خالد الفالح وزیر انرژی عربستان در مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری تاس روسیه تاکید کرد که در صورت خروج ۳میلیون بشکه نفت در روز از بازار، عربستان نمیتواند این حجم را پوشش دهد.
گسترش نیوز: 'خالد الفالح' وزیر انرژی عربستان یکی از بانفوذترین افراد در بازار جهانی نفت محسوب میشود. معامله گران، سرمایهگذاران و مقامات با دقت نظرات او را زیر نظر دارند که میتواند موجب تغییرات جدی در نرخ 'طلای سیاه' شود.
الفالح که کل زندگی خود را در بخش نفت کار کرده است تمام سلسله مراتب را در شرکت نفت سعودی 'آرامکو' عربستان طی کرده و به طور طبیعی پس از کار در مقام مدیر اجرایی این شرکت، مدیریت بخش نفت عربستان را بهدست گرفت.
در زمان وزارت الفالح روابط بین روسیه و کشورهای اوپک با سیر جهشی توسعه یافت و منجر به توافقی میان کشورهای عضو اوپک و کشورهای تولیدکننده نفت غیر عضو اوپک شد که این اقدام اوضاع در بازار نفت را بیشتر قابل پیشبینی کرد.
وزیر انرژی پادشاهی سعودی در گفتوگو با خبرگزاری 'تاسگ روسیه درباره آینده توافق اوپک و غیراوپک در سال ۲۰۱۹میلادی احتمال بهای نفت ۱۰۰ دلاری و امکان استفاده عربستان از نفت به عنوان یک اهرم سیاسی در پرونده 'جمال خاشقچی' روزنامه نگار عربستانی صحبت کرد.
او همچنین درباره کار با 'صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه' و طرحهای عربستان برای سرمایهگذاری در شرکتهای روسی و سرمایهگذاری مشترک با شرکت 'روس نفت' روسیه و دیدار با 'ایگور سچین' رئیس روس نفت اظهار نظر کرد.
در یک سال و نیم گذشته عربستان سعودی در رسانههای روسیه به دلیل توافق اوپک و غیراوپک بسیار مورد توجه قرار گرفته؛ آیا شما از این توافق تاکنون راضی هستید و مهمترین نتیجه این توافق برای بازار جهانی نفت چه بوده است؟
- الفالح: اجازه دهید چند سال به عقب برگردم. در ابتدای این دهه بهای نفت ۱۰۰ دلار برای هر بشکه بود و افراد زیادی فکر میکردند که این یک وضعیت عادی تازه است. تقاضا هرچند آهسته در حال افزایش بود و در روند عرضه و تقاضا تعادل برقرار بود. اما در واقع این تعادل به دلیل وقفههای ایجاد شده در تولید برخی کشورها و وضعیت ژئوپولتیک ایجاد شد.
بهای بالای نفت به تقاضا لطمه میزد و شاهد بودیم که تقاضا به میزان قابل توجهی تا سال ۲۰۱۴ کاهش پیدا کرد. کمی زمان میبرد تا تقاضا تاثیر خود را بر بازار بگذارد. ما در دهه ۱۹۸۰ و دهه ۲۰۰۰ شاهد چنین روندی بودیم و اکنون نیز بار دیگر شاهد چنین روندی هستیم. در یک دوره ۳ تا ۴ سال پس از افزایش قمیت شاهد پاسخ دادن تقاضا هستیم. و مسئله مهمتر اینکه عرضه نفت نیز به شکل تولید از منابع پرهزینه دریایی و به ویژه تولید از ماسههای نفتی در امریکا(نفت شیل) به این وضعیت واکنش نشان داد و در نهایت تولید نفت موجب ایجاد بازاری با عرضه بیش از اندازه و خارج از تعادل شد.
در سالهای ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ برای ما اشکار بود که بازار در آن شرایط پایدار نیست و در نتیجه نرخ نفت از ۱۰۰ دلار تا حد ۲۵ تا ۳۰ دلار سقوط کرد و در نتیجه ما مذاکرات خود را با همکاران روسی آغاز کردیم. این کاهش نرخ نه فقط به تولیدکنندگان بلکه به مصرفکنندگان نفت نیز لطمه میزد زیرا آنها نیز از کاهش رشد اقتصادی، تورم و نرخ سود منفی آسیب میدیدند. ۲۴ کشور در دسامبر ۲۰۱۶ در وین توافق کردند که توافق 'اوپک پلاس' (اوپک و غیراوپک) را برای مدیریت تولید نفت آغاز کنند. ما به بازار شوک وارد نکردیم بلکه بسیار با ملایمت تولید را کاهش دادیم و در نتیجه تا اوایل امسال بازار در حال بازگشت به تعادل بود و اکنون به میانگین ۵ ساله سطح ذخیرهسازی نفت نزدیک شدهایم و میزان عرضه و تقاضا به هم نزدیک شدهاند. البته این موضوع به کشورهای تولیدکننده مانند روسیه و عربستان سعودی کمک کرد اما به مصرفکنندگان نیز کمک زیادی کرد.
