شمشیربازی (Fencing) جزو ورزشهای پرطرفداری است که دو ورزشکار با استفاده از شمشیرهای خاص بایکدیگر به رقابت میپردازند. مسابقات شمشیربازی در سه اسلحه فلوره (Floid)، اپه (Epee) و سابر (Sabre) انجام میشود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش ،شمشیربازی یک ورزش تاریخی اما مدرن است. این ورزش در کنار ژیمناستیک، شنا، دو و میدانی و دوچرخه سواری جزو پنج ورزش قدیمی بازیهای المپیک به شمار میآید. ورزشکاران با پوشیدن لباسهای مخصوص و ایمن با استفاده از یکی از شمشیرهای سبک فلوره، اپه یا سابر در یک پیست ۱۴. ۰۲ در ۱. ۷۹ یا ۲. ۰۱ متر به رقابت میپردازند. جنس این زمین شبیه تور فلزی است و وجود خطوطی در امتداد زمین نواحی مختلفی ایجاد کرده است. تاریخچه شمشیربازی شواهد نشان میدهد که پیدایش ورزش شمشیربازی ریشه در مبارزات دوئل شمشیرزنی تاریخ اسپانیا دارد. به اعتقاد بسیاری از مورخان شمشیربازی در اسپانیا بهوجود آمد؛ چرا که بعضی از مهمترین کتابهای مربوط در مورد شمشیربازی توسط شمشیرزنان اسپانیایی نوشته شده است. سال ۱۴۷۱ پس از میلاد، نخستین کتاب دستورالعملهای شمشیربازی توسط سرجی دی والرا اسپانیایی متشر شد. در این دوره نخستین تکنیکهای شمشیربازی ابداع و به مرور زمان در کشور اسپانیا توسعه یافت. سال ۱۵۰۰ میلادی، ایتالیاییها از نوعی شمشیر به نام "ریپی یر" مشابه به اسلحه شمشیربازی امروزی استفاده زیادی میکردند. با افزایش شهرت این اسلحه، آنها برخی تکنیکهای شمشیرزنی را برای مبارزات دوئل توسعه دادند. توسعه و پیشرفت این ورزش در اروپا تا جایی پیش رفت که در سال ۱۵۶۷ میلادی، پادشاه فرانسه شارل نهم، به صورت رسمی آکادمی شمشیربازی فرانسوی را راهاندازی کرد. شش سال بعد، کارشناس ارشد شمشیربازی فرانسوی، هنری دی سنت دیدیر، نخستین رساله شمشیربازی فرانسوی را منتشر کرد که استفاده از نوعی شمشیر شبه اپه و طبقه بندی بسیاری از مبانی حمله و دفاع شمشیربازی را در اصول خود جای داده بود. در سال ۱۶۵۰، ظاهر شمشیرهای ریپی یر دچار تغییراتی شد و اسلحه فلوره (foil) به عنوان شمشیر تمرینات ابداع شد. در سال ۱۷۰۰ میلادی، اسلحه اپه در میان اروپاییان به عنوان اسلحه مبارزات دوئل شناخته شد، و اسلحه سابر به عنوان اسلحه ملی مجارستان اعلام وجود کرد. در سال ۱۷۶۳، مبارزات شمشیرزنی توسط دومنیکو آنجلو به ورزش شمشیربازی تبدیل شد. او با انتشار یک کتاب در همین زمینه تاثیر زیادی بر توسعه ورزش شمشیرزنی داشته است. کتاب شمشیرزنی دومنیکو آنجلو در اروپا، شمشیر بازی از محبوبیت و درنتیجه پیشرفتهای بیشتری برخوردار شد، طوری که در سال ۱۷۸۰، نخستین ماسک شمشیربازی توسط کارشناس شمشیرزنی فرانسوی، نیکولاس دی لابوسیر اختراع شد. در سال ۱۸۷۴، با مهاجرت کارشناسان فرانسوی و ایتالیایی شمشیربازی نخستین مدرسه شمشیربازی امریکایی در این کشور تاسیس شد. در سال ۱۸۹۶، شمشیر سابر و فلوره به بازیهای المپیک وارد شدند. اما از شمشیر اپه در بازیهای المپیک ۱۹۰۰ رونمایی شد. بالاخره با گسترش این ورزش، در سال ۱۹۱۳، فدراسیون بینالمللی شمشیر بازی (FIE) تاسیس شد. از سال ۱۹۵۰ به بعد، کشورهای شرق اروپا، مانند رومانی، لهستان و شوروی در زمینه ورزش شمشیربازی قدرت خود را افزایش دادند، و سلطه ایتالیا و فرانسه بر این ورزش را از میان بردند. استایل شمشیربازی اروپای شرقی بیشتر بر تحرک و سرعت مبتنی است. قوانین و ویژگی اسلحه شمشیربازی در حال حاضر سه اسلحه مدرن شمشیربازی وجود دارد: فلوره، اپه و سابر. شمشیربازی با هر کدام دارای قوانین و استراتژیهای خاص خود است. برای انجام یک رقابت شمشیربازی به این موارد نیاز است: حداقل ۲ شمشیر، یک لباس مخصوص سفید رنگ الکترونیکی، محافظ دست، دو سیم متصل به بدن و ماسک، جورابهای بلند تا زانو، دستکش و شلوار مخصوص کوتاه که سر زانو جمع میشود. اسلحه شمشیربازی: اپه و سابر و فلوره
