پژوهشگر مدلسازی پناهگاههای کوهستانی گفت: کمبود پناهگاههای کوهستانی در ایران، منجر به نافرجام شدن صعود کوهنوردان ملی و بینالمللی شده است تا جایی که تنها یک چهارم کوهنوردان دماوند از پناهگاه موجود، بهره میبرند.
آذین کشتکار بنایی مقدم که بر روی پروژه «مدلسازی نوین بهرهوری انرژی با توجه به ویژگیهای فضایی در پناهگاه کوه دماوند» تحقیق جامعی کرده با اعلام این خبر به پایگاه خبری گسترش اظهار کرد: در کوه دماوند، پناهگاهی به نام بارگاه سوم وجود دارد که سالانه افراد زیادی به آن مراجعه میکنند. بر اساس گزارشی که چند سال پیش نشنال جغرافی منتشر کرد، کوه دماوند دهمین مقصد کوهنوردی در دنیا است اما با وجود تعداد زیاد مراجعان، زیر ساختهای پناهنگاه این کوه بسیار محدود است. به طوری که تنها یک چهارم کوهنوردارن میتوانند از پناهگاه استفاده کنند و سایرین باید چادر بزنند. وی با اشاره به اهمیت استراحت در پناهگاه برای کوهنوردان اظهارکرد: در محیط بالای ۳ هزار متر، با پدیدهای به نام هم هوایی مواجه هستیم. در واقع بدن انسان در این ارتفاع باید هم هوا شود. به علت فشار کم در آن نقطه، فشار خون تنظیم نمیشود و مغز و... دچار مشکل میشوند. بنابراین برای این که کوهنوردان هم هوا شوند، در ارتفاع بالای ۳ هزار متر باید حدود ۲۴ ساعت استراحت داشته باشند که اگر رعایت نکنند، منجر به مرگ میشود. به گفته این پژوهشگر، کوهنورد خستهای که بدنش به این شرایط عادت ندارد و در دمای منفی ۲۵ درجه به این ارتفاع میرسد، با شرایط سختی مواجه میشود. در این شرایط بدن باید در محیط مناسبی قرار بگیرد تا آماده صعودی موفقیت آمیز و پس از آن، بازگشت و پایین آمدن از کوه شود. کسی که صعود میکند و بر میشود، از آن جایی که صعود بسیار خستهکننده است باید یک روز استراحت داشته باشد. وی ادامه داد: آمادگی جسمیفردی که در پناهگاه استراحت میکند بسیار بالاتر از کسی است که در چادر استراحت کرده است زیرا این امر منجر به تقویت بنیه کوهنوردان می شود. کمبود پناهگاههای مناسب و نبود زیرساختها، تلفات جانی زیادی را رقم میزنند. کشتکار بنایی مقدم تاکید کرد: تعداد مراجعهکنندگان با میزان امکانات و زیر ساختهای دماوند برابر نیست و به همین علت بسیاری از کوهنوردان نمیتوانند صعود داشته باشند. از همه جای دنیا به این کوه میآیند که بتوانند صعود داشته باشند اما ضعف در امکانات پناهگاه منجر به نیمه تمام ماندن این صعود میشود. این کارشناس گفت: در حال حاضر ایران توانایی استفاده از فناوریهای روز در پناهگاهها و تامین هزینه آن را ندارد چراکه باید چوبهای خیلی خوب و فناوریهای گران قیمتی به کار ببریم اما با توجه به هزینه حمل چوب توسط بالگرد بر این هزینهها افزوده میشود. با این حال روش دیگری هم برای ساخت پناهگاهها در کوهستان وجود دارد که به مراتب کم هزینه تر است.
کشتکار بنایی مقدم تصریح کرد: پیشنهاد ما این است از مصالحی که همان جا وجود دارد، استفاده کنیم. در حال حاضر از نظر علمی به روشی برای کاهش هزینهها در مدیریت انرژی پناهگاه دماوند دست یافتهایم که استفاده از این روش، توصیه میشود. بر اساس این گزارش، کوهنوردی به عنوان شاخهای از ورزش و گردشگری، از دو نظر به رونق اقتصادی میانجامد. به عبارت دیگر، کوهنوردی علاوه بر این که یک ورزش پولساز است، فرصتی برای جذب گردشگر بینالمللی ایجاد میکند. یکی از زیر ساختهای مورد نیاز رونق کوهنوردی در ایران، احداث پناهگاههای مجهز و متناسب با نیاز کوهنوردان حرفهای است که ورود به عرصه ساخت پناهگاههای کوهستانی به بخش خصوصی فعال در زمینههای گردشگری، ورزشی و حتی ساختوساز اماکن تجاری پیشنهاد میشود.