بازگشت بازار نفت به توازن موجب بازگشت رشد به اقتصاد جهانی شد. در یک کلام ما از نقش روسیه تقدیر میکنیم. خواستار حفظ توازن عرضه و تقاضا در بلندمدت هستیم. در سه تا چهار ماه گذشته ما با 'نواک' وزیر انرژی روسیه هماهنگی هایی برای افزایش عرضه کردهایم زیرا تا ماه مه امسال فشار زیادی بر بازار نفت به علت کمبود نفت به ویژه با تحریمها و کاهش تولید در کشورهایی مانند ونزوئلا و مکزیک وجود داشت.
نگرانی هایی در حال افزایش که کمبود نفت وجود خواهد داشت و اگر ما به همان سیاست یک سال و نیم گذشته ادامه دهیم بار دیگر شاهد بهای نفت بالای ۱۰۰ دلار خواهیم بود. از این رو عربستان در این روند مداخله کرده و با وزیر انرژی روسیه مذاکراتی انجام شد و در نهایت توافق شد که زمان تغییر مسیر است.
سیاست حفظ و تداوم تولید ماموریت خود را به خوبی انجام داده و اکنون زمان آزاد کردن تدریجی تولید است و موفق شدهایم که گروه 'اوپک پلاس' را متقاعد سازیم به نحوی که از ماه ژوئن تاکنون شاهد هستیم که بازار آرامش یافته است. از این رو با توجه به موفقیت هماهنگی دو سال گذشته میان عربستان و روسیه لازم است که چارچوبی برای هماهنگی بلندمدت ایجاد کنیم.
زمانی از ثبات بلندمدت صحبت میکنید بطور خاص چه منظوری دارید؟ آینده توافق اوپک پلاس با توجه به انقضای توافق کنونی در پایان امسال چه خواهد بود آیا قصد دارید این توافق را بطور بلندمدت تمدید کنید؟
- الفالح: ما توافق اوپک پلاس را به عنوان توافقی شش ماهه آغاز کردیم و متوجه شدیم که شش ماه برای پایین آوردن سطح ذخیرهسازی نفت کافی نیست بنابراین رسیدن به این هدف مقداری زمان برد اما توافق شش ماهه را تمدید کردیم و اکنون دو سال کار کرده است. اما در عمل روسیه به مدت یک و نیم سال مشمول کاهش تولید بود زیرا در چند ماه گذشته توافق کردیم که روسیه هر چقدر میتواند نفت تولید کند.
با این وجود، ما خواهان امضای یک توافق همکاری تازه بدون تاریخ انقضا هستیم که پس از ۲۰۲۰ یا ۲۰۲۱ منقضی نمیشود ما تاریخ توافق را باز میگذاریم. تفاوت این است که هیچ شروط مشخصی در زمینه افزایش یا کاهش تولید و هدف خاصی در زمینه تولید وجود ندارد و این ویژگی به ما امکان میدهد که تولید را بالا یا پایین ببریم. این توافق به ما امکان میدهد که به طور منظم هماهنگی کنیم و به تبادل اطلاعات و دیدگاه درباره بازار نفت بپردازیم.
یک جنبه جدید نیز ایجاد دبیرخانهای برای اوپک پلاس خواهد بود. درحالحاضر هیچ دبیرخانهای وجود ندارد و دبیرخانه اوپک برای امور اوپک و اوپک پلاس فعالیت میکند. ما پیشنهاد میکنیم که کشورهای غیرعضو اوپک مشارکتکننده در توافق اوپک پلاس نیز دبیرخانهای در وین ایجاد کنند.
البته هر کدام از این کشورها بخواهند در اوپک عضو شوند ما فرآیندی داریم که عضویت آنها را بررسی میکنیم. اما بسیاری از کشورها ابراز تمایل کردهاند که با اوپک همکاری نزدیک داشته باشند اما عضو اوپک نباشند. روسیه هم یکی از این کشورها است. تازهترین بحثها در ماه ژوئن نشان داد که کشورهای اوپک پلاس خواهان همکاری در یک چهارچوب بلندمدت هستند.
