محمدرضا سروش مدیرعامل سابق شرکت خودروسازی سایپا گفت: بنده با ۳ ماه حضور در سایپا مسئول وضعیت خودروسازی ایران نیستم و باید کسانی که ۴۰ سال در این صنعت حضور داشته و برای آن برنامهریزی کردهاند جواب دهند.
گسترشنیوز: محمدرضا سروش مدیرعامل سابق شرکت خودروسازی سایپا پس از ۳ ماه حضور در این خودروساز بزرگ کشوری جای خود را به سید جواد سلیمانی از مدیران سابق ایران خودرو که سوابقی در پتروشیمی نیز دارد، داد، و برخی رسانههای نزدیک به دولت از آن با عنوان آغاز "اصلاحگری" در سایپا نام بردند. افزایشهای پیاپی در نرخ خودروهای داخلی؛ چه آنها که فروش قطعی هستند و چه آنها که پیشفروش شدهاند؛ تجمعات مردمی زیادی را ایجاد کرده و باعث شده است اعتراضات به وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین سازمان حمایت از مصرفکننده کشیده شود.
اساسا در اقتصادهای پیشرفته دنیا کسی برای خودرو قیمتگذاری نمیکند و البته انحصار نیز حاکم نیست، و این بازار رقابتی است که خودروسازان بینالمللی را وادار به بهبود مستمر کیفیت همراه با کاهش نرخ و ارائه گزینههای متنوع فروش به مشتریان برای خرید میکند. انحصار ۵۰ ساله در صنعت خودروی ایران تنها به سکون و درجا زدن منتهی شده و نتیجهای جز تولید خودروهای ۳۰ سال پیش نداشته است. عمر پراید و پژو ۴۰۵ به ۳۰ سال میرسد و معلوم نیست چه زمانی جای خود را به محصولات بهروزتر خواهند داد و اساسا یک محصول قرار است چند سال تولید شود؟
در گفتوگوی صریح با محمدرضا سروش مدیرعامل سابق شرکت خودروسازی سایپا که یکشنبه هفته جاری برکنار شد به گستره وسیعی از سوالات و ناگفتههای صنعت خودرو پرداخته شده است، که تقدیم خوانندگان میشود.
کمتر کسی گمان میکرد که در یک طرح کلان برای اصلاح صنعت خودرو؛ اگر اساسا چنین طرحی وجود داشته باشد؛ مدیرعاملی که تنها ۳ ماه پیش معارفه شده است برکنار شود! البته اگر استعفا کردهاید گفته بنده را تصحیح کنید. ماجرا چیست و چرا به این سرعت از سایپا رفتید؟
بنده هم از شما تشکر میکنم و امیدوارم که بهدنبال کمک به صنعت کشور، افزایش اشتغال یا حداقل حفظ اشتغال موجود در صنعت خودرو؛ همراه با حفظ حقوق مصرفکننده باشیم. و همچنین؛ لازم به ذکر است که آمد و شد مدیران طبیعی است و مسئله بنده و دیگران مطرح نیست و اشخاص اصالت ندارند، و برای آقای سلیمانی هم آرزوی موفقیت میکنم.
پس رفتن شما از سایپا استعفا نبوده؟
خیر، بنده برکنار شدم و تصمیم را هم در وزارتخانه گرفتند. صنعت جایی است که باید بهطور تخصصی مدیریت شود. اگر وزیر؛ بنده یا هر شخصی در زیرمجموعه را بخواهد و بگوید برنامههای بنده X است و شما به روش Y اعتقاد دارید؛ پس بهتر است نباشید، هیچ مسئلهای نیست و امری طبیعی اتفاق افتاده و باید به وزیر برای پیشبرد برنامههایش اختیارات و فرصت داد.
مسئله افزایش قیمتها که مصوبهای است که خود جناب رحمانی امضای چندین وزیر را برای اجرای آن گرفته است بهانه کار شد؛ بعد بحث اولتیماتوم و بقیه را هم که میدانید. موضوع افزایش نرخ خودرو؛ که خواسته خود وزیر است را در بازیهای سیاسی پیچیده و دنبال کی بود کی بود من نبودم هستند. به این شکل مهندسی سیاسی و روانی شد که گویی محمدرضا سروش سرخود نرخ پراید را افزایش داده و حالا با ورود وزیر و برکناری مدیرعامل سایپا مسئله حل شده است. بنده از شما یک سوال ساده میپرسم؛ آیا نرخ پراید را قرار است به قیمتهای قبل برگردانید؟ یقین داشته باشید چنین نخواهند کرد و شخص وزیر طرفدار افزایش نرخ خودروهای داخلی است. پس به راحتی نتیجه میگیریم که یک بازی سیاسی با مسئلهای ذاتا کارشناسی و فنی اتفاق افتاده است. گله بنده از این وجه ماجرا است که از آن بوی حسن نیت به مشام نمیرسد.
