استان آذربایجان غربی بهدلیل دارا بودن۵ پایانه و ۹ گمرک مرزی ظرفیت بالایی برای دسترسی به بازارهای جهانی بهویژه اروپا دارد. استانهای مرزی شمال غرب کشور با ظرفیت بالای مرزی شاهراه ارتباطی ایران با بازارهای جهانی بهویژه اروپا بهشمار میروند که نیازمند توجه ویژه مسئولان و تقویت هستند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: قرار گرفتن در مسیر اروپا موقعیت ویژهای به این منطقه داده و هممرزی با کشورهای ترکیه، عراق و جمهوریهای آذربایجان و ارمنستان بر اهمیت و جایگاه شمال غرب در توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه افزوده که استفاده بهینه از چنین موقعیت جغرافیایی ایدهآلی در کنار مزیتهای بالای تجاری، بازرگانی و صنعتی میتواند در تحکیم روابط خارجی ایران با کشورهای اطراف نقشآفرین باشد. درحالحاضر راههای زمینی ارتباط با اروپا از طریق جاده و ریل و همچنین مبادی اصلی ورود و خروج زمینی کالا و مسافر از کشور به اروپا و برعکس در آذربایجان غربی فراهم است و زیرساختهایی که برای این امور در استان ایجادشده در کنار مزیتهای کمنظیر جغرافیایی و اقتصادی، آذربایجان غربی را به یکی از کانونهای مهم تجارت و صادرات کشور تبدیل کرده است. فعالیت ۱۴ گمرک و بازارچه در نوار مرزی شمال و غرب آذربایجان غربی افقهای روشنی را در زمینه صادرات و توسعه روابط اقتصادی بینالمللی ایجاد کرده است. با اجرای سیاست و برنامههای مربوط به تقویت صادرات کالاهای غیرنفتی در سالهای گذشته صادرات از مبادی مرزی این استان همواره سیر صعودی داشته است. کارشناسان اقتصادی معتقدند، استان آذربایجان غربی تنها استان کشور است که با چند کشور مرز مشترک دارد. این امر چندین مرکز ورود و خروج کالا و مسافر را در سطح استان بهوجود آورده و زمینههای تبدیل آن به یکی از مهمترین مراکز تجاری بینالمللی کشور را فراهم کرده است. همچنین نزدیکترین خط آهن ایران به اروپا از این استان عبور میکند. باتوجه به ظرفیت بالای مرزی و حجم مبادلات اقتصادی متناسب با مزیتهای مرزی آذربایجان غربی، مسئولان برای بهبود بیشتر این شرایط باید نگاه ویژهای به این منطقه داشته باشند. در این باره رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان آذربایجان غربی گفت: براساس آمار گمرک ارومیه، استان آذربایجان غربی در ۸ ماه امسال ۶۵۹ هزار تن کالا به ارزش ۳۱۴ میلیون دلار صادرات داشته که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از لحاظ وزنی ۴۵درصد کاهش و از لحاظ ارزش دلاری یک درصد افزایش داشته است. جعفر صادق اسکندری در گفتوگو با صمت افزود: میزان واردات استان از گمرکها و بازارچههای مرزی استان در ۸ ماه امسال ۳۵۸ هزار تن به ارزش ۵۱۷ میلیون دلار بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از لحاظ وزنی ۹/۴درصد و از لحاظ ارزش دلاری ۱۶درصد با کاهش روبهرو شده است. هدفگذاری ۵۲۰ میلیون دلاری و تحقق ۷۰ درصدی وی ادامه داد: هدفگذاری صادراتی استان برای امسال ۵۲۰ میلیون دلار بوده که ۴۸۰میلیون دلار آن مربوط به کالاهای غیرنفتی و ۴۰ میلیون دلار آن مربوط به خدمات است. از برنامه هدفگذاری شده در ۸ ماه امسال ۳۱۴میلیون دلار یعنی حدود۷۰ درصد آن محقق شده است. همچنین تراز تجاری استان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بهدلیل کاهش ۱۶درصدی ارزش واردات، به میزان ۱۰۱میلیون دلار بهبود یافته است. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان آذربایجان غربی تاکید کرد: سهم صادرات گمرکهای استان ۲۵۵ میلیون دلار و بازارچههای استان ۶۰ میلیون دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته گمرکها ۵/۷درصد افزایش و بازارچهها ۱۸درصد کاهش صادرات داشتهاند. صادق اسکندری با اشاره به مبادی که عمده صادرات استان از آنجا انجام میشود، اظهار کرد: بیشترین میزان صادرات به ترتیب از گمرک ارومیه ۲۸درصد، گمرک پیرانشهر ۲۵درصد، گمرک بازرگان ۱۶درصد، بازارچه پیرانشهر۱۳درصد، گمرک مهاباد ۷درصد و کمترین آن از گمرک سرو، گمرک رازی، بازارچههای ساری سو، رازی و پلدشت بوده است. وی بیان کرد: مبادی که عمده واردات استان از آن انجام میشود بهترتیب شامل گمرک بازرگان ۷۵درصد و ارومیه ۱۴درصد است و سایر گمرکها و بازارچهها سهم ناچیزی در واردات داشتند. