مهمترین مزیت راه اندازی یک شبکه مستقل در حوزه گردشگری قطعا جذب گردشگران تجاری و تفریحی در شرایطی است که غرب تمام تلاش خود را برای ایجاد فضای بیاعتمادی نسبت به کشورمان به کار گرفته است.
گسترش نیوز: توجه به زیرساختهای گردشگری میتواند هر کشوری را از بحران دربیاورد. اینیک نظریه نیست! یک شاهکلید و راهکار اثباتشده است. اتفاقی که در مورد کشورهای همسایه ما رخ داد و نتیجه شگفتانگیزی هم داشت. ترکیه اوضاع نابسامان اقتصادی خودش را در کمتر از ۱۰ سال دگرگون کرد و امارات متحده عربی هم به کشور شماره یک در حوزه تفریحات تابستانی بدل شد.
در ایران اما هیچوقت اتفاقی که بشود در مورد حرف زد رخ نداده است. حتی موضوع تنها تأسیس یک شبکه تلویزیونی برای حوزه گردشگری ۷ سال در دست بررسی میماند و آخرش هم هیچ! کشوری ۴ فصل با دارا بودن تمام پارامترهای توسعه گردشگری هنوز در حوزه اطلاعرسانی و تبلیغاتش هم ضعفهای اساسی دارد، چه برسد به اینکه بخواهد چند پروژه سنگین و هزینهبر را هم برای جذب هرچه بیشتر توریسم به اجرا برساند.
واقعیت این است که روزهای بدون برجام روزهای تنهایی ایران خواهد بود و سرمایه گذاری در حوزه اطلاه رسانی و تبلیغات شاید نتجیه بخش ترین کاری باشد که بتوانیم برای توسعه کشور بدون کمک نفت انجام بدهیم.
ایده تأسیس تلویزیون گردشگری سابقهای طولانی دارد. شاید جالب باشد اگر بدانید شبکهای که امروز با عنوان «شما» فعالیت میکند در ابتدا (سال ۹۱) قرار بود بانام شبکه گردشگری به تلویزیون بیاید اما بههرحال در طول این ۶ سال، ماجرای تأسیس شبکه گردشگری همیشه در حد یک طرح باقی ماند. در این گزارش نگاهی داریم به مسیر دورودرازی که طرح شبکه گردشگری طی کرده و البته هنوز هم به هیچ نتیجهای نرسیده است.
سال ۱۳۹۱
خردادماه سال ۹۱ رئیس وقت سازمان صداوسیما از راهاندازی دو شبکهی تلویزیونی جدید در نیمهی اول سال خبر داد و البته پیشبینی کرد که راهاندازی این شبکهها شاید به نیمهی دوم سال موکول شود. «گردشگری» و «زیارت» نام این کانال جدید بود.
سید رمضان شجاعی کیاسری عضو کمیسیون فرهنگی مجلس هشتم، دراینباره گفته بود: «تأسیس شبکه گردشگری اتفاق خوبی است اما پست ریاست سازمان میراث فرهنگی در کشور مخصوص نورچشمیهای رئیسجمهوری در تمام دورهها بوده و بهنوعی میتوان گفت اگر رئیسجمهوری بخواهد به کسی محبت کند، او را در این سمت میگمارد؛ لذا عملکرد این سازمان چندان در جهت اهداف گردشگری کشور نبوده و بعید میدانم شبکه گردشگری به این زودیها راهاندازی شود.»
این نماینده شاید بهترین پیشبینی را داشت چراکه در آن سال هرگز شبکهای به نام شبکه ملی گردشگری تأسیس نشد.
سال ۱۳۹۲
شاید جدیترین اقدامی که در این زمینه انجام شد، زمانی بود که سید حسن موسوی رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی در اظهاراتی گفت: «با توجه به تلاش رسانههای بیگانه در ایجاد بدبینی از ایران در میان افکار عمومی و تبلیغات وارونهای که این رسانهها از جاذبههای فرهنگی و گردشگری ایران به نمایش میگذارند، راهاندازی شبکه گردشگری یک نیاز ضروری است.»
وی حتی از ملاقات با رئیس وقت سازمان صدا سیما و توافق نهایی با این سازمان جهت بهرهبرداری از این شبکهی ملی در عید فطر خبر داد و آن را یک شبکه دائمی برای معرفی جاذبهها و قابلیتهای گردشگری ایران نامیده بود. موسوی آنقدر از این موضوع اطمینان داشت که حتی در خصوص ساعات پخش برنامههای آن نیز سخن میگفت. اما در سال ۹۲ هم خبری از تأسیس شبکه توریسم نشد.
سال ۱۳۹۳
در این سال موضوع شبکه گردشگری تقریباً فراموش شد. مسعود سلطانی فر که آن زمان فرد شماره یک دولت در حوزه میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بود، در هیچیک از سخنرانیهای خود در این زمینه صحبت نکرد. به عقیده بسیاری از کارشناسان او بیشتر تمرکز خودش را بر حوزه میراث فرهنگی و صنایعدستی معطوف کرده بود. واقعیت هم این بود که در دوره سلطانی فر برگزاری رویدادهای مرتبط با صنایعدستی اهمیت ویژهای پیدا کردند.