داستان پراید و این قیمتهای نجومی که خودروها؛ چه تولید داخلی و چه وارداتی و مونتاژی؛ پیدا کرده را چگونه باید فهم کرد؟ آیا واقعا باید ۳۰ سال پراید و پژو ۴۰۵ تولید کرد و اساسا در کجای دنیا ۳۰ سال یک محصول را تولید میکنند؟
اصل مسئلهای که اشاره کردید را قبول دارم. البته بنده با ۳ ماه حضور در سایپا مسئول وضعیت خودروسازی ایران نیستم و باید کسانی که ۴۰ سال در این صنعت حضور داشته و برای آن برنامهریزی کردهاند جواب دهند که البته وزیر صمت حتی به آنها نزدیک هم نمیشود؛ چون حمایت سیاسی قوی دارند. تولید یک محصول برای ۳۰ سال قطعا غیرکارشناسی است و باید محصولات روز را با منطق هزینه-فایده اقتصادی تولید کرد. چیزی که در همه کشورهای خودروساز جهان وجود دارد. بنده که به این مسئله اعتقاد دارم باید برکنار شوم و کسانی که این وضعیت را ایجاد کردهاند باید در آرامش باقی بمانند. آیا این دو گزاره نشان از این دارد که "اصلاحگری" در صنعت خودرو به راه افتاده است؟ تاکید بنده این است که مردم را نمیشود فریب داد و آنها تحولات را زیر نظر دارند و میفهمند که چه کسی به دنبال خدمت است و چه کسی در حال بازیهای سیاسی است. ضمن اینکه مسئله گرانی پراید به گونهای که فکر میکنید نیست.
یعنی پراید گران نیست؟
خیر. نرخ پراید اگر بر فرض مثال ۴۰ میلیون تومان هم باشد، معادل ۳۷۰۰ دلار است. آیا کسی میتواند خودرویی در هر کجای جهان به بنده نشان دهد که بتوان با ۳۷۰۰ دلار خرید؟ قطعا خیر. ببینید؛ اینکه جامعه ما به دلیل رکود اقتصادی شدید کنونی فقیر شده و توان خرید بالا ندارد تقصیر خودروساز نیست. این مسئله به کلان اقتصاد کشور باز میگردد و باید کلیت اقتصاد به گونهای بازخوانی شود تا مردم ثروتمندتر شوند و بتوانند پرداخت بیشتری برای خرید خودرو انجام دهند. نمیشود در بازارهای سکه، ارز و... جهش قیمتی تا ۴ برابر داشته باشی و همزمان نرخ خودرو را سرکوب کنی. این کار نشدنی است و خودروساز را نابود میکند. به هر حال این سیل نقدینگی ایجاد شده به بازار خودرو هم کشیده میشود و حتما قبول دارید که اقتصاد یکپارچه است و آنرا نمیتوان به بخشهای مجزا از هم تقسیم کرد.
البته حداقل ۱۲ درصد هزینه زائد؛ در قیمتگذاری پراید، یعنی حدود ۴.۵ میلیون تومان؛ فقط از ناحیه خرید سهام شرکت به خریدار تحمیل شده است که به دورههای قبل باز میگردد، و نرخ پراید را میتوان با استفاده از مزیتهای اقتصادی کشور کاهش داد، اما نمیتوان پایینتر از نقطه سر به سر فروخت.
جناب آقای سروش؛ انتقاد اصلی به خودروسازی کشور به دیوار مرتفع تعرفهها باز میگردد که با انحصار سنگین باعث ایجاد حاشیه امن برای خوردوسازن شده و آنها را لوس و ننر بار آورده است. بسیاری معتقدند که لابی خودروسازان باعث حفظ دیوار رفیع تعرفهها؛ برخلاف سایر بخشهای اقتصادی مثل نساجی و کالاهای ساده که تعرفه واقعی آنها به ۱۰ درصد هم نمیرسد؛ شده است. لطفا صریح و بیتعارف پاسخ دهید؛ آیا بهعنوان یک مدیر خودرویی، موافق رقابتی کردن بازار و کاهش تعرفه بر واردات خودرو هستید؟
اول اینکه؛ بنده از لابی خودروسازان برای حفظ دیوار تعرفهها اطلاعی ندارم، اما اگر چنین چیزی صحت داشته باشد باید از مدیران ۴۰ ساله خودرو سوال کرد که با ۱.۳ دوره کار(۴۰ سال) در صنعت خودرو به دنبال مقصر معرفی کردن دیگران هستند. اما در مورد رقابت؛ بنده کاملا موافقم. با قیمتهای کنونی ارز، به راحتی؛ البته با نگاه تخصصی و نه سیاسی؛ میتوان با خودروسازان دنیا رقابتی برخورد کرد. یعنی دیوار تعرفهها را کنار گذاشت و البته قیمتگذاری را هم به بازار سپرد.
یعنی قیمتگذاری خودرو توسط دولت هم باید کنار گذاشته شود؟
کاملا. و معنی رقابت هم همین است. تعرفهها کاهش یابد و قیمتگذاری دولتی هم نباشد، فرض بفرمایید مانند بازار موبایل. این سبک مدیریت که نیم قرن سابقه دارد نه باعث ایجاد خودروسازی قدرتمندی شده و نه منافع مصرفکننده را حفظ کرده است. بنده که مخالف وضع موجود هستم را بهعنوان بانی وضع موجود معرفی میکنند. همین نشان میدهد که مقصر اصلی را باید در جای دیگری جستوجو کرد. با سرکوب قیمتی؛ سایپا ماهانه ۱۰۰۰ میلیارد تومان زیان میدهد و در ۱۰ ماه اخیر ۱۰ هزار میلیارد تومان از جیب ایران خودرو و سایپا؛ به نام مردم؛ به جیب دلالان و در خوشبینانهترین حالت به جیب ۶۵۰ هزار نفر رفته است. کدام عقل سلیمی از این وضعیت دفاع میکند.
در پایان، فکر میکنید وضعیت خودروسازان قابل اصلاح است؟
در صورت حاکم شدن نگاه فنی و کارشناسی، قطعا بله. اما با نگاه سیاسی که اصل موضوع کنار گذاشته شود و به دنبال مقصرتراشی و فرافکنی باشند، خیر.
منبع: تسنیم
