شاید یکی از مشکلات اصلی استان خوزستان که مردمش را بیتاب و حواشی بسیاری ایجاد کرده است، آب و هوای گرم این استان باشد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:هرچند درحالحاضر مشکل آب و هوایی، بسیار فراتر از گرماست و ریزگردها نیز به گرما افزوده شدهاند،اما مشکل اصلی این است که در کشورمان سفرهای زمستانی تعریف نشده و به طور کلی زمستان، فصل کمسفر کشور به شمار میرود، چراکه اگر مردم هم بخواهند سفر کنند، تعطیلات زمستانی ندارند. در این وانفسا از دیگر مشکلات مهم تاریخیترین استانهای کشورمان ریزگردها هستند. ریزگردهایی که باعث شده مردم جنوب و به ویژه اهواز به جای هوای پاک، خاک تنفس کنند. به طور حتم استانی که مردم بومی آن حتی در تنفس نیز مشکل دارند، نمیتواند گزینه خوبی برای گردشگران باشد. اما جالب اینجاست که بعد از گذشت بیش از ۱۰سال، مدیرکل اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان خوزستان که البته تازه در این سمت منصوب شده معتقد است: درباره مشکل آلودگی هوا در استان خوزستان اغراق و بزرگنمایی شده و این امر نیاز به گذشت زمان دارد! خوزستان یک استان باستانی با آثار تاریخی بسیار قدیمی است که قدمت آن به ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح میرسد. این استان مرکز استخراج نفت و گاز ایران است و در دوران دفاع مقدس بسیار ایستادگی کرده و آسیب دیده است. با اینکه مساحت خوزستان به بیش از ۶۴ هزار و ۲۰۰ کیلومتر مربع میرسد اما فقط ۳۹ هتل، هتلآپارتمان و مهمانسرا دارد، آن هم اگر گردشگر کافی برای پر کردن اتاقهای این هتلها وجود داشته باشد. استان خوزستان یکی از کهنترین سرزمینهای تمدن بشری است؛ تمدنی که ۶ هزار سال پیش در شوش پدید آمد و هزار سال بعد دولت مقتدر عیلام در شوش پایهگذاری شد که البته ۳ هزار سال پیش از میلاد، دولت عیلام توسط آشوریان منقرض شد. این استان بزرگترین تمدنهای جهان؛ هخامنشیان و ساسانیان را به خود دیده است و زمانی مهمترین تصمیمات حکومتی هم در آن گرفته میشد. استانی که بزرگترین مرکز مدیریت آبی؛ سازههای آبی شوشتر را دارد و زادگاه تمدن کشور است، چرا راه دور برویم؟ استانی که ۸ سال در برابر حمله عراقیها مقاومت کرد و تسلیم نشد. خوزستان محل پرورش دلیرمردانی است که با جان خود از خاک کشور دفاع کردند. استانی که بیشترین استخراج نفت و گاز کشور را از آن داریم و مردمانی که در مقابل عراقیها ایستادگی کردند، اکنون بهای مشکلات زیستمحیطی این کشور را با ریزگردها میپردازند. خشک شدن تالاب هورالعظیم موجب شده خوزستان با شرایط آب و هوایی بسیار بدی روبهرو شود و نهتنها نتواند گردشگری را توسعه بخشد، بلکه زندگی برای مردم بومی مشکل شود.
هوای خوزستان باز هم خاکی شد از صبح روز ۲۸ بهمن غلظت غبار در شهرهای خوزستان افزایش یافته است. بنا بر اعلام ادارهکل محیطزیست، شاخص آلودگی هوا غلظت غبار را در اهواز ۲۴۲، امیدیه ۱۸۲، اندیمشک ۲۱۶، بندر امام ۲۵۹، حمیدیه ۲۸۱، سوسنگرد ۲۵۶، دزفول ۱۶۹، رامشیر ۳۱۰، شادگان ۲۳۱، ماهشهر ۱۸۸ و هندیجان ۲۸۶ میکروگرم بر متر مکعب نشان میدهد. گفتنی است که هفته گذشته نیز بخشی از جنوب کشور درگیر خاک و غبار بود و این ریزگردها هفته گذشته استانهای لرستان، ایلام و بوشهر را نیز تحت تاثیر قرار داد. در همین راستا، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست کشور بهتازگی اعلام کرد غبار و خاک اخیر در خوزستان منشأ داخلی دارد.
