نرخ دلار که تا چندیپیش جهشهای شدید را پشتسر میگذاشت و دامنه نوسان آن بسیار گسترده شده بود، این روزها از سرعت رشدش کاسته شده و بهندرت در حال رفتوبرگشت است.
گسترشنیوز : به گفته فعالان این بازار، دلار در حالی در روزهای گذشته برای نرخهای بالاتر خیز برداشته بود و بخشی از معاملهگران انتظار داشتند نوسانگیران با جوسازی، دامنه تغییرات قیمتی دلار را افزایش دهند که برخلاف انتظارات، نوسانهای محدودی را تجربه کرد و تغییرات در دامنه کمتری اتفاق افتاد و گویا مقاومت معاملهگران برای شکست مرزهای بیشتر قیمتی بینتیجه مانده است.
به هر حال، این عامل باعث شده تا یک آرامش نسبی در بازار حکمفرما و بازار نسبت به قبل خلوتر باشد و از حجم معاملات و تب و تاب خرید در بازار کم شود، ضمن اینکه عدهای بر این باورند که ماه رمضان میتواند این شرایط را تشدید کند و بر اساس روال سالهای گذشته با آغاز ماه رمضان بهتدریج از تقاضاها در بازار کم و حجم معاملات در بازار ارز کاسته شود که در نتیجه میتوان انتظار ثبات و کاهش قیمتها را در این بازار داشت. صرافان معتقدند، کاهش تقاضای ارز مسافری و خرد، میتواند روند کاهشی قیمتها را سبب شود.
به هر حال، این موضوعها نشان میدهد که بازار از لحاظ بنیادی توان زیادی برای افزایش نرخ ندارد و به گفته کارشناسان و صاحبنظران این حوزه، اگر دولت بتواند ریسکهای اثرگذار در این بازار را کم کند، دست واسطهگران را از این بازار کوتاه کرده و بازار متشکل ارزی کارش را هرچه سریعتر آغاز کند، با مجموع این شرایط میتوان انتظار داشت تا دلار در محدوده قیمتی ثابت بماند.
ثبات نرخ ارز مهم است
سید کمال سیدعلی، معاون پیشین ارزی بانک مرکزی دراین باره در گفتوگو با صمت با بیان اینکه در شرایط حال حاضر ثبات نرخ ارز از کاهش آن مهمتر است، گفت: ثبات نرخ ارز باعث قدرت برنامهریزی میشود. از این رو، اگر این نرخ در هر محدوده قیمتی هرچند بالا به ثبات برسد میتوان انتظار داشت وضعیت اقتصاد کشور بهتر شود. او به ایجاد تعادل در عرضه و تقاضا در بازار ارز تاکید کرد و گفت: در این زمینه مکانیسم دخالت بانک مرکزی بسیار موثر است. بانک مرکزی باید با هماهنگی بیشتر با وزارت صنعت، معدن و تجارت، بخش خصوصی و سایر وزارتخانهها، در زمان ثبت سفارش، با مدیریت و کنترل مناسب، زمینه ورود ارز به کشور را افزایش دهد. بانک مرکزی باید تلاش کند تا ارز حاصل از صادرات وارد چرخه اقتصادی شود و از این طریق به نیازهای ارزی بخشهای اقتصادی پاسخ مناسب داده شود.
به گفته وی، در بخش تقاضای اسکناس ارز و مصارف مسافری و خرد که در جامعه همچنان وجود دارد، با توجه به ورودی مناسب مسافرها به کشور و صادرات ایران به کشورها همسایه و شریکان تجاری، میتوان انتظار داشت از این محل، نیازهای ارزی کشور تا حد مناسبی پاسخ داده شود، ضمن اینکه تصمیم بانک مرکزی در راهاندازی بازار متشکل ارزی، از دیگر اقدامهای مثبتی است که میتواند ضمن تسهیل ورود ارز تاجران و بازرگانان به داخل کشور، تاثیر مثبتی بر نرخ ارز داشته باشد. او در عین حال به کم شدن تقاضای ارز مسافرتی و کاهش نسبی حجم معاملات خرد در ماه رمضان اشاره کرد و افزود: مجموع این شرایط در کنار مکانیسم دخالت بانک مرکزی در بازار ارز میتواند در نهایت ثبات قیمتها را در بازار ارز به همراه داشته و هرچه دامنه نوسانها کمتر شود و نرخ ارز ثبات بیشتری به خود بگیرد میتوان امیدوار بود مشکلات اقتصاد هم کمتر شود.
