در روزهای گذشته صادرکنندگان گاز یکی از بزرگترین رویدادهای این حوزه را تجربه کردند. اسحاق جهانگیری، نماینده ایران در چهارمین نشست سران کشورهای صادرکننده گاز در شهر سانتاکروز بولیوی موضوعاتی را مطرح کرد که باعث بروز برخی اختلافها در حوزه گازی شد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: معاون اول رئیسجمهوری در این اجلاس گفت: «سهم گاز طبیعی در سبد مصرف انرژی کشور ما به ۷۰ درصد افزایش یافته است.»این موضوع باعث شد برخی از کارشناسان حوزه انرژی انتقادهایی را مطرح کنند. مهمترین محورهای انتقادی در این زمینه میزان مصرف انرژی در کشور است. این دسته از کارشناسان معتقدند مصرف بالای انرژی و نبود الگوی مناسب مصرف در ایران باعث شده سهم گاز طبیعی از سبد صادراتی کشور چندان نباشد. گسترش صمت در ادامه به بررسی گفتههای اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیسجمهوری پرداخته است. افزایش همزمان مصرف گاز و بنزین جلال میرزایی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی درباره آخرین آمارهایی که معاون اول رئیسجمهوری در چهارمین اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز ارائه کرده، اظهار کرد: روالی که مصرف انرژی در کشور دارد، دارای ابهامهای بسیاری است و باید در نظر داشت که این ابهامها هرگز به نفع کشور نبوده و نیست. میرزایی با اشاره به اینکه در دوره دولت گذشته با تبلیغات و بهسرعت برای کاهش مصرف بنزین مشوق دادند، توضیح داد: این کار انجام شد تا خودروها گازسوز شوند و اتکا به بنزین در کشور کم شود. بااینحال بعد از ۶ سال بررسی مشخص شد که مصرف بنزین کم نشده و مصرف گاز نیز افزایش یافته است. وی با تاکید بر اینکه ازجمله موضوعاتی که امروز باید برای آن در کشور برنامهریزی مشخصی در نظر گرفت، کاهش مصرف گاز است، گفت: اصلاح الگوی مصرف گاز در کشور ازجمله موضوعاتی است که باید مورد برنامهریزیهای دقیق و جزئی قرار گیرد. اکنون نسبت مصرف به جمعیت و دمای هوا، در ایران بیشتر از کشورهای اروپایی، روسیه و ترکیه است. الگوی مصرف انرژی مانع توسعه این عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه شیوه اشتباه مصرف گاز در کشور باعث شده صادرات گاز ایران بسیار کمتر از ظرفیتهای موجود باشد، افزود: امروزه پایین بودن ارزش دلاری صادرات ایران یکی از معضلات جدی است. در حوزه صادرات به دلیل رقابتی نبودن نرخ و کیفیت بسیاری از تولیدات ایرانی، سبد درآمد ناخالص داخلی سهم چندانی از صادرات ندارد. این در حالی است که نفت و گاز بهعنوان شاکله اصلی اقتصاد ایران ظرفیت مناسبی در صادرات دارند اما به دلیل الگوی نامناسب مصرف انرژی در ایران بخش قابلتوجهی از سهم صادراتی ایران در بخش خانگی و صنعت سوخته میشود. میرزایی بابیان اینکه برای توسعه اقتصادی، صنعتی و تامین زیرساختهای توسعه در کشور باید افزایش صادرات داشته باشیم، گفت: آنچه در چهارمین نشست سران کشورهای صادرکننده گاز از طرف معاون اول رئیسجمهوری گفته شد، بیشتر نمود خارجی دارد و در داخل باید برداشتهای دیگری از این گفتهها داشته باشیم. وی گفت: اختصاص ۷۰ درصد سبد انرژی کشور به گاز طبیعی آمار مناسبی بوده اما میزان مصرف در کشور چالش بزرگی است که دولت پیش روی خود دارد و با توجه به اینکه فصل سرما آغاز شده است، باید برای این موضوع چارهای جدی در نظر گرفت. این عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در بخشی از صحبتهای آقای جهانگیری به موضوع افزایش مصرف (الانجی) پرداخته شده است، توضیح داد: افزایش مصرف (الانجی) در حالی رخ میدهد که بازار خودرو در ایران یکی از پرمخاطبترین بازارها است. میزان افزایش نیاز به سوخت در بخش حملونقل بیش از سبد مصرف (الانجی) است و بر این اساس با اینکه مصرف (الانجی) در کشور زیاد شده اما مصرف بنزین هم افزایش یافته است و به نوعی میتوان گفت دولت هنوز از پس این موضوع بر نیامده است. میزان مصرف، چالش حوزه گاز سلام امینی، عضو کمیسیون انرژی در مجلس شورای اسلامی درباره گفتههای گازی معاون اول رئیسجمهوری در چهارمین اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز گفت: آنچه در این زمینه اهمیت دارد، رویکرد جهانی و داخلی به گفتههای