نایبرئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران بر لزوم تامین زیرساختهای ویژه دوچرخهسواری برای ترویج این شیوه حملونقل عمومی تاکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، سیدمحسن طباطبایی مزدآبادی در گفتوگو با روزنامه «گسترشتجارت» در پاسخ به این پرسش که آیا میتوان دوچرخه را یک شیوه حملونقل درونشهری دانست، گفت: دوچرخه را میتوان پایدارترین وسیله حملونقل شهری نهتنها برای سفرهای کوتاه، بلکه برای سفرهای متوسط دانست و گسترش استفاده از دوچرخه بیتردید کاهش و روانی ترافیک شهری را به دنبال خواهد داشت.
طباطبایی مزدآبادی تاکید کرد: انرژی که انسان برای طی کردن مسیر ۴۰۰ کیلومتری با دوچرخه مصرف میکند فقط برابر با انرژی یک لیتر بنزین است. همچنین انرژی لازم برای ساخت ۱۰۰ دوچرخه برابر با یک خودرو است و در سفرهای کوتاه سرعت متوسط دوچرخه بیش از دیگر وسایل نقلیه است و در فضای لازم برای پارک یک خودرو میتوان ۱۵ دوچرخه جا داد.
دوچرخه نیازمند مسیر اختصاصی
این کارشناس ارشد مسائل اقتصاد شهری در پاسخ به این پرسش که برای ترویج دوچرخهسواری به عنوان یک شیوه حملونقل عمومی، چه زیرساختهای شهری لازم است؟ توضیح داد: یکی از مسائل مهم در ارتباط با گسترش دوچرخهسواری به عنوان یک وسیله حملونقل، ایمنی و امنیت آن است که باید مسیرهای آن از وسایل نقلیه موتوری جدا شده یا به صورت انحصاری یا ترکیب با مسیرهای پیاده اختصاص یابد.
او ادامه داد: در شهرهای ایران به ویژه کلانشهر تهران اگر بخواهیم از مزیتهای حملونقل دوچرخهای برخوردار شویم چارهای جز ایجاد مسیرهای امن و باکیفیت برای این وسیله نداریم؛ مسیرهایی که زنان، کودکان، سالمندان و دیگر قشرهای آسیبپذیر با اطمینان خاطر در آنها رفت و آمد کنند.
جایگاه دوچرخه در حملونقل جهان
آنطور که طباطباییمزدآبادی میگوید، تا چند دهه گذشته، دوچرخه در هیچجای جهان جدی گرفته نمیشد و وسیله حملونقل شهری به شمار نمیآمد اما در ۲ دهه گذشته به شدت مورد توجه قرار گرفت، بهطوری که در بُعد علمی و پژوهشی، بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۵ سالانه ۶۱۰ متن منتشرشده، شامل کتاب، مقاله و گزارش درباره منافع حملونقل با استفاده از دوچرخه داشتهایم. در واقع بین سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۵ حدود ۱۰ درصد کل مقالههایی که در جهان درباره حملونقل شهری نوشته شده، درباره دوچرخه بوده است. در بُعد فیزیکی و عملی نیز در ۲ دهه گذشته، استفاده از دوچرخه بهطور معنیداری در چند کشور اروپایی مانند دانمارک، آلمان، سوئد و هلند افزایش یافته است.
به گفته مدیرمسئول فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری، در امریکایشمالی بین سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۴ سهم دوچرخه از حملونقل شهری ۳ تا ۴ برابر شده و بیشترین رشد در استفاده از دوچرخه مربوط به شهرهای سویا در اسپانیا، بوگوتا در کلمبیا و بوینسآیرس در آرژانتین بوده است که استفاده از دوچرخه را ۶ برابر کردهاند. آمستردام و کپنهاک نیز رشد قابل ملاحظه و پایداری در زمینه استفاده از دوچرخه داشتهاند و سامانه دوچرخهسواری در شهر کپنهاگ دانمارک به مردم اجازه میدهد دوچرخههایی که کرایه میکنند، در محلهای دیگری غیر از محل اولیه تحویل دهند. در آمستردام ۳۸ درصد کل سفرهای درونشهری با دوچرخه انجام میشود و این شاخص در منطقه مرکزی شهر به ۵۷ درصد میرسد. در استکهلم سوئد ۶۸ درصد کل سفرهای درونشهری که اغلب کمتر از ۵ کیلومتر