فلوره شمشیر فلوره یک سلاح سبک تهاجمی با حداکثر وزن ۵۰۰ گرم است. سبک فلوره بالاتنه را هدف قرار میدهد، اما نه دست و پا. این اسلحه یک محافظ یا گارد کوچک دایرهای دارد که برای محافظت از دست در برابر حملات مستقیم استفاده میشود. از آنجایی که در سبک فلوره دست یک هدف معتبر نیست، وجود این محافظ عمدتا برای ایمنی است. لمس تنها با نوک شمشیر محاسبه میشود؛ برخورد با کنار تیغه در دستگاه الکترونیکی ثبت نمیشود (و باعث توقف مسابقه نیز نمیشود). برخوردهایی که خارج از ناحیه. مشخص شده ایجاد شود در اصطلاح با نام Off-target شناخته شده و بر روی تابلو الکترونیکی با یک رنگ مشخص نشان داده میشود، باعث توقف بازی شده اما امتیازی به شمشیرباز تعلق نخواهد گرفت. فقط یک لمس کوچک برای گرفتن امتیاز حمله کافی است. اگر هر یک از شمشیربازان در یک فاصله زمانی نزدیک چندصدم ثانیهای به هم ضربهای وارد کنند، تابلو الکترونیکی همزمان دو چراغ روشن میکند، در این حالت داور از قانون "تقدم" استفاده میکند. تقدم یعنی کدام شمشیرباز زودتر از دیگری حمله کرده است. برای شروع حمله شمشیرباز باید با نوک اسلحه و با دست کشیده ناحیه هدف بدن شمشیرباز دیگری را تهدید کرده باشد. شرایط متنوعی در این مورد وجود دارد که توسط داور تشخیص داده میشود. اپه اپه نیز مانند فلوره یک سلاح تهاجمی است. اپه در مقایسه با فلوره سنگین تر است و وزن آن حاکثر به ۷۷۸ گرم میرسد. در سبک اپه کل بدن مورد هدف قرار میگیرد. محافظ دست در اپه یک دایره بزرگ است که به سمت قبه شمشیر کشیده شده است. درست مانند اسلحه فلوره، در این سبک نیز تمامی امتیازات با اصابت نوک شمشیر محاسبه میشود و کناره آن تاثیری بر امتیازات تابلو الکترونیکی ندارد (بازی نیز متوقف نمیشود). از آنجایی که اصابت به تمامی نقاط بدن جایز است، مفهومی به نام Off-target وجود نخواهد داشت. اما اگر شمشیرباز به طور تصادفی با شمشیر خود به زمین ضربه بزند، چراغی بر روی تابلو روشن شده و امتیاز به طرف مقابل داده میشود. برخلاف سایر و فلوره، اپه از قانون تقدم پیروی نمیکند، و اگر دو شمشیرباز همزمان به یکدیگر حمله کنند و ضربه وارد شود، به هر کدام امتیاز تعلق خواهد گرفت. اما اگر در پایان یک بازی امتیازات برابر باشد و یک ضربه همزمان ایجاد شود، امتیازی به افراد تعلق نخواهد گرفت. سابر سابر یک اسلحه سبک و تهاجمی است که تمامی نقاط بالاتر از کمر را مورد هدف قرار میدهد. سابر جدیدترین سلاح در شمشیربازی است. حداکثر وزن سابر مانند فلوره ۵۰۰ گرم است. در این اسلحه، محافظ دست با وجود یک قوس به انتهای دسته متصل میشود. در طول شمشیربازی این قوس به سمت خارج تمایل دارد تا از اصابت ضربه بهدست و انگشتان پیشگیری کند. ضربه زدن با نوک یا کناره تیغه دارای امتیاز است. درست مانند اسلحه فلوره، ضرباتی که به خارج از ناحیه هدف برخورد کند، امتیاز ندارد. اما، برخلاف اسلحه فلوره، اصابت این نوع ضربات باعث توقف بازی نمیشود، و شمشیربازی ادامه پیدا میکند. قانون تقدم در اسلحه سابر کاربرد دارد و ضربه همزمان توسط داور قضاوت میشود.