نرخ فعلی ارز واقعی نیست
عباس آرگون، عضو کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران نیز در این باره در گفتوگو با صمت با تاکید بر این موضوع که رشد نرخ ارز ناشی از فشارهای بیرونی بوده که به کشور تحمیل شده و بیتردید دلار ۱۵ هزار تومانی واقعیت اقتصاد ایران نیست، افزود: مجموعهای از عوامل از جمله اعمال محدودیتهای بیرونی و اعمال برخی سیاستهای ارزی نامناسب در داخل کشور سبب شد تا نرخ ارز به نرخهای فعلی برسد که اگر در همین شرایط عرضه و تقاضای ارز را بشود به تعادل رساند میتوان امیدوار بود از دامنه نوسانهای نرخ ارز کاسته شود و قیمتها به تعادل برسد.
او با بیان اینکه کاهش انتظارت تورمی و رفع پالسهای منفی که در جامعه وجود دارد، میتواند عاملی برای کاهش و ثبات قیمتها شود، افزود: باید این نگرش در جامعه تغییر کند که سرمایهها تبدیل به ارز شود و در خانهها نگهداری شود. به نظرمی رسد هرچه تقاضای ارز در کشور کاهش یابد و طرف عرضه به شکل مناسب کارش را انجام دهد، قیمتها هم تعدیل خواهد شد.
وی به راهاندازی بازار متشکل ارزی اشاره کرد و گفت: این بازار جنبههای مثبت زیادی دارد که اگر راهاندازی شود میتواند در حوزه ارزی و در کل اقتصاد کشور بسیار مفید واقع شود. این بازار میتواند دست واسطهها را از بازار کوتاه کند و به جای اینکه نرخ ارز در کوچهپسکوچهها قیمتگذاری و معامله شود، در یک بازار رسمی قیمتها تعیین شود و خرید و فروشها در این بازار انجام شود که به طور قطع این به شفافیت بازار ارز نیز کمک خواهد کرد.
به گفته آرگون، اگر این بازار بهزودی آغاز به کار کند، میتوان انتظار به ثبات رسیدن قیمتها را در میانمدت و بلندمدت در این بازار داشت. این کارشناس اقتصاد بر این باور است که در این میان عواملی هم هستند که اثر موقتی بر بازار میتوانند داشته باشند که آثار تقویمی همچون ماه رمضان از جمله آنهاست. انتظارات این است که در ماه رمضان به دلیل کاهش حجم معاملات و کم شدن تقاضا، بخشی از انتظارات تورمی در اقتصاد کم شود که این موضوع هم میتواند بخشی از نوسانها را کنترل کند و باعث تثبیت قیمتها شود. بنابراین، مجموع عوامل است که در کنار هم میتواند بازار ارز را به ثبات برساند که امیدواریم این امر بهزودی محقق شود.
انتظار کاهش قیمتها را داریم
حسن مرادی، کارشناس اقتصاد، نیز درباره وضعیت فعلی بازار ارز و جهتگیری این نرخ در روزهای آینده در گفتوگو با صمت بیان کرد: با کاهش تنشهای شایعه بنزینی که در هفته گذشته باعث شد قیمتها به شکل مقطعی دچار نوسان شود، همچنین با آغاز ماه مبارک رمضان که همچون روال سالهای پیش حجم معاملات در بازارها کم میشود، انتظار میرود بازار ارز در کنار سایر بازارها از ثبات نسبی پیروی کند و از جهشهای قیمتی در این مدت خبری نباشد.