چه زمانی انتظار دارید که این توافق جدید را نهایی کنید؟
- الفالح: امیدوارم زمانی که روز ۷ دسامبر در وین دیدار میکنیم بتوانیم آن را امضا کنیم.
این یک توافق بدون تاریخ انقضا خواهد بود؟
- الفالح: بله این توافق در ژانویه ۲۰۱۹ آغاز میشود و به ما اجازه میدهد که از ژانویه به بعد در هر زمان مقتضی برای ایجاد تعادل در بازار مداخله کنیم.
فکر میکنید که چه کسی نقش رهبری برای سازماندهی دبیرخانه جدید را ایفا خواهد کرد؟
الفالح: فکر میکنم که روسیه باید رهبری این کار را بهدست بگیرد. مجموع مشارکت غیراوپکیها ۲۰ میلیون بشکه در روز است اما روسیه به تنهایی روزانه ۱۱ میلیون نفت تولید میکند بنابراین آشکار است که روسیه هم از لحاظ تولید نفت و هم از لحاظ نفوذ سیاسی یک وزنه سنگین است بنابراین رهبری روسیه برای اوپک پلاس غیر قابل مناقشه است.
آیا اصول اوپک پلاس نیز همانند اوپک خواهد بود، یک کشور یک رای؟
- الفالح: بله ما میخواهیم که درنهایت همه همراه باشند. اما تجربه من این است که کشورهایی مانند روسیه و عربستان با مقیاس و تاثیر بزرگتر در نهایت وزن بیشتری خواهند داشت. کار از طریق رای گیری و فرآیند رسمی نیست بلکه از طریق اقناعسازی است. زیرا همه میدانند که اگر برای کاهش ۵ درصدی توافق کنیم، رقم تولیدی عربستان و روسیه عظیم خواهد بود. کاهش تولید ما نزدیک به ۶۰۰ هزار بشکه در روز از مجموع ۱.۸ میلیون کاهش تولید کلی اوپک پلاس بود. بنابراین زمانی که پشت میز مینشینیم صدای ما وزن بیشتری دارد. وضعیت روسیه هم همینطور است که ۳۰۰ هزار بشکه از مجموع کاهش ۵۶۰ هزار بشکهای غیراوپک مربوط به این کشور بود.
اشاره کردید که توافق جدید در ماه دسامبر امضا خواهد شد. آیا اکنون هدف و چشماندازی در ذهن دارید؟ آیا تولید را برای مدتی معین کاهش یا افزایش خواهید داد؟
- الفالح: فکر میکنم که عدم قطعیتهای زیادی درباره سال ۲۰۱۹ وجود دارد و بسیار زودهنگام است که بگوییم چه خواهیم کرد. تنها مسئله قطعی برای سال ۲۰۱۹ این است که ما باید برای اقدام سریع و موثر آماده باشیم. به علت عدم قطعیت درباره تقاضا و تنشهای تجاری شاهد تقویت دلار و تضعیف اقتصادهای نوظهور هستیم بنابراین به طور بالقوه، کاهش رشد اقتصادی جهانی میتواند به تقاضای نفت لطمه بزند و اگر تقاضا پایین باشد، میدانیم که بازارهای نفت پاسخ خواهند داد.
در بخش عرضه نیز میتوانیم مشکلاتی در زمینه وقفه در تولید داشته باشیم. نخست اینکه تحریمهای ایران را داریم و هیچ کسی نمیداند که صادرات ایران چگونه خواهد بود. دوم اینکه کاهشهای بالقوه در کشورهایی مانند لیبی، نیجریه، مکزیک و ونزوئلا خواهیم داشت. در زمینه نفت شیل امریکا نیز عدم قطعیت وجود دارد. اگر عرضه زیاد باشد باید بتوانیم کاهش دهیم و اگر عرضه کم باشد باید بتوانیم پاسخ بدهیم. نمیخواهیم بازار را گیج یا شگفت زده نگه داریم. سال ۲۰۱۹ سالی مهم برای حفظ تعادل در بازار نفت است.
در بدترین سناریو در مورد ایران، آیا شما ظرفیت مازاد کافی در اوپک و اوپک پلاس و بطور خاص در عربستان برای پر کردن این شکاف دارید؟
- الفالح: ما از ماه ژوئن تولید خود را به میزان زیادی افزایش دادیم. تولید ماه در آوریل و مه حدود ۹.۸ تا ۹.۹ میلیون بشکه در روز بود و اکنون تولید ما حدود ۱۰.۷ میلیون بشکه در روز است. همزمان دوستان ما از روسیه و امارات نیز تولید را افزایش دادهاند. بنابراین ظرفیتهای تولید مازاد ما برای کل جهان درحالحاضر بسیار کمتر از گذشته است. ما به طور نسبی ظرفیتهای مازاد را محدود کرده و در حال استفاده از بخش زیادی از آن هستیم.
