جدی نباید صورت گیرد و نکته دیگر این است که در شرایط بحرانی تصور سعودیها این است که فشار وارده به سعودیها را در این زمینه کاهش داد اما احتمالا اگر رویاروی نظامی و تحول کلان در منطقه صورت گیرد این اقدام سعودیها اثر جدی نخواهد گذاشت.
وی گفت: تحولات حمله به خط لوله در دریای سرخ از طرف حوثیها در چند ماه اخیر نشان داد که این اقدام سعودیها نمیتواند امنیت انرژی سعودی را با توجه به بحرانهای منطقهای تضمین کند و در واقع یک اعلامیه است که سعودیها به دنبال عملی کردن آن نخواهند رفت و اگر هم به دنبال اجرایی شدن آن بروند با واقعیت ها، تحول چندانی در امنیت انرژی عربستان و جهان ایجاد نمیکند.
تنگه هرمز سلاح ژئوپولتیک ایران
احمدیان کارشناس مسائل خاورمیانه در صورت بسته شدن تنگه هرمز گفت: در صورت بسته شدن تنگه هرمز این اقدام عربستان در افزایش خط لوله عملا هیچ تاثیری در بازارهای جهانی ندارد زیرا ظرفیت خروج نفت از این تنگه روزانه نزدیک به ۲۱ میلیون بشکه نفت در روز میباشدو عربستان اساسا ظرفیت ندارد که حتی بخش کوچکی از این کمبود را جبران کند و اگر دو میلیون به ظرفیت خود اضافه کند معنی این است که با توجه به استفاده نکردن از ظرفیت ۳ میلیون خط لوله عملا ۵ میلیون جبران شود و با یک شوک بزرگ نفتی در جهان مواجه خواهیم شد.
وی گفت: در صورت بسته بودن تنگه هرمز نه عربستان و نه سایر کشورهای عضو اوپک توان کنترل بازار جهانی نفت را نخواهند داشت و ما با یک بحران کلان در سطح جهانی مواجه خواهیم شد این طرح عربستان به احتمال زیاد عملیاتی نخواهد شد و ظرفیت این ظرفیت را ندارد.
احمدیان در پایان این گفتوگو اظهارکرد: این گفته وزیر انرژی عربستان بیشتر یک جنگ تبلیغاتی و روانی علیه ایران است و من تصور میکنم فشار جدی به ایران وارد نخواهد کرد.
"در سالهای اخیر عربستان سعودی در بازار جهانی نفت به عنوان یک تولیدکننده انعطاف پذیر نقش خود را از دست داده و این بدین معنا است که عربستان همانند دهه قبل تاثیرگذاری خود بر بازار نفت را از دست داده است و این اقدام متاثر از جنگ روانی عربستان است و میخواهد نقش خود را حفظ کند و به جهانیان این مسئله را القا کند که اثرگذار خواهد بود اما عملا عملیاتی کردن این طرح تاثیر در بازار جهان نفت ندارد.
منبع: ایرنا
