محمد ترکمان/ کارشناس ارشد تاریخ معاصر ایران
استاد دکتر مهدی محقق حفظه الله نقل میفرمودند سالهای پیش از دهه ۵۰ که استاد راشد برای معالجه به اروپا رفته بودند، پس از بازگشت استاد به ایران، به اتفاق چند نفر به زیارت استاد رفتیم. در بین صحبتها از استاد سوال شد چقدر فاصله میان ما و اروپا وجود دارد؟ استاد نزدیک این مضمون فرمودند: مشکل ما، فاصله نیست، مشکل این است که ما در راه نیستیم؛ ما در بیراهه سیر میکنیم و فاصله ما هر روز، افزون میشود! خدایش رحمت کناد و یاد و خاطرهاش جاودان. دانشی مردی بزرگوار و میهن دوست و متخلق به اخلاق حسنه و پرهیزگار بود. در انتخابات دوره هفدهم تقنینیه، بهاصرار علاقهمندان به نهضت ملی و دکتر مصدق از تهران نامزد نمایندگی شد و با رای مردم تهران به مجلس رفت، اما مشاهدات او موجب شد از فضای مجلس دلسرد شده، رغبت زیادی به شرکت در نشستهای آن نداشته باشد. پس از قیام ملی سیام تیر ۱۳۳۱ سخنران مجلس بزرگداشت شهدا و قیام شد. بداخلاقی های حاکم بر فضای سیاست و مجلس بار دیگر موجب کنارهگیری او از شرکت در جلسات شد. آن بزرگوار از فضای حاکم بر بیشتر مجالس دینی که آمیخته با غلو و خرافه بود نیز خاطری رنجدیده داشت. به جمعی که از او برای سخنرانی در یکی از مجالس در بازار دعوت کرده بودند، گفته بود: مطالبی که من می گویم باب طبع مجلس شما و مخاطبان آن مجلس نیست. آنان طالب متاع دیگری هستند که من از آن متاع تهیدستم! اوقات خود را صرف مطالعه و پژوهش و تدریس و تالیف و سخنرانیها و موعظه شبهای جمعه از رادیو ایران میکرد. در ۷ آبان ۱۳۵۹ غریبانه درگذشت و در آن فضای وانفسا و ضد خردمندی و اعتدال گویا تنها استاد آزاده شیخ محمد جواد حجتی کرمانی بود که ذکر خیری از آن بزرگوار در روزنامه اطلاعات بهعمل آورد که خدایش او را جزای خیر دهاد! آری؛ راشدها، دکتر غلامحسین صدیقیها، مهندس بازرگانها و... چه خون دلی از سیر ما در بیراههها خوردند و میخورند و ما نفهمیدیم و نمی فهمیم!
