با توجه به استقبال مردم از فضای مجازی، پیامرسانها به یکی از مولفههای رونق اقتصادی تبدیل شدهاند، اما این درآمدزایی چگونه ایجاد میشود؟
گسترش نیوز: با مروری بر تاریخچه استفاده از اینترنت در ایران مشخص میشود که اوج مصرف پهنای باند در کشور به فعالیت پیامرسانهای اجتماعی برمیگردد؛ پیامرسان بخش عمدهای از اوقات فراغت مردم را پر کرده و کسبوکارهای زیادی را نیز ایجاد کرده و از این جهت لازم است حوزه پیامرسان اجتماعی و اثرات بومیسازی آن مورد بررسی قرار گیرد.
افزایش تولید ناخالص داخلی بهصورت مستقیم و غیرمستقیم، ایجاد اشتغال، ارتقای سطح نیروی کار، جذب سرمایه داخلی و خارجی، جذب درآمد از بازارهای خارجی، ازجمله ویژگیهایی است که در پیامرسان بومی وجود دارد و باعث توسعه اقتصاد کلان کشور میگردد. در ادامه برخی از اثرات توسعه پیامرسان بومی بر اقتصاد کلان برشمرده شده است.
افزایش تولید ناخالص داخلی نیازی به توضیح ندارد که ایجاد و حفظ یک کسبوکار به معنای تولید درآمد و افزایش درآمد ناخالص داخلی (GDP) است. با اشباع اقتصاد جهانی در حوزه کالا و خدمات در اعصار گذشته، امروزه محصولات مجازی میتواند اقتصاد جهانی را متحول کند. سرمایهگذاران در تمام نقاط جهان به فکر توسعه فعالیتهای خود در فضای مجازی هستند. از اینرو با توجه به اینکه اقتصاد ایران نیز از این موضوع مستثنا نیست و با ایجاد کسبوکارهای نوین در آن، میتوان درآمد ملی را افزایش داد، لازم است برای ورود به اقتصاد فضای مجازی برنامهریزی مدون و معطوف به هدف داشت.
ارتباطات و خدمات داخلی اداری تأمین امنیت داده برای کاربران خصوصاً کاربران دولتی بسیار مهم است. یکی از چالشهای موجود در پیامرسان و خدمات خارجی در اختیار نبودن تأمین امنیت اطلاعات و داده است. تا زمانی که امنیت این داده تأیید نشود بسیاری از خدمات دولتی و ارتباطات درون دستگاهی که مقدمه خدمات است رخ نخواهد داد.
امکان ورود ارز با جذب کاربر خارجی ارزآوری یعنی صادرات کالا به خارج از کشور؛ این مهم در حوزه خدمات نیز قابلتعریف است. بهطور مثال خدمات سلامت الکترونیک و گردشگری سلامت ازجمله مواردی است که ایران در آن دارای مزیت است و در سالهای گذشته توانسته است افراد زیادی از کشورهای همسایه و اروپا را تحت پوشش قرار دهد. اگر پیامرسانهای خارجی توانستهاند در کشورهای هدف به جذب کاربر موفق شوند، اگر خدمات مختلف گوگل باعث خروج ارز از کشور میشود، در این حالت روند معکوس تنها با توسعه خدمات داخلی مانند پیامرسان بومی، آنهم با نگاه به مخاطبان خارجی، معنادار است.
ارتقای دانش، فناوری و مهاجرت معکوس نخبگان افزایش واردات برخی محصولات، سهلالوصولتر و باکیفیتتر از تولید داخلی آنها به نظر میرسد، اما تولید بومی، مزیتهایی برای اقتصاد هر کشور دارد که واردات بههیچعنوان از آن مزیتها برخوردار نیست. چگونه میتوان خدمات پرکاربرد کاربران ایرانی را کسبوکارهایی بدون مزیت دانست؟ در بسیاری از کسبوکارهای پردرآمد و دارای مخاطب بالا، هر کشور میتواند مزیتی نسبی را برای خود تعریف کند.
ایران در برخی محصولات و خدمات، دارای برند منطقهای و حتی جهانی است. در حوزه فضای مجازی نیز اگرچه بهتازگی وارد این عرصه شده است اما میتواند به تولید و صادرات خدمات مرتبط با این اقتصاد بپردازد. هم اکنون برخی خدمات و پلت فرم های داخلی توانستهاند بازار کشورهای همسایه را به دست گیرند. در نتیجه در حوزه پیامرسانی، بعید نیست که با برنامهریزی دقیق و کارآمد بتوان سهمی از بازار کشورهای همسایه و حتی سایر کشورها را به دست آورد.
جذب سرمایه خارجی و سرمایه سرگردان داخلی هر کسبوکار علاوه بر نیروی انسانی و دانش، نیازمند سرمایه است؛ جذب سرمایه نیز بدون وجود بستر آن یعنی کسبوکاری که بتواند سودآوری مناسبی داشته باشد، معنا ندارد. با توسعه هر کسبوکار، به میزان نیاز آن سرمایه جذب میشود که این سرمایه میتواند داخلی و یا خارجی باشد. آمارها نشان میدهد که جذب سرمایه خارجی در ایران بسیار اندک است.
اگرچه جذب سرمایه خارجی مهم است اما نکته اساسیتر، جذب سرمایههای سرگردان داخلی است؛ سرگردانی سرمایهها و ورود آن به بازارهای تورمزا و کالاهای کمیاب باعث برهم خورد امور اقتصادی کشور میشود که راهاندازی کسبوکارهای نوین و جذب سرمایه برای توسعه آن میتواند از این خطر جلوگیری کند. در حقیقت اگر اقتصادی بهدرستی عمل کند و کسبوکارهای آن رونق داشته باشد، میتوان امید داشت که مدیریت پول و در نتیجه تبعات اقتصادی آن در کشور آسان است.
