اگر از من درباره سنگینترین و دشوارترین نوع نمایشگاه سوال کنند، بدون شک رویدادهای اختصاصی را مثال خواهم زد. رویدادهایی که برای برگزاری آنها هزار و یک پارامتر مهم لازم است.
در واقع، برای برپایی یک رویداد اختصاصی، برگزارکننده نیاز به بستری یکپارچه و هماهنگ از تمام ارکان اقتصادی کشور مبدا و مقصد دارد تا به موفقیت برسد.بستری که ۳ بخش اصلی را در برمیگیرد. کارهای اساسی از بدنه دولت آغاز میشود و به شرکتهای کوچک و بزرگی میرسد که باید سطح فعالیت آنها را از فیلترهای مختلف عبور داد. برخلاف رویدادهای تخصصی که بر اساس موضوع نمایشگاه میتوان از شرکتهای مرتبط با آن موضوع برای شرکت در آنها دعوت کرد، درباره رویدادهای اختصاصی، باید نمایندگانی از تمام بخشهای صنعت، معدن و تجارت کشور انتخاب شوند. این فرآیندی زمانبر و پر هزینه است که به دلیل حساسیتهای بینالمللی، معمولا برگزارکننده را خسته میکند.
اما این فقط بخش نخست برنامهها به شمار میآید. رویدادهای اختصاصی به دلیل برگزاری در یک کشور میزبان نیاز به هماهنگیهای گستردهای با مقامات داخلی و خارجی دارند. همه چیز باید از کانالهای رسمی دولتی و حکومتی دنبال شده و چندین وزارتخانه و سفارت و کنسولگری باید دست بهدست هم بدهند تا نمایندگان تجاری یک کشور بتوانند به کشور دیگر رفته و در قالب چند هزار متر فضای اختصاصی، دست به برپایی یک رویداد نمایشگاهی بزنند.
و در نهایت بخش سوم که به نظر میرسد یکی از سختترین پارامترهای برگزاری باشد، توجیه و اغنای بازدیدکنندگان متخصصی است که بدون هیچ شناختی نسبت به برگزارکنندگان و مشارکتکنندگان نمایشگاه باید در آن حضور پیدا کنند. در این شرایط در کنار ارتباطات تجاری دو کشور، محصولات ارائه شده در غرفهها باید آنقدر قدرتمند و قابل توجه باشند که تاجران و بازرگانان کشور مقصد نسبت به حضور در سالنها و عقد قراردادهای همکاری ترغیب شوند.
کشور ما در برگزاری رویدادهای اختصاصی چندان قدرتمند عمل نکرده است. در دو دهه اخیر اقدامات جسته گریختهای انجام شده که به زحمت میتوان به برخی از آنها نمره قبولی داد.
در این شرایط شاید دولت یازدهم که تقویم نمایشگاهی مدونی را برای برگزاری این رویدادها به کار گرفت و تعداد رویدادهای اختصاصی را افزایش داد، نسبت به دیگر دولتها شرایط بهتری را در این زمینه فراهم کرد.
در تقویم رویدادهای اختصاصی میتوان نام کشورهایی را دید که قبلا ایران با آنها مراودات گسترده نمایشگاهی نداشته است. غیر از عراق، عمان و ترکمنستان که همیشه میزبانی رویدادهای ایران را بر عهده داشتند، ایتالیا، تانزانیا و کنیا از جمله کشورهای هستند که قرارداد نمایشگاهی آنها با نماینده نمایشگاهی دولت جمهوری اسلامی ایران برای نخستین بار منعقد شده است.
از نظر کیفی البته هنوز هم چالشهای متعددی وجود دارد. از جمله کارکردهای اساسی رویدادهای اختصاصی، تقویت قدرت عملکرد بخش خصوصی است. نکتهای که متاسفانه در زمینه رویدادهای کشورمان همواره مغفول باقیمانده و دولت نیز توجه خاصی به آن ندارد. برگزارکنندگان رویدادها معمولا با همراه کردن برخی شرکتهای مهم دولتی یا شبهدولتی، خیال خودشان را نسبت به سطح مشارکتها راحت میکنند و دیگر اهمیت چندانی هم ندارد که بخش خصوصی همراه کاروان نمایشگاهی ایران باشد یا خیر.
این نقطه ضعف باعث میشود از یکطرف شکاف روابط میان دولت و بخش خصوصی همچان باقی بماند، چراکه دولت رویدادهای خودش را برگزار میکند و بخش خصوصی هم سرگرم کارهای خودش است. از طرف دیگر، تنوع در محصولاتی که برای رویدادهای اختصاصی در نظر گرفته میشود، همواره محدود است و همین امر بازاریابی در کشورهای دیگر را بسیار دشوار میکند. در این شرایط میتوان گفت کلید زدن رویدادهای اختصاصی به نوعی یک اتلاف هزینه گسترده دولتی است که حتی اگر برگزار نشود هم اتفاقی رخ نمیدهد.
به نظر میرسد دولت همانطور که درباره برگزاری رویدادهای تخصصی و داخلی، نقش نظارتی دارد و سکان هدایت رویدادها را بهدست مجریان بخش خصوصی میدهد، بهتر است در زمینه رویدادهای اختصاصی نیز چنین شرایطی را فراهم کند. مجریان به خوبی میدانند برای راضی کردن شرکتهای معتبر بخش خصوصی از چه روشهایی باید استفاده کنند. در مواردی شاید لازم باشد که حتی همه هزینههای حضور در یک رویداد خارجی را خود دولت تقبل کند و شرکتها فقط برای نمایش محصولاتشان با کاروان همراه شوند. با رعایت این نکات میتوان امیدوار بود که در سالهای آینده برگزاری رویدادهای اقتصادی و کشوری رنگ و بوی جدیتری به خود بگیرند.
میلاد محمدی - روزنامه نگار
