حسن کریمی قدوسی معتقد است صنعت بازی قابلیت صادرات بالایی دارد و در نتیجه ارزآوری بسیار خوبی برای کشور خواهد داشت، به همین دلیل هم باید بیشتر به آن توجه کرد.
صنعت بازیسازی در جهان به عنوان صنعتی فوقالعاده جوان، جذاب و پولساز شناخته میشود. صنعتی که هنوز در ایران گامهای نخست را برمیدارد و امیدهای بسیاری برای پیشرفت آن وجود دارد. حسن کریمی قدوسی، رئیس بنیاد ملی بازیهای رایانهای ایران در گفتوگو با گسترش نیوز از وضعیت صنعت بازیهای رایانهای ایران سخن میگوید. با ما همراه باشید:
وضعیت فعلی صنعت بازیهای رایانهای ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟ صنعت بازی در کشور ما در مرحله شکل گیری قرار دارد یعنی در عین حال که ظاهرا تمام مولفههای لازم برای یک صنعت را فراهم کردهایم اما هنوز صنعت به معنای واقعی کلمه نداریم.
واضح است که شکل گیری یک صنعت نیازمند ایجاد زنجیرهای از زیرساختها ست. برخی از این زیرساختها عبارتاند از: ۱- وضع قوانین شفاف و حمایتی ۲- تزریق سرمایه ۳- حمایت از تولید داخلی در برابر رقبای خارجی
هنوز نتوانستیم اجزای این زنجیره را به هم متصل کنیم. بازی ساز بازی مورد نظر خود را میسازد بدون آن که از تمایل ناشر و سلیقه مصرفکننده اطلاع کافی داشته باشد. در واقع سه زنجریه تقاضا-تولید-عرضه هنوز نتوانستهاند به شکل مستحکم به یکدیگر متصل بشوند. البته در سالهای اخیر اتفاقات خوبی رخ داده که میتواند بسترساز آینده روشن برای این صنعت باشد اما مشروط به این که توجه کافی به جنبههای مختلف این صنعت صورت بگیرد.
شاید بتوان گفت بعد از تصویب سند "برنامه ملی بازیهای رایانهای شورایعالی فضای مجازی" در سال ۱۳۹۴ نخستین گام جدی برای حمایت از شکل گیری این صنعت برداشته شد. سعی این بوده که خروجی شورایعالی فضای مجازی طوری باشد که به صنعتی شدن بازیسازی کمک کند. دغدغه این بود که مصوبه شورا ابزاری باشد تا بسیاری سازمانها و نهادهای مرتبط را به میدان بکشانیم و ساختارمندتر کار کنیم. اصلا وقتی میگوییم برنامه ملی یعنی همه نهادها، به نوعی درگیر این ماجرا میشوند و باید چنین اتفاقی بیفتد زیرا ما در زمینه بازیسازی به یک عزم ملی نیاز داریم.
ایجاد عزم ملی و قانونگذاری مناسب از ضرورتهای این صنعت است. در شرایط فعلی، سیاستهای خوبی در ارتباط با این صنعت وجود دارد که لازم است اما کافی نیست. مهمترین کار این است که فضای سرمایهگذاری کشور را تشویق به صرف هزینه در صنعت بازی کنیم و این نکته را جا بیندازیم که به شرط پیمودن صحیح مسیر، هر یک تومان سرمایهگذاری در صنعت بازی ۱۰ تومان بازگشت سرمایه خواهد داشت.
ما در تلاش هستیم که بازیهای خود را طوری بسازیم که قابلیت عرضه در بازارهای خارجی را داشته باشد و رویداد TGC برای رسیدن به این هدف، گام مهمی محسوب میشود. یکی از اهداف ما برای تولید بازی داخلی بهتر این است که شرایط را برای بازیساز طوری مهیا کنیم که ساخت بازی در داخل برای او، نسبت به وارد کردن بازی و فروش راحت آن، توجیه اقتصادی داشته باشد.
بازی خارجی به یک اسب زین کرده و آماده شبیه است که یک شرکت میتواند آن را خریداری کند و داخل کشور به صورت راحت و آماده به فروش برساند و مطمئن باشد که سود خوبی از این کار بهدست میآورد. در مقابل برای شرکتی که قصد بازیسازی دارد شرایط به گونهای است که باید مقدار زیادی پول خرج کند و زمان زیادی بگذارد تا اینکه بازی خود را عرضه کند، اما باز هم این تضمین برایش ایجاد نمیشود که میتواند بازی را به راحتی به فروش رسانده و به سود نسبی برسد.