معاون اول است. در داخل نباید حرفهایی که خارج از کشور زده میشود، مبنای برنامهریزی برای داخل باشد. در گذشته نیز در موارد دیگری این اتفاق رخ داده بود که منجر به برخی مشکلات شد. امینی افزود: براساس آخرین گفتهها ۷۰ درصد از نیاز کشور به انرژی به گازهای طبیعی اختصاص دارد و این نشان از توان ایران در تولید گاز طبیعی دارد. با وجود این، آنچه باید بررسی شود میزان مصرف است. نباید فراموش شود که میزان مصرف با درصد گاز طبیعی از کل سوخت دو موضوع مجزا از یکدیگر هستند. به گفته این عضو کمیسیون انرژی مصرف انرژی در کشور باید کاهش یابد تا تولیدکنندگان گاز طبیعی بتوانند برای توسعه کشور صادرات داشته باشند. در شرایط کنونی به دلیل نیاز بالای ایرانیان به انرژی ظرفیت چندانی برای صادرات وجود ندارد. با توجه به آنچه در جریان انتقادها و پاسخها گذشت میتوان مدعی شد که معاون اول رئیسجمهوری به ارائه آمار در مجامع بینالمللی پرداخته و تحلیل و بررسی آن را به کارشناسان داخلی واگذار کرده است. هرچند برخی کارشناسان انتقادهایی به این شیوه داشتند اما بررسی وضعیت مصرف گاز و انرژی در داخل کشور نشان از فرصتهای از دست رفته صادرات گاز برای ایران دارد. در صورت اصلاح الگوی مصرف گاز طبیعی، ایران میتواند با افزایش صادرات گاز به کشورهای همسایه سبد صادراتی خود را سنگینتر کند. اتفاقی که با در نظر گرفتن آن افزایش سرعت در توسعه و تامین زیرساختها امری بدیهی خواهد بود. آنچه در حرفهای معاون اول رئیسجمهوری دیده نشد، اشاره به فرصتهای از دست رفته توسعه با الگوی اشتباه مصرف گاز طبیعی در کشور بود.
تامین ۷۰ درصد انرژی از سبد گاز طبیعی اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیسجمهوری بخشی از سخنان خود را در چهارمین اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز به موضوع مصرف گاز در داخل کشور اختصاص داد و گفت: «ایران بهعنوان بزرگترین دارنده ذخایر گاز طبیعی در جهان از ظرفیت بالایی برای تولید و صادرات گاز طبیعی و مشارکت بیشتر در تامین امنیت عرضه انرژی در سطوح منطقهای و جهانی برخوردار است. جمهوری اسلامی ایران در فرآیند عمل به تعهدات بینالمللی، جایگزینی سوختهای آلایندهتر را با گاز طبیعی در سالهای گذشته با موفقیت اعمال کرده است.
اکنون سهم گاز طبیعی در سبد مصرف انرژی کشور ما به ۷۰ درصد افزایش یافته است. در این چارچوب و در اجرای سیاست توسعه مصرف گاز طبیعی در حوزه حملونقل با تجهیز خودروهای کشور به سامانه (سیانجی) که تمام تجهیزات این صنعت تولید داخلی کشور است درحالحاضر میزان مصرف (سیانجی) در کشور بهطور متوسط روزانه معادل ۲۰ میلیون لیتر بنزین است و ازایننظر ایران دارای بزرگترین سامانه حملونقل مجهز به (سیانجی) است. همچنین ۹۰ درصد از خانوارهای شهری و روستایی ایران به این منبع ایمن، پایدار و ارزان انرژی از طریق لولهکشی گاز دسترسی دارند که علاوه بر تامین رضایتبخش انرژی به رشد بهداشت محیط در حوزه خانواده و اجتماع کمکهای شایانی کرده است. علاوه بر این، دولت در حال اجرای برنامههای افزایش تولید گاز طبیعی، بهینهسازی مصرف و افزایش راندمان انرژی و افزایش سهم انرژی هستهای در سبد انرژی ملی است که حاصل آن کاهش مصرف داخلی انرژی، مشارکت در تامین عرصه جهانی انرژی و افزایش صادرات گاز طبیعی خواهد بود. خوشبختانه میتوانم بگویم که در سالهای گذشته باوجود اعمال تحریمهای یکجانبه و ناعادلانه دولت امریکا، جمهوری اسلامی ایران توانست تولید گاز را با اتکا به توانمندیهای شرکتهای داخلی و دانش فنی بومی به نحو قابلتوجهی افزایش دهد. با این وجود با مقایسه نسبت میزان تولید گاز به کل ذخایر ایران، بر این باور هستیم که بهرهبرداری مطلوب از این ظرفیتها و مشارکت در تامین امنیت عرضه جهانی انرژی، مستلزم تلاش و سرمایهگذاری بیشتر در این حوزه است. همچنین چارچوب جدید قراردادهای صنعت نفتوگاز ایران فرصت مناسبی را برای جذب سرمایهگذاری خارجی در صنعت رو به رشد گاز ایران فراهم میکند. به این اعتبار، از همه سرمایهگذاران، شرکتهای ملی نفت و گاز و شرکتهای بینالمللی دعوت میکنم تا در توسعه منابع عظیم گاز ایران که در جهت افزایش سهم مجمع در تولید و تجارت گاز طبیعی در جهان است، مشارکت کنند.