درحالحاضر، ما در عربستان ظرفیت مازادی معادل ۱.۳ میلیون بشکه در روز داریم. امارات نیز به ما اطمینان داد که بیش از ۲۰۰ هزار بشکه در روز ظرفیت مازاد دارند اما نمیدانیم در کشورهای دیگر چه روی خواهد داد. میدانیم که قزاقستان قصد افزایش تولید نفت را دارد و برزیل نیز انتظار میرود که تولید خود را افزایش دهد و نفت شیل امریکا نیز میتواند حجم بیشتری از نفت تولید کند. بنابراین ممکن است که نیازی به استفاده ما از ظرفیت مازاد نباشد اما اگر تولید سایر کشورها نیز در کنار تحریمهای ایران کاهش یابد در این صورت ما از همه ظرفیت مازاد استفاده خواهیم کرد.
پس فکر میکنید که فرصت و ظرفیت کافی برای حفظ تعادل بازار نفت و جلوگیری از رسیدن بهای نفت به بشکهای ۱۰۰ دلار دارید؟
- الفالح: نمیتوانم به شما تضمین بدهم زیرا نمیتوانم پیشبینی کنم که برای سایر تولیدکنندگان چه اتفاقی خواهد افتاد. عربستان اکنون در ماه اکتبر در سطح ۱۰.۷ میلیون بشکه در روز تولید میکند میتوانیم بگویم که درصورت نیاز تولید ما میتواند تا ۱۲ میلیون بشکه در روز افزایش پیدا کند. این را میتوانم تضمین بدهم. اما اگر ۳ میلیون بشکه نفت در روز از بازار خارج شود نمیتوانیم این حجم را پوشش بدهیم.
بنابراین باید از ذخایر نفت استفاده کنیم. اما بسیار مهم است که جهان از عربستان حمایت کند زیرا تنها کشوری است که سرمایهگذاری سنگینی در ظرفیت مازاد تولید نفت انجام میدهد. ما بطور مدام دهها میلیارد دلار برای ایجاد ظرفیت تولید نفت سرمایهگذاری میکنیم که تنها در وضعیت کمبود عرضه از آن استفاده میکنیم. این برای ما کارایی ندارد. پول ما به عنوان ضمانتی برای سایر جهانیان متوقف میشود. امروز از مقداری از آن استفاده میکنیم و فردا در صورت ایجاد وقفه در تولید سایر کشورها از بخش زیادی از آن استفاده خواهیم کرد اما این روند مستلزم ادامه سیاست سرمایهگذاری است اما لازم است که عربستان مورد حمایت قرار گیرد و تشویق شود و این مسئله به رسمیت شناخته شود که عربستان کاری مورد احترام برای سایر جامعه جهانی میکند. باید تصمیم بگیریم که آیا ظرفیت تولید خود را از ۱۲ میلیون به ۱۳ میلیون افزایش دهیم یا نه. این تصمیم نیازمند افزایش سرمایهگذاری از ۲۰ میلیارد دلار به ۳۰ میلیارد دلار است.
شما میگویید که جهان باید عربستان را مورد حمایت و تمجید قرار دهد اما اکنون به علت موضوع ناپدید شدن روزنامه نگار سعودی در استانبول شاهد وضعیت دشواری هستیم. برخی تحلیلگران میگویند که عربستان ممکن است تولید نفت خود را به میزان نیم میلیون بشکه در روز کاهش دهد شما چه پاسخی دارید؟
- الفالح: فکر میکنم که افراد منطقی در جهان میدانند که نفت کالای بسیار مهمی برای جهان است. اگر بهای نفت بسیار بالا برود موجب کاهش رشد اقتصاد جهانی و رکود جهانی میشود. عربستان در سیاست خود مداومت داشته است. ما برای ایجاد ثبات در بازارهای جهانی و تسهیل رشد اقتصادی جهانی همکاری میکنیم. ما در گذشته بحرانهای سیاسی را تجربه کردیم و این نخستین بار نیست. این رویداد میگذرد. البته وظیفه من نیست که در این باره صحبت کنم. دولت ما از مجراهای سیاسی به این موضوع میپردازد اما عربستان سعودی کشوری بسیار مسئولیت پذیر است ما در دهههای گذشته از سیاست نفتی خود به عنوان یک ابزار مسئولانه اقتصادی استفاده کردیم و آن را از سیاست جدا کردیم. بنابراین بیایید امیدوار باشیم که جهان با منطق با بحرانهای سیاسی از جمله در مورد شهروند سعودی در ترکیه برخورد کند. و ما نیز از عقل و منطق در جبهههای سیاسی و اقتصادی استفاده خواهیم کرد. نقش من به عنوان وزیر انرژی اجرای نقش سازنده و مسئولانه دولتم و ایجاد ثبات در بازارهای جهانی انرژی است.