از طرفی ما قصد نداریم یک بازار انحصاری برای بازیهای داخلی ایجاد کنیم، هدف ما این است که بازیهای ایرانی در کنار بازیهای خارجی رشد کنند به این معنی که بازیهای خارجی نیز در کشور عرضه شوند و بازیهای داخلی با آنها رقابت کنند؛ اما به هر صورت باید یک مزیت نسبی برای حمایت از بازیهای داخلی قائل بشویم.
به نظر شما مهمترین نقاط قوت و ضعف صنعت بازیهای رایانهای چیست؟ نقطه قوت این صنعت بازار مصرف بسیار بزرگ آن است و نقطه ضعفش کمبود سرمایه و نیز کمبود منابع انسانی آموزش دیده است. شفاف نبودن نحوه حمایت از تولیدات بومی و نیز موانع قانونی از دیگر مشکلات این صنعت هستند.
هرچند هنوز فاصله زیادی با استانداردهای جهانی داریم اما به سرعت در حال کم کردن این فاصله هستیم. در سالهای اخیر شاهد رشد تعداد بازیهای ساخته شده در ایران بودهایم که این مسئله نشان میدهد پس از گذشت بیش از ده سال صنعت بازیسازی ما به بلوغ نزدیک شده است.
چشمانداز این صنعت را چگونه میبینید؟ آمارها میگوید که حدود ۳ هزار نفر در صنعت بازیسازی کشور مشغول به کار هستند و با ۲۳ میلیون کاربر ایرانی، بازار این صنعت سرشار از فرصتهاست.
امروزه وضعیت داخلی ما به گونهای است که شرکتهای بینالمللی به صورت رسمی بازیهای خود را در کشور عرضه میکنند و در واقع از درآمدی که از بازار داخلی کسب میشود، سودی نیز به آنها خواهد رسید البته شرایط حاکم بر کسب و کار داخلی ما به شکلی است که بازی ایرانی نسبت به بازی خارجی هیچ مزیتی در زمینه عرضه ندارد. این حرف به معنای آن است که زمانی که یک بازی در داخل کشور تولید میشود، در هنگام عرضه همان مالیات، ارزش افزوده و تعرفهها را پرداخت میکند که بازی خارجی پرداخت میکند. از نقطه نظر دیگر؛ ما دنبال این هستیم که در منطقه در بخش بازیسازی حرفی برای گفتن داشته باشیم، کما اینکه درحالحاضر نیز داریم و به بیان بهتر فقط کشور ترکیه است که رقیب ما محسوب میشود؛ اما باز هم جای پیشرفت وجود دارد و ما به آینده روشنتری نگاه میکنیم.
آینده این صنعت به فضای دیجیتالی وابسته است زیرا بازیهای آینده بیشتر به صورت آنلاین ارائه خواهند شد.
بنیاد ملی بازیهای رایانهای درحالحاضر تلاش میکند که به بخش عرضه بازی در فضای مجازی پرداخته و این حوزه را ساماندهی کند. پیش از این ما به ساماندهی بازیهای رایانهای در فضای فیزیکی پرداختهایم و سیاست مشخصی ارائه دادیم تحت این عنوان که بازی هایی در کشور رسمی هستند که هولوگرام داشته باشند و بنیاد به آنها مجوز داده باشد.
چشمانداز نهایی صنعت بازیهای رایانهای این است که متصل به بازارهای جهانی میشود و هیچ گریزی از این امر نیست. بنابراین سیاستهای این صنعت باید با توجه به این نکته مهم تعیین شوند.
و به عنوان حرف آخر... صنعت بازی قابلیت صادرات بالایی دارد و در نتیجه ارزآوری بسیار خوبی برای کشور خواهد داشت؛ این صنعت صنعتی چندوجهی است و رونق آن به معنای رونق صنایع زیرساختی ارتباطات و فناوری اطلاعات است و در نتیجه رشد صنعت بازی افزون بر این که تابعی از رشد دیگر صنایع است، خودش نیز موجب رشد دیگر صنایع فناورانه میشود. دولت در این بخش احتیاج به تصدیگری ندارد و وظیفهاش محدود به نظارت و کنترل محتوایی و البته تأمین سرمایه اولیه میشود.
در این میان، سیاست قطعی بنیادملی بازیهای رایانهای حمایت از فعالیت شرکتهای خصوصی دانشبنیان کوچک و بزرگ با اتخاذ رویکردهای ایجابی به جای استراتژیهای سلبی است. ما جلوگیری بیهدف و چشم بسته از ورود بازیهای خارجی را به صلاح این صنعت نمیدانیم بلکه معتقدیم اتصال این صنعت به بازارهای جهانی به بهترین وجه میتواند بقا و پیشرفت آن را تضمین کند.
