احسان چیتساز- معاون سیاستگذاری، برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات- در نشست سراسری مدیران وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با شعار «تابآوری، بازآرایی و همافزایی برنامهها و فعالیتها» با اشاره به تحولات پرشتاب فناوری و تجربههای ماههای اخیر کشور، بر ضرورت بازنگری در شیوههای حکمرانی دیجیتال و تقویت همکاری میان تمامی بازیگران این حوزه تأکید کرد.
وی با بیان اینکه زیرساختهای ارتباطی و دیجیتال به شریانهای حیاتی جامعه، اقتصاد و حکمرانی تبدیل شدهاند، گفت: تجربه جنگ اخیر نشان داد شبکه ارتباطی کشور در برابر فشارهای مختلف از جمله حملات سایبری، اختلال در مسیرهای ارتباطی و افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال از پایداری قابل قبولی برخوردار است؛ دستاوردی که حاصل سالها تلاش متخصصان و فعالان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات است.
تابآوری؛ مهمترین شاخص بلوغ زیرساختهای ملی
چیتساز با تأکید بر اینکه تابآوری یک وضعیت ثابت نیست، اظهار کرد: در شرایطی که تهدیدهای سایبری، ریسکهای ژئوپلیتیکی، اختلالات زنجیره تأمین و بحرانهای انرژی به بخشی از واقعیت جهان تبدیل شدهاند، ارتقای تابآوری زیرساختهای ارتباطی و دیجیتال باید بهصورت مستمر دنبال شود.
وی افزود: تجربههای اخیر نشان داد حفظ پایداری خدمات ارتباطی و دیجیتال، نقشی اساسی در استمرار فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و خدمات عمومی کشور دارد.
بازآرایی حکمرانی دیجیتال متناسب با تحولات فناوری
معاون سیاستگذاری وزارت ارتباطات با اشاره به ضرورت بازآرایی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات گفت: ظهور فناوریهایی همچون هوش مصنوعی، رایانش ابری، دادههای عظیم، شبکههای هوشمند، اقتصاد پلتفرمی و سامانههای ارتباطی نوین، قواعد توسعه را دگرگون کرده است و نمیتوان با الگوهای گذشته به استقبال آینده رفت.
وی تصریح کرد: بازآرایی به معنای بازنگری در فرآیندهای تصمیمگیری، بازطراحی معماری شبکههای ملی، توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، تقویت ظرفیتهای استانی و بازتعریف نقش دستگاههای تابعه در تحقق اهداف ملی است.
چیتساز همچنین نقش استانها را در توسعه دیجیتال کشور مهم ارزیابی کرد و افزود: توسعه متوازن زمانی محقق میشود که استانها به بازیگران فعال حل مسئله تبدیل شوند و بر اساس ظرفیتهای محلی برای رفع چالشها و توسعه خدمات دیجیتال اقدام کنند.
همافزایی؛ شرط تحقق تحول دیجیتال
وی با بیان اینکه تحقق اهداف کلان حوزه فناوری اطلاعات بدون همکاری همه بخشها امکانپذیر نیست، تأکید کرد: توسعه اقتصاد دیجیتال، دولت هوشمند و هوش مصنوعی نیازمند همکاری نزدیک میان ستاد وزارتخانه، سازمانها و شرکتهای تابعه، اپراتورها، بخش خصوصی، دانشگاهها و سایر نهادهای حاکمیتی است.
معاون سیاستگذاری وزارت ارتباطات افزود: همافزایی میان تمامی بازیگران زیستبوم فناوری اطلاعات و ارتباطات، مهمترین پیششرط دستیابی به اهداف برنامه هفتم پیشرفت در حوزه اقتصاد دیجیتال است.
پنج اولویت راهبردی وزارت ارتباطات
چیتساز در ادامه، توسعه شبکه ملی اطلاعات، توسعه اقتصاد دیجیتال، ایجاد اپراتور هوش مصنوعی، توسعه مخابرات فضایی و توسعه دولت هوشمند را پنج اولویت راهبردی وزارت ارتباطات در دوره پیشرو عنوان کرد.
وی درباره توسعه شبکه ملی اطلاعات گفت: این شبکه زیربنای استقلال دیجیتال کشور محسوب میشود و برنامه اتصال ۹ میلیون خانوار و کسبوکار به شبکه فیبر نوری، توسعه شبکه IP کشور، گسترش مراکز داده و تقویت زیرساختهای ارتباطی در همین چارچوب دنبال میشود.
معاون سیاستگذاری وزارت ارتباطات با اشاره به ظرفیتهای اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: با وجود خسارتهای واردشده به برخی کسبوکارهای دیجیتال در جریان جنگ اخیر، این حوزه همچنان یکی از مهمترین پیشرانهای رشد اقتصادی کشور به شمار میرود.
وی افزود: توسعه ابزارهای مالی هوشمند، حمایت از کسبوکارهای نوآور، توسعه خدمات پستی و لجستیک هوشمند، اجرای پروژه GNAF و تقویت شرکتهای بزرگ فناوری اطلاعات از جمله برنامههای این حوزه است.