وی با بیان اینکه به شکل سنتی در ماه رمضان همواره تقاضا برای خرید کم شده و همین موضوع به کاهش قیمتها منجر میشود که این وضعیت را در بازار ارز میتوان انتظار داشت، افزود: امیدواریم که با کم شدن تقاضاها قیمتها در ماه رمضان کاهشی شود و به ثبات برسد و این ثبات با اقدامهای مناسب بانک مرکزی تداوم یابد. به گفته او، از آنجا که انتظارات تورمی به وجود آمده پس از اعلام گران شدن بنزین، اینک در جامعه رفع شده و از سوی دیگر رایزنیهای ایران با کشورهای اروپایی و شریکان تجاری برای افزایش تعاملات و رفع محدودیتها ادامه دارد، انتظار این است که اگر این مذاکرات به نتیجه مطلوب برسد عامل قوت در اقتصاد باشد و به ساماندهی بازار ارز کمک کند. مرادی در عین حال به مدیریت بانک مرکزی در بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به کشور اشاره کرد و گفت: بانک مرکزی همانگونه که برای پرداخت تسهیلات، بانکها را ملزم به دریافت وثیقه و ضمانتنامههای مختلف میکند، باید ضمانتنامههایی را از صادرکنندگان دریافت کند که صادرکننده ملزم به بازگرداندن ارز حاصل از صادراتش به چرخه اقتصاد کشور شود. به طور قطع اگر دولت سازکاری بیندیشد که ارز صادراتی به اقتصاد برگردد تنشها و نوسانهای قیمتی در حوزه ارزی از بین خواهد رفت و بازار به ثبات نسبی دست پیدا میکند.
احتمال سقوط نرخ ارز
علیاکبر کریمی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خانه ملت با اشاره به برنامه بانک مرکزی برای حفظ و تقویت ثبات نسبی بازار ارز از طریق عملیاتی کردن بازار متشکل ارزی، گفت: تشکیل این بازار یکی از گامهای موثر و مفیدی بوده که از سوی بانک مرکزی برداشته شده و از سال گذشته مورد درخواست و تاکید کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی و تمامی صاحبنظران و کارشناسان بوده است که متاسفانه دولت به این نیاز و نظر کارشناسی توجه نکرد. وی افزود: اکنون که رئیس کل بانک مرکزی به ضرورت تشکیل بازار متشکل ارزی رسیده و اعلام کرده که تصمیم دارد این بازار را ایجاد کند مجلس از این طرح استقبال و حمایت میکند. وی با بیان اینکه بازار متشکل ارزی برای ایجاد ثبات و پایداری در بازار ارز بسیار موثر و مفید است، ادامه داد: تشکیل این بازار انگیزه صادرکنندگان را برای ورود ارز به داخل کشور و فروش آن به متقاضیان بالا میبرد که بر این اساس منابع ارزی تقویت شده، عرضه ارز افزایش یافته و نرخ آن نیز کاهش مییابد.
کریمی با اشاره به اینکه افراد مجاز به فعالیت در بازار متشکل ارزی از سوی بانک مرکزی اعلام میشوند، تاکید کرد: نفس تشکیل بازاری که دارندگان ارز و متقاضیان آن بتوانند در یک فضای رقابتی و تحت نظارت بانک مرکزی معاملات ارزی خود را انجام دهند اقدامی بسیار مفید و مثبت بوده و صرافیها نیز میتوانند براساس ضوابط بانک مرکزی در این بازار فعالیت کنند.
وی با تاکید بر اینکه تشکیل بازار متشکل ارزی به مثبت شدن عملکرد سامانه نیما نیز کمک میکند، افزود: درحالحاضر سامانه نیما با مسائل و مشکلاتی در حوزههای مختلف بهویژه تزریق ارز صادراتی به این سامانه روبهرو بوده که این مشکلات باید شناسایی و رفع شود. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه شواهد و قرائنی برای افزایش نرخ ارز در میانمدت وجود ندارد، تصریح کرد: باید راهکارهایی در نظر گرفته شود تا از یک سو کالاهای موردنیاز کشور تامین شود و از سوی دیگر، صادرکنندگان برای بازگشت ارز به کشور و ورود آن به سامانه نیما انگیزه داشته باشند که بازار متشکل ارزی این انگیزه را ایجاد میکند.
منبع: صمت
