کتایون ملکی - روزنامهنگار
بر پایه آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران در مدت ۱۰ ماهه ۹۶(منتهی به دی) مجموع ارزش صادرات معدن و صنایع معدنی به ۷ میلیارد و ۵۸۷ میلیون دلار رسید که در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته رشد ۴/۶ درصدی دارد. این رشد به معنای آن است که ایران توانسته در بازارهای صادراتی مشتری بیشتری را جذب کند. البته در این رشد نباید افزایش نرخ مواد معدنی را نادیده گرفت اما نکته مهمی که قصد داریم در این یادداشت به آن اشاره کنیم، صادرات محصولات با ارزش افزوده بیشتر است. هرچند صادرات محصولات خام میتواند بازار بهتری داشته باشد اما این کار یعنی دادن بازار بهدست رقبا یعنی ایجاد اشتغال و کارآفرینی برای کشور دریافتکننده این محصول (ماده خام) و در نهایت واردات محصولات نهایی با نرخ بیشتر به کشور. بیشک، تکمیل زنجیره ارزش در بخش فولاد میتواند از این کار جلوگیری کند. ساخت واحدهای پاییندستی و حمایت از آنها موضوعی است که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد تا اشتغال و درآمد بیشتری را برای کشور به همراه داشته باشد. تولید فولادهای ویژه، نمونهای بارز در این زمینه است. در صورتی که واحدهای پاییندستی در صنایع معدنی بیش از گذشته توسعه پیدا کند میتوان محصولات معدنی با ارزش بیشتری را راهی بازارهای صادراتی کرد. در سایه این اقدام جلوگیری از خامفروشی نیز محقق میشود زیرا معادن با افزایش تقاضا در بازار داخلی روبهرو شدهاند و فاصله بیشتری از بازار صادراتی خواهند گرفت. هر چند صادرات در معادن باید وجود داشته باشد تا بتوانند به وسیله درآمد حاصل، نیازهای ارزی خود را تامین کنند اما نکته حائز اهمیت آن است که نباید ارزش افزوده را صادر کرد بلکه باید محصولاتی با ارزش افزوده راهی بازارهای صادراتی کرد.