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان آذربایجان غربی ادامه داد: عراق با جذب ۵۹درصد کالاهای صادراتی استان و ترکیه با ۲۷درصد (درمجموع ۸۶درصد) همچنان جزو بازارهای نخست صادراتی استان به شمار میروند و سایر کشورها مانند پاکستان، جمهوری آذربایجان، هلند و افغانستان سهم کمتری در این زمینه دارند. کاهش ۶۱ درصدی صادرات سیمان صادق اسکندری با اشاره به عمده کالاهای صادراتی استان تصریح کرد: بیشترین صادرات در ۸ ماه امسال مربوط به سیب به ارزش۲۲میلیون دلار بود که جزو مهمترین محصول کشاورزی استان بهشمار میرود. از دیگر محصولات کشاورزی که جزو عمده کالاهای تولیدی و صادراتی استان هستند میتوان به هندوانه، آلو وگوجه تازه، گردو بدون پوست و بادام بدون پوست اشاره کرد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به ترتیب محصولات آلو و گوجه تازه، سیب و سپس هندوانه از رشد بالایی در صادرات برخوردار بودند. وی خاطرنشان کرد: صادرات برخی کالاهای مورد مصرف در ساختوساز از جمله سیمان کاهش ۶۱درصدی داشته و از آنجایی که عمده بازار هدف این کالا عراق است که اکنون کاهش جهانی نرخ نفت خام و همچنین درگیریها و ناامنیهای داخلی باعث کاهش درآمد ارزی، کاهش ساختوساز و همچنین ایجاد وضعیت اقتصادی نامطلوب در اقلیم کردستان عراق شده، پیشبینی میشود بعد از بازگشت صلح و امنیت به منطقه تقاضا برای کالاهای موردنیاز در ساختوساز زیاد شود و باتوجه به همسایگی ایران با عراق و وجود یک بازار بالقوه در این کشور مسئولان امر و تاجران باید بهمنظور شناسایی نیازها و سلیقه بازار برنامهریزی کنند. رفع موانع صادرات سیب نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان آذربایجان غربی گفت: استان آذربایجان غربی باتوجه به موقعیت بسیار ویژه جغرافیایی و هممرزی با ۳ کشور و ۹۷۰کیلومتر مرز مشترک با جمهوری نخجوان، ترکیه و عراق دارای مزیتهای فراوانی است. علی دیلمقانیان در گفتوگو با صمت افزود: باتوجه به این مزیتها اگر سیاستگذاریهای مناسبی انجام میشد، آذربایجان غربی میتوانست بهعنوان هاب صادراتی منطقه انتخاب شود. این استان درمسیر شرق به غرب جاده ابریشم قرار گرفته است. علاوه براین موضوع، مزیتهای کشاورزی، صنعتی و معدنی استان میتواند به شکل مطلوبی در ترانزیت کالا موثر واقع شود. وی با اشاره به اینکه کالاهای تولیدی خود استان بیشتر بر ۳ بخش صنعتی، معدنی و کشاورزی متمرکز شده، ادامه داد: محصولات کشاورزی استان به کشورهای همسایه بهویژه اقلیم کردستان عراق صادر میشود. صادرات محصولات بنگاههای کوچک و متوسط ازجمله واحدهای تولید مواد غذایی و صنایع تبدیلی کشاورزی نیز به کشورهای منطقه انجام میشود. البته محصولات کنسانتره واحدهای تولیدی استان به کشورهای اروپایی و امریکایی هم صادر میشود. نایب رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان آذربایجان غربی تاکید کرد: اتفاقهایی که در چند ماه گذشته در اقلیم کردستان عراق رقم خورد، سبب شد سیاستگذاران و مسئولان کشور تصمیم بگیرند مرزهای استان با اقلیم کردستان عراق را ببندند که این موضوع بهشدت وضعیت صادرات استان را تحت تاثیر قرار داده و علاوه بر صادرات استان در زمینه امرار معاش و کسبوکار مرزنشینان هم مشکل ایجاد شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند صادرات استان به کردستان عراق کاهش پیدا میکند، درحالیکه حدود ۶۰ درصد محصولات استان به این کشور صادر میشود. دیلمقانیان خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین کالای صادراتی استان سیب درختی است که این محصول امسال با مشکل صادرات روبهرو شد اما نمایندگان استان در مجلس این موضوع را بهشکل جدی پیگیری کردند و برخی از موانع صادرات سیب را برداشتند. سخن آخر از نگاه کارشناسان، در استان آذربایجان غربی ظرفیتهای فراوانی برای توسعه صادرات غیرنفتی وجود دارد اما بهدلیل برخی مشکلات نمیتوان از آنها به شکل مطلوب بهرهبرداری کرد. ایجاد زنجیرههای صادراتی محصولات کشاورزی کشور با محوریت قرار دادن آذربایجان غربی یکی از مواردی است که توجه بیش از پیش مسئولان را میطلبد زیرا این استان با دارا بودن ۹۷۰ کیلومتر مرز مشترک با ۳ کشور میتواند بهعنوان سکوی پرتابی برای صادرات محصولات کشاورزی در کشور مطرح باشد.