بنابراین جهانیان آسوده خاطر باشند؟ سال ۱۹۷۳ تکرار نخواهد شد؟
- الفالح: هیچ قصد و هدفی در کار نیست.
عرضه اولیه سهام شرکت 'سعودی آرامکو' قرار بود که یکی از بزرگترین رویدادها در تاریخ مالی مدرن باشد اما بتازگی این اقدام به تعویق افتاد. دلایل این مسئله چه بود آیا صرفا دلایل تجاری بود یا دلایل سیاسی هم وجود داشت و شاید شما خواهان اجتناب از خطرهای حقوقی در امریکا در صورت ورود به فهرست سهام بورس نیویورک بودید؟
- الفالح: ورود سهام آرامکو به فهرست سهام صرفنظر از مسئله ارزش سهام به دلایلی به تعویق افتاد که شما میدانید. آرامکو وزن زیادی در زمینه بالادستی نفت دارد و باید با تقویت آن در بخش پایین دستی به تعادل برسد. آرامکو بدون شک با تولید معادل ۱۴ میلیون بشکه در روز معادل نفت و گاز، بزرگترین شرکت بالادستی است اما اگر به بخش پایین دستی نگاه کنید هرچند قابل توجه است اما همانند سطح بالادستی نیست. فعالیت پتروشیمی ما نیز خیلی بزرگ نیست و از لحاظ فناوری و نفوذ جهانی نیز چندان قوی نیست. بنابراین این تصمیم گرفته شد که لازم است کارهای آرامکو متوازن شود تا درآمد بیشتری هم از بخش پایین دستی ایجاد شود.
نگاه ما به سال ۲۰۲۱ برای عرضه اولیه سهام است. ما امیدواریم که دومین سرمایهگذار بزرگ پس از شرکت 'نواتک' در پروژه 'ال ان جی ' قطب شمال روسیه باشیم و امیدواریم که شروط ما پذیرفته شود اما آرامکو صرفنظر از اینکه کار ما در این پروژه روسیه به کجا برسد، یک بازیگر مهم در بازار جهانی ال ان جی خواهد بود و این تصمیم اتخاذ شده است.
دیدگاه شما درباره وضعیت سرمایهگذاری در روسیه چیست؟
- الفالح: بسیار مثبت است. فکر میکنم که «ولادیمیر پوتین' رئیسجمهوری روسیه بر توسعه کشور برای مردم تمرکز دارد و این روند را از طریق همکاری با جامعه تجاری انجام میدهد. شما سیستم تنظیم مقررات دوستانهای دارید که کار و کسب خصوصی را ارتقا میدهد اما تنها شکایت من این است که هر زمانی به روسیه میروم باید ویزا بگیرم از این رو صفحات گذرنامه من در حال اتمام است. اما این حرف را بطور دوستانه میگویم زیرا نشان دهنده دفعات سفر من به مسکو است؛ هر چه بیشتر میبینیم بیشتر خوشمان میآید.
شما در ماه ژوئیه با 'ایگو سچین' از شرکت روسنفت دیدار کردید؛ آیا هیچ پروژه مشترکی با این شرکت در نظر دارید؟
- الفالح: با سچین درباره همکاری جهانی صحبت کردیم. ما بخش پایین دستی را توسعه میدهیم و بزودی ظرفیت ۱۰ میلیون بشکهای در این بخش خواهیم داشت و هیچ راهی وجود ندارد که این را تنها با نفت سعودی عرضه کنیم و به نفت خام دیگری هم نیاز داریم و روسیه دومین صادرکننده نفت پس از ما است و روسنفت شرکت روسی است بنابراین مبادله (سواپ) نفت خام و محصولات نفتی زمینه طبیعی همکاری ما است. متوجه شدهایم که روسنفت و 'لوک اویل' شروع به سرمایهگذاری در پالایشگاهها در سطح جهان کردهاند. از این رو ما در کنار روسیه میتوانیم شرکتهای سرمایهگذاری مشترک با این پالایشگاهها ایجاد کنیم و میتوانیم نفت این پالایشگاهها را تامین کنیم. سچین نیز از رهبران مهم صنعت نفت روسیه است و تداوم گفتوگوی دایمی با او برای ما خوب است.
منبع: ایرنا