تصویر ذهنی گلآلود به عقیده مدیرکل اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان خوزستان آلودگی هوا و گرمای خوزستان تصویر نامناسبی را در ذهن گردشگران ایجاد کرده که در آن اغراق شده و این تصویر مانع از توسعه گردشگری میشود. ریزگردها نیز اگرچه مانعی برای رونق گردشگری در این استان به شمار میروند، اما رفعشدنی هستند و نباید در این باره اغراق شود. علیرضا ایزدی در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: اینکه بگوییم ریزگردها و آلودگی هوای استان خوزستان بر گردشگری استان بیتاثیر است، گفتهای بیهوده است. ریزگردها تاثیر بسیاری بر صنعت گردشگری میگذارند، اما درباره مشکل آلودگی هوا در استان خوزستان اغراق و بزرگنمایی شده است. او افزود: خوزستان بیش از ۴ میلیون جمعیت دارد که در کنار هم زندگی میکنند. دولت و سازمان حفاظت محیطزیست در تلاش هستند تا معضل ریزگردها در این استان را رفع کنند، اما این امر نیاز به گذشت زمان دارد. ایزدی با اشاره به اینکه استان خوزستان دارای ظرفیتهای بسیاری در صنعت گردشگری است، بیان کرد: فعال کردن ظرفیتهای گردشگری نیازمند برنامهریزی و اقدامات عملی سازنده است. مشکل آلودگی هوا و گرد و غبار اگرچه بسیار مهم است، اما مشکلی قابل حل است و به اندازهای بزرگ نیست که نتوان برای رفع آن اقدام کرد. او با اشاره به لزوم تصحیح تصویر خوزستان در ذهن گردشگران اظهار کرد: متاسفانه بهتدریج تصویر مکانی گرم و آلوده از استان خوزستان در اذهان گردشگران ترسیم شده و این امر به گردشگری استان صدمات جبرانناپذیری وارد کردهاست. مدیرکل جدید اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان خوزستان درباره اقداماتی که لازم است انجام شود تا گردشگری این استان رونق گیرد، اظهار کرد: گردشگری دریایی، گردشگری دفاع مقدس، گردشگری پزشکی، جاذبههای تاریخی، پایگاههای سهگانه جهانی میراثفرهنگی و ۳ مکان جهانی و تاریخی که بسیار مورد توجه گردشگران جهانی است.
خوزستان، بهترین مقصد سفرهای زمستانی ایزدی با اشاره به شرایط آب و هوایی گرم استان خوزستان تاکید کرد: استان ما مقصد مناسبی برای سفر در فصل تابستان نیست، اما برای ۶ ماه دوم سال یکی از بهترین مقاصد سفر به شمار میرود و با تبلیغات و اطلاعرسانی میتوان این استان گرمسیر را به مقصد سفرهای زمستانی مردم تبدیل کرد و البته نوروز نیز زمان مناسبی برای سفر به استان خوزستان است. متاسفانه معرفی استان خوزستان به عنوان مقصد سفر جدی گرفته نشده است. او در پاسخ به نبود امکانات و زیرساختهای مورد نیاز گردشگری بهویژه در حوزه گردشگری دریایی و طبیعتگردی اظهار کرد: مبحثی که در اینجا مطرح میشود، عرضه و تقاضا است. زمانی که تقاضا برای خدمات اندک باشد، عرضه خدمات و امکانات نیز با چالشهایی همراه میشود. خوشبختانه اعتبارات مالی خوبی به استان خوزستان در زمینه گردشگری ارائه شده است. اکنون در زمینه زیرساختهای گردشگری و خدماترسانی مشکلات بسیاری وجود دارد و قصد داریم اعتبارات مالی را در این زمینه صرف کنیم، اما تکمیل زیرساختهای گردشگری در استان خوزستان نیاز به زمان دارد. ایزدی بیان کرد: به دلیل تنوع جاذبههای طبیعی، گردشگری دریایی و آثار باستانی استان خوزستان، این استان یکی از ۵ استان پایلوت گردشگری در کشور به شمار میرود.
