جهانِ نو

محسن جلال پور / فعال اقتصادی

بعد از دیدن گوشه‌ای از جنب‌وجوش‌های پارک فناوری پردیس، تغییر فصل در اکوسیستم کارآفرینی ایران را با تمام وجودم حس کردم. نه اینکه نسبت به این تحولات بیگانه باشم اما برای نخستین بار یک سبد از انواع ایده‌های خلاقانه کسب وکار را یک‌جا دیدم و دو روز است دارم فکر می‌کنم به‌عنوان یک تاجر سنتی، این دیدار را چگونه روایت کنم. «شزان» نام یکی از شتاب‌دهنده‌های تخصصی در حوزه فناوری است که نوآفرینان را برای رسیدن به اهداف‌شان یاری می‌کند. به دعوت مدیران و سرمایه‌گذاران اصلی شزان به همراه جمعی از دوستان به پارک فناوری پردیس رفتیم تا از نزدیک در جریان فعالیت‌های این شتاب‌دهنده قرار گیریم. کار این استارت‌آپ، توسعه زیست‌بوم کارآفرینی و حمایت از تیم‌های خلاق و نوآور است. بعد از اینکه گزارش‌های آقای رضا کلانتری‌نژاد، مدیرعامل شرکت را شنیدیم، به اتفاق دیگر مهمانان، به میان تیم‌های مورد حمایت شزان رفتیم و از نزدیک با ایده‌های جوانان خلاق آشنا شدیم. یکی از تیم‌ها به‌دنبال اجرایی کردن ایده «مودم امن» بود. تیمی دیگر روی ایده جالب «نیمکت خورشیدی» کار می‌کرد. یکی از جالب‌ترین ایده‌ها، ایده «کامپوزیست» بود که با تلقیح قارچ روی کاه و خرده چوب، ماده‌ای به‌عنوان جایگزین پلاستیک خلق می‌کند. گروهی دیگر در حال مطالعه و اجرایی کردن ایده «کفی طبی سیال» بودند. چند نفر هم داشتند ایده خلاقانه «دستگاه هوشمند هشدار دهنده مونواکسید کربن» را مطالعه می‌کردند. ایده «نانو سلوپان» و «زخم پوش‌های مبتنی بر نانو الیاف» هم جالب بود. در میان این همه پژوهش و تلاش پزشکی و فناوری، چند جوان هم از اجرایی کردن ایده «فرارسانه اینترنتی» خبر دادند. شاید ۶ سال پیش بود که هنوز فعالیت شتاب‌دهنده‌ها در ایران به‌خوبی پا نگرفته بود و من به‌عنوان یک تاجر سنتی که دستی در تشکل‌گرایی داشتم تلاش کردم از این فعالیت‌ها دفاع کنم. در این مدت نشست‌های زیادی با دوستان فعال در زمینه سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر داشتم و با خیلی از کارآفرینان و نوآفرینان ملاقات کردم. جوانان امیدوار و خلاق، نه دنبال حمایت هستند و نه رانتی می‌خواهند. تنها خواسته آنها این است که دولت و قوه قضاییه و دیگر نهادها اجازه بدهند آنها کار خودشان را بکنند. به‌طور معمول علاقه به مداخله در کسب وکارها در ایران وجود دارد و این روزها نشانه‌های زیادی از این علاقه را به وضوح می‌بینیم اما باید جدی و محکم از نهادهای مداخله‌گر بخواهیم دست از سر این جوانان خلاق و پر تلاش بردارند.