البته اسدالله درویش امیری که در آن روزها معاون حقوقی، امور مجلس و استانهای سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بود، موضوع راهاندازی شبکه گردشگری را اینطور پیگیری کرد: «کلیات موضوع در قالب یک تفاهمنامه به امضای رئیس رسانه ملی و رئیسان پیشین و فعلی سازمان میراث فرهنگی در دولت یازدهم رسیده است. تمام تلاشمان را خواهیم کرد که در جهت معرفی ظرفیتهای گردشگری، شبکه موردنظر را راهاندازی کنیم.»
در این سال تبوتاب تولید شبکههای جدید هم از سر مدیران صداوسیما افتاد! پورمحمدی معاون وقت سیما در آن سال گفته بود: «حذف داوطلبانه برنامههای پرهزینه، کم اثر و کم بیننده از جدول برنامهها در اولویت سازمان است و البته در این مسیر برخی شبکههای تلویزیونی را هم ادغام خواهیم کرد.» در ادامه این تغییرات بود که شبکه «شما» که قرار بود حوزه گردشگری را در استانهای مختلف پوشش بدهد، از دسترس خارج شد.
سال ۱۳۹۴
مشکلات مالی صداوسیما در سال ۹۴ از همیشه جدیتر بود. موضوع چابکسازی و تعدیل نیروی انسانی در تمام بخشهای این مجموعه عریض و طویل باعث شده بود کار بهجایی رسید که حتی برنامههای پرمخاطب سیما نیز برونسپاری شدند و ضبط بسیاری از برنامههای در استودیوهای خارج از سازمان انجام شود. در همین سال بود که انتقادها نسبت به پخش آگهیهای بازرگانی نامتعارف به اوج خودش رسید. تبلیغاتی که البته بنیانگذار آنها عزتالله ضرغامی بود.
سال ۱۳۹۵
برخی رسانهها تغییرات مدیریتی را عامل عدم راهاندازی شبکه گردشگری دانستند! پایگاه خبری مشرق در گزارشی که به نظر میرسید سعی در دفاع از سیاستهای ضرغامی داشت، نوشته بود: با تغییر مدیریت در صداوسیما، روند راهاندازی شبکههای جدید برای پاسخ به نیاز مخاطب موردتوجه قرار گرفت که تا به امروز هیچیک از آنها به دلایل مختلف به سرانجام نرسید. مهمترین آنها، شبکههای «گردشگری»، «علم و فناوری»، «زیارت» و «فرهنگ و هنر» بود که در دستور کار و اولویت مدیران ارشد سازمان قرار گرفت اما به دلیل نامعلومی مورد بیتوجهی و بیمهری آنها واقع شد، تا راهی که از سالیان گذشته و در دوران مدیران سابق این رسانه آغازشده و به سرانجامی نیکو رسیده بود در برههای از زمان متوقف و یا تعطیل شوند.
سال ۱۳۹۶
موضوع راهاندازی شبکه گردشگری دوباره قوت گرفت. این بار البته با فشار و توصیه نمایندگان مجلس.
پروانه سلحشوری عضو ناظر مجلس در شورای عالی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در این زمینه گفت: در رسانه ملی شبکههای مختلف و متعددی وجود دارد که بعضاً مخاطب بسیاری ندارند اما اگر یک شبکه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایعدستی راهاندازی شود میتواند به شناخت مردم از هویت ملی، تعریف مقاصد جدید گردشگری در کشور و رونق سفرهای داخلی کمک شایانی کند.
سال ۱۳۹۷
حالا پس از گذشت حدود ۶ سال، مونسان هم میخواهد تلاشهایی در این زمینه داشته باشد. تلاشهایی که معلوم نیست چقدر نتیجهبخش خواهد بود. وی در مصاحبه چند روز قبل خود گفته بود: «با رئیس سازمان صداوسیما تفاهم کردیم تا یک شبکه تلویزیونی گردشگری راهاندازی کنیم. اگر بتوانیم این طرح را عملی کنیم یک کار ماندگار اتفاق میافتد. کلیات موضوع مورد قبول رئیس صداوسیما (عبدالعلی علی عسکری) واقع شده، به این ترتیب که در یکی از شبکههای سراسری سیما، دو تا سه ساعت در روز به تبلیغ گردشگری اختصاص پیدا کند و اگر نتایج مثبتی حاصل شد و جواب داد آن شبکه به طور کلی به «شبکه گردشگر» تبدیل شود. اگر بتوانیم همه خواستههای خود را در گردشگری از طریق این شبکه دنبال کنیم هم میشود در زمینه تبلیغات، درآمد خوبی حاصل کرد و هم میتوان با ارائه خوب برای خدمات گردشگری، سفارش و درآمد ایجاد کرد.»
دقیقا مشخص نیست چه عاملی باعث شده شبکه گردشگری تا امروز بینتجیه باقی بماند. در تمام این سالها دولت و مجلس از طرح راهاندازی شبکه گردشگری حمایت کردند و صدا وسیما نیز نسبت به این موضوع بیمیل و رغبت نبوده است. اما ۷ سال گذشته و ثمره این امر هیچ بوده.
اما واقعیت این جاست که با توجه به ظرفیتهای بیشمار کشورمان در تمام عرصههای گردشگری، راهاندازی یک شبکه تخصصی در این زمینه میتواند از جنبههای مختلفی حائز اهمیت باشد. مهمترین مزیت این امر قطعا جذب گردشگران تجاری و تفریحی در شرایطی است که غرب تمام تلاش خود را برای ایجاد فضای بیاعتمادی نسبت به کشورمان به کار گرفته است.
