امروزه اهمیت توجه به مقوله خلاقیت، موضوعی بسیار کلیدی و حائز اهمیت است؛ تا آنجا که در بسیاری از تحلیلهای جدید از خلاقیت و نوآوری به عنوان یکی از مهمترین سرچشمههای رشد اقتصادی، یاد شده و از آن با عنوان سرمایه خلاق (creative capital) نام میبرند.
اما سرمایه خلاق چیست؟ سرمایه خلاق، شامل سه فاکتور مهم است که حاصل و برآیند این سه فاکتور در تعامل با هم، خلاقیت را ایجاد میکند. این سه فاکتور عبارت از انسانهای خلاق، مراکز خلاق و فناوری مدرن و خلاقانه هستند.
انسانهای خلاق همان افراد با استعداد و باهوشی هستند که در یک حوزه خاص به شکوفایی رسیدهاند. این افراد محدود به بخش خاصی از جامعه نیستند بلکه همه مردم میتوانند خلاق بوده و در این زمینه دارای استعداد و هوش بالا باشند. بر اساس نظریه استاد برجسته دانشگاه هاروارد به نام "نظریه هوشهای چندگانه" همه انسانها دارای انواع مختلفی از هوش هستند. حداقل ٩ هوش مختلف وجود دارد، از جمله هوش موسیقایی، درون فردی، تصویری، کلامی، عددی و... مهم این است که بستر مناسب و مرکز شکوفایی این هوشها فراهم شود تا همه افراد به شکوفایی هوشی خود دست یابند.
مراکز خلاق، مکان هایی است که انسانهای خلاق میتوانند استعداد خود را در آن شکوفا کنند. در این مکانها به اندازه کافی آزادی و تنوع فعالیت وجود دارد و افراد باهوش با دسترسی به فناوری و فناوریهای مدرن موجود در این مراکز، میتوانند ایدههای خلاقانه بیافرینند. یک سالن تئاتر یا سینما، یک شرکت دانشبنیان یا یک مجموعه استارت آپی میتواند یک مرکز خلاق باشد.
با این وجود شهری میتواند از سرمایه خلاق تغذیه کرده و مسیر جهش اقتصادی خود را بپیماید که بتواند افراد با استعداد را جذب کند و مانع مهاجرت نخبگان خود شود. همچنین باید بتواند مراکز خلاق را به عنوان بستری برای توسعه خلاقیت ایجاد کرده و در این حوزه در مقابل فناوری مقاومت نداشته باشد. چنین شهری را شهر خلاق گویند.
از دیدگاه محققان میتوان چهار نوع شهر خلاق را برشمرد: شهرهای فناوریکی نوآور نظیر منچستر در صنعت نساجی و یا شهر برلین در زمینه تجهیزات الکترونیکی؛ شهرهای فکری-فرهنگی نظیر وین، کمبریج و لندن؛ شهرهای فرهنگی-فناورانه: نظیر تورنتو، هامبورگ و... ؛ شهرهای فناورانه-سازمانی نظیر پاریس، فیلادلفیا و...
با توجه به ویژگیهای علمی، تاریخی و فرهنگی شهر اصفهان، اصفهان قابلیت قرارگیری در دسته شهرهای خلاق فرهنگی- فناورانه را دارد و این مهم با مدیریت صحیح شهری و همسو با استعداد ذاتی شهر اصفهان، امکانپذیر است. اما جایگاه نمایشگاه در این زمینه چگونه است؟
علی یارمحمدیان-مدیرعامل شرکت نمایشگاههای بینالمللی استان اصفهان