پوشش اصلی شمشیربازی بیشتر پوششهای محافظتکننده در ورزش شمشیربازی از پنبه سخت یا نایلون ساخته شدهاند. علاوه بر این موارد، الیافتی به نام کولار در فرمهای پیشرفته تر لباسها به کار گرفته میشود. نسبت استحکام به وزن کولار زیاد است، چراکه از پاراآرامیدهای سبک و قوی تشکیل شده است. کولار به صورت نخ یا تکه پارچه در پوششهای شمشیربازی وجود دارد. ژاکت: ژاکت شمشیربازی دارای بندی است که از میان پاها میگذرد. طراحی ژاکت در فرمهای مختلف تفاوت هایی دارد. در فلوره، ژاکت در امتداد کمر قرار میگیرد. همچنین یک پارچه گلوپوش اطراف یقه دوخته میشود تا از ورود تیغه شمشیر به زیر ماسک و اطراف گردن جلوگیری شود. ماسک: ماسک دارای یک پیش بند است که از گردن مراقبت میکند. این ماسک باید قدرت دوازده کیلوگرم بر سطح را در ناحیه تور فلزی جلو صورت و ۳۵۰ نیوتون را در قسمت پیش بند تحمل کند. البته میزان مقاومت و اجزای دیگر ماسک در مسابقات بینالمللی مختلف متنوع است. دستکش: دستگیره شمشیر باید با یک دستکش مخصوص گرفته شود. شمشیربازی دارای یک دستکش پوشیده و بلند است که از برخورد تیغه شمشیر بهدست و ایجاد مصدومیت پیشگیری میکند. وجود دستکش در دست گرفتن بهتر شمشیر تاثیر زیادی دارد. شلوارک مخصوص: در شمشیربازی یک شلوارک کوتاه تا زانو پوشیده میشود. این شلوارک باید ۱۰ سانتیمتر از ژاکت را نیز پوشش دهد. ماسک، دستکش و شلوار مخصوص شمشیربازی جوراب و کفش: جورابهای شمشیربازی بلند هستند و تا بالای زانوی ورزشکار را پوشش میدهند. کف کفش شمشیربازی صاف است. برای پیشگیری از پارگی کفش در حالت لانژ شمشیربازی، سطوح داخلی کفش تا حد زیادی تقویت شدهاند. اتصالات الکترونیکی: برای درج امتیازات به صورت الکترونیکی، شمشیرباز یک جلیقه با خاصیت فلزی به نام (lamè) را بر روی ژاکت به تن میکند. برای مثال در انتهای یک فلوره الکترونیکی یک دکمه با سه پین (A، B، C) دارد. در پشت گارد محافظ شمشیر یک گیرنده وجود دارد. سیم متصل به بدن، اسلحه و جلیقه را به یک حلقه متصل میکنند. در اسلحههای مختلف، به علت تفاوت در ناحیه هدف بدن شمشیرباز، پینهای ذکر شده به پوششهای متفاوتی متصل میشوند تا در امر امتیاز دهی نقش خود را به خوبی ایفا کنند.