هوش مصنوعی و فناوری فضایی در خدمت آینده ایران
چیتساز ایجاد اپراتور هوش مصنوعی را یکی از مهمترین مأموریتهای وزارت ارتباطات دانست و گفت: کشورهایی که زیرساختهای هوش مصنوعی را توسعه دهند، نقش تعیینکنندهای در اقتصاد آینده جهان خواهند داشت.
وی افزود: توسعه زیرساختهای پردازشی، تربیت نیروی انسانی متخصص و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در بخشهای مختلف اقتصادی و خدماتی از مهمترین برنامههای وزارت ارتباطات در این حوزه است.
معاون سیاستگذاری وزارت ارتباطات همچنین با اشاره به اهمیت فناوریهای فضایی اظهار کرد: ارتباطات فضایی به یکی از ارکان اصلی اقتصاد دیجیتال تبدیل شده و توسعه ماهوارهها، خدمات ارزش افزوده فضایی، زیرساختهای پرتاب و توانمندیهای بومی فضایی میتواند نقش مهمی در افزایش تابآوری ملی و توسعه خدمات ارتباطی ایفا کند.
دولت هوشمند؛ هدف نهایی تحول دیجیتال
وی توسعه دولت هوشمند را یکی از مهمترین اهداف وزارت ارتباطات عنوان کرد و گفت: توسعه ابر دولت، یکپارچهسازی سامانهها، حکمرانی داده و ارائه خدمات هوشمند به مردم، زمینه ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، افزایش بهرهوری و شفافیت در نظام حکمرانی را فراهم خواهد کرد.
چیتساز در پایان تأکید کرد: مأموریت وزارت ارتباطات، ایجاد زیرساختهای ایران آینده است؛ آیندهای که در آن ارتباطات پایدار، اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی و خدمات هوشمند در خدمت توسعه ملی و افزایش رفاه مردم قرار خواهند گرفت.
در ادامه این نشست بهزاد اکبری -مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت کشور - اظهار کرد: خدمات ارتباطی و دیجیتال کشور در سختترین شرایط نیز تداوم داشت و بسیاری از نیازهای روزمره مردم از طریق زیرساختها و سکوهای دیجیتال ارائه شد.
وی با اشاره به نقشآفرینی شبانهروزی فعالان این حوزه برای حفظ پایداری خدمات کشور، اظهار کرد: همکاری و همافزایی میان بخشهای مختلف اکوسیستم دیجیتال موجب شد خدمات ضروری برای مردم و کسبوکارها بدون وقفه ادامه یابد.
تجربه رشد شتابان در توسعه ارتباطات
اکبری با مرور روند توسعه ارتباطات کشور در سالهای گذشته، تصریح کرد: از اواسط دهه ۱۳۹۰ با توسعه نسلهای جدید ارتباطی، کشور رشد قابل توجهی در مصرف داده را تجربه کرد؛ بهگونهای که نرخ رشد مصرف اینترنت در ایران در برخی سالها به مراتب بالاتر از میانگین جهانی بود و در دوران همهگیری کرونا نیز این روند با شتاب بیشتری ادامه یافت.
وی افزود: از ابتدای دولت چهاردهم نیز رویکرد توسعهگرایانهای در وزارت ارتباطات دنبال شده و رشد قابل توجهی در مصرف داده و استفاده از خدمات دیجیتال به ثبت رسیده است.
ضرورت تحول در حکمرانی دیجیتال
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به شتاب تحولات فناوری در جهان، تأکید کرد: در مسیر گذار به اقتصاد و جامعه دیجیتال، نمیتوان با الگوهای گذشته حرکت کرد و لازم است همزمان با پیشرفت فناوری، رویکردهای سیاستگذاری و تنظیمگری نیز بهروز شوند.
وی خاطرنشان کرد: ایران در بسیاری از شاخصهای توسعه ارتباطات و شکلگیری سکوهای بومی، دستاوردهای قابل توجهی داشته و ظرفیتهای ارزشمندی در حوزه فناوری و سرمایه انسانی ایجاد شده است که باید از آنها برای توسعه بیشتر بهره گرفت.
توسعه زیرساختها نیازمند سرمایهگذاری پایدار است
اکبری با اشاره به اهمیت سرمایهگذاری در صنعت ارتباطات کشور، گفت: توسعه زیرساختهای ارتباطی و پاسخگویی به نیازهای روزافزون کاربران، مستلزم تأمین منابع مالی و ایجاد شرایط مناسب برای سرمایهگذاری است.
وی افزود: با توجه به سرعت تحولات فناوری، تقویت زیرساختها و حمایت از نوآوری باید بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات دنبال شود.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در پایان تأکید کرد: اکوسیستم دیجیتال ایران از ظرفیتهای گستردهای برخوردار است و با تداوم رویکرد توسعهمحور، همافزایی میان بخشهای مختلف و تقویت سرمایهگذاری میتواند نقش مؤثرتری در رشد اقتصادی و توسعه کشور ایفا کند.