ریزگردها زیر سر ترکیه است به گفته کنشگران محیطزیست مقصر اصلی ایجاد ریزگردها در استان خوزستان ترکیه است. سدسازیهای این کشور موجب شده تالاب هورالعظیم خشک شود و چشمههای تولید گرد و غبار در ایران، عراق و عربستان سعودی ایجاد شوند. محمد درویش، کارشناس محیطزیست در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: ریزگردها در اثر عوامل زیستمحیطی خارج از کشورمان ایجاد شدهاند. با توجه به رویدادهایی که در منطقه میانرودان رخ داد و سدسازیهای دولت ترکیه که موجب خشک شدن تالاب هورالعظیم شد، چشمههای تولید گرد و خاک بسیار زیادی در منطقه غربی کشور ایجاد شده و با توجه به اینکه به طور معمول باد از غرب به شرق میوزد، استانهای غربی کشور بهویژه خوزستان بهشدت متاثر شدند. او افزود: حقابه ورودی به جلگه خوزستان بهشدت کاهش پیدا کرد، بارگذاریها در بالادست استان خوزستان کاهش شدید یافت، تغییر اقلیم و خشکسالی نیز این مسئله را تشدید کرد و موجب شد مناطقی مانند دهنه، هندیجان و اراضی اطراف بزرگراه اهواز-ماهشهر به چشمههای بزرگ تولید گرد و خاک تبدیل شوند. (زمانی که سدی احداث میشود در طراحی آن حقابه زیستمحیطی نیز در نظر گرفته میشود؛ هر سد طوری طراحی میشود که رودخانهای که در پاییندست آن قرار دارد، خشک نشود. در واقع این ملاحظات بخشی از ملزومات طراحی است. فرض کنید اگر ۱۰ واحد آب داشته باشیم، یک واحد از آن باید همیشه و به طور مستمر در رودخانه جریان داشته باشد. این عدد براساس مطالعات انجامشده مشخص میشود تا بر این اساس حیات آبزی رودخانه حفظ شود و رودخانه پایدار بماند. پس از کنار گذاشتن سهم رودخانه ۹ واحد آب باقی میماند که برای آن برنامهریزی کرده و سهمهایی به بخش آب شرب، کشاورزی و صنعت اختصاص داده میشود. تعیین حقابه زیستمحیطی نیازمند کار مطالعاتی است و به عوامل مختلفی بستگی دارد.)
حقابههای زیستمحیطی را برگردانیم مدیر پیشین دفتر آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیطزیست معتقد است: اگر قصد داریم مشکل ریزگردها را رفع کنیم، باید حقابه را برگردانیم و برای این امر باید مصرف آب در دیگر بخشها را کنترل کرده و کیفیت فعالیت را در حوزههای صنعتی، کشاورزی و شرب بهبود بخشیم تا از هدر رفتن آب جلوگیری شود و به این ترتیب بتوانیم مازاد آب را در اختیار تالابها قرار دهیم و چشمههای گرد و خاک داخلی را مهار کنیم و پس از برقراری امنیت در عراق برای کنترل چشمههای تولید گرد و خاک در این کشور و عربستان اقدامات ضروری را انجام دهیم. او درباره زمان و هزینه مورد نیاز برای مهار ریزگردها در کشور بهویژه در استانهایی مانند خوزستان اظهار کرد: اگر منطقه امن بود و روابط دولتها در منطقه با یکدیگر خوب بود، میتوانستیم در یک بازه ۵ تا ۱۰ ساله مشکل ریزگردها را رفع کنیم، اما در شرایط کنونی پاسخ به این پرسش بسیار مشکل است.
روال زندگی مردم بر هم ریخت در حالی مسئولان سعی میکنند بگویند موضوع آلودگی هوای خوزستان و بهویژه اهواز اغراقآمیز است که مردم سختی بسیاری را متحمل میشوند که شاید در آینده جبرانناپذیر باشد. فاطمه کاظمینی، یکی از شهروندان استان خوزستان که ۱۰سال است در دزفول زندگی میکند، به خبرنگار «گسترشتجارت» میگوید: از زمانی که به این شهر آمدم، آلودگی مفرط هوا و ریزگردها وجود داشت و هر سال هم بدتر از سال قبل میشود. او میافزاید: این آلودگیها علاوه بر اینکه روال زندگی ما را تغییر داده، سلامتیمان را هم تهدید میکند که البته برای مراجعه به پزشک هم به سختی میتوانیم از خانه خارج شویم. مدارس بیشتر اوقات تعطیل هستند که باعث میشود بچهها از درس و ما هم از زندگی عقب بمانیم. کاظمینی یک نوزاد پسر به اسم عرفان دارد که متاسفانه وقتی بیمار شده بود، با تاخیر بسیار و امید به بهبود هوا به پزشک مراجعه کرد؛ آن هم با گرفتن دستمالی روی صورت فرزندش. به گفته این شهروند دزفولی، مراکز خرید هم وضعیت خوبی ندارند، چون کسی حاضر نمیشود در این هوا از خانهاش بیرون برود. حتی آژانسهای هواپیمایی نیز در شیفت عصر تعطیل میشوند و گاهی هم مغازهدارها تعطیل میکنند و به خانه میروند. او به نکته دیگری هم اشاره دارد و آن نظافت هرروزه منزل است، چون همیشه پر از خاک و گرد و غبار است.