همچنین حمید فتاحی-معاون وزیر، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و قائممقام وزیر در امور ارتباطات- در ادامه نشست بر ضرورت آسیبشناسی اقدامات گذشته و تدوین برنامههای متناسب با شرایط جدید تأکید کرد.
وی با بیان اینکه وزارت ارتباطات اجرای تکالیف قانونی و اسناد بالادستی از جمله برنامه هفتم پیشرفت و شبکه ملی اطلاعات را در دستور کار دارد، اظهار کرد: تحولات و رخدادهای ماههای گذشته، بهویژه شرایط جنگی و محدودیتهای ناشی از آن، ضرورت بازآرایی برخی برنامهها و اتخاذ تدابیر جدید برای جبران وقفههای ایجادشده را دوچندان کرده است.
تعامل با همه بازیگران حوزه ارتباطات
فتاحی با اشاره به رویکرد وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم، تأکید کرد: از آغاز فعالیت دولت، سیاست تعامل، همدلی و اجماعسازی با همه اجزای زیستبوم ارتباطات و فناوری اطلاعات در دستور کار قرار گرفت و نتایج این رویکرد امروز بهخوبی قابل مشاهده است.
وی افزود: هیچیک از اپراتورهای ارتباطی، صرفنظر از اندازه و گستره فعالیت، خارج از خانواده ارتباطات کشور نیستند و همه بازیگران این حوزه باید در تحقق اهداف ترسیمشده نقش خود را بهدرستی ایفا کنند.
قائممقام وزیر در امور ارتباطات ادامه داد: بسیاری از اصلاحات مقرراتی و تصمیمات اتخاذشده در حوزه ارتباطات با بهرهگیری از نظرات بخش خصوصی و فعالان صنعت انجام شده و این مسیر در آینده نیز با جدیت دنبال خواهد شد.
فیبر نوری و ۵G؛ دو پروژه پیشران ارتباطات کشور
رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با اشاره به پروژههای اولویتدار وزارت ارتباطات گفت: توسعه شبکه فیبر نوری و گسترش نسل پنجم ارتباطات سیار (۵G) دو پروژه راهبردی و پیشران در حوزه زیرساختهای ارتباطی کشور هستند که با جدیت دنبال میشوند.
وی تصریح کرد: توسعه زیرساختهای ارتباطی و فناوری اطلاعات پیشنیاز پیشرفت در سایر حوزههای اقتصادی، اجتماعی و صنعتی کشور است و بدون تقویت این زیرساختها، دستیابی به اهداف توسعهای امکانپذیر نخواهد بود.
فتاحی افزود: اگرچه شاخصهای عملکردی در برخی بخشها نشاندهنده پیشرفت مناسب پروژههاست، اما برای دستیابی به اهداف تعیینشده باید با سرعت و دقت بیشتری حرکت کنیم.
تابآوری شبکه ارتباطی در دوران جنگ به یک الگو تبدیل شد
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تجربه دوران جنگ و مدیریت شرایط بحرانی در حوزه ارتباطات، گفت: یکی از مأموریتهای اصلی سازمان تنظیم مقررات، پیگیری موضوعات پدافند غیرعامل و مدیریت بحران در حوزه ارتباطات است و در این مسیر با همکاری شرکت ارتباطات زیرساخت و اپراتورهای ارتباطی، تدابیر لازم برای حفظ پایداری شبکه اتخاذ شد.
وی خاطرنشان کرد: حفظ پایداری ارتباطات در دوران جنگ، به الگویی موفق در حوزه زیرساختهای کشور تبدیل شد؛ زیرا ارتباطات پیشران تمامی بخشهای زندگی مردم و فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی است و هرگونه اختلال در این حوزه میتواند آثار گستردهای در سایر بخشها به همراه داشته باشد.
فتاحی ادامه داد: استمرار خدمات ارتباطی در آن مقطع، ضمن حفظ جریان امور کشور، نقش مهمی در تأمین آرامش روانی جامعه داشت و این امکان را فراهم کرد که مردم ارتباط خود را با خانواده و نزدیکانشان حفظ کنند.
بهرهگیری از تجربههای گذشته برای آینده
قائممقام وزیر در امور ارتباطات با قدردانی از تلاش کارکنان وزارت ارتباطات، مدیران و کارکنان اپراتورهای ارتباطی، اظهار کرد: حضور و تلاش همه اعضای خانواده بزرگ ارتباطات در روزهای دشوار گذشته نشان داد که این حوزه از ظرفیت بالایی برای همافزایی و همکاری برخوردار است.
وی تأکید کرد: باید تجربههای بهدستآمده در شرایط بحرانی را بهعنوان درسآموختههای ارزشمند برای آینده به کار بگیریم و با حفظ روحیه تعامل و همراهی، مسیر تحقق برنامههای توسعهای وزارت ارتباطات را با قدرت بیشتری ادامه دهیم.
فتاحی در پایان با قدردانی از تلاش همه فعالان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، ابراز امیدواری کرد که با همدلی و همکاری همه بخشها، اهداف تعیینشده در حوزه ارتباطات محقق و زمینه افزایش رضایت مردم و پیشرفت کشور فراهم شود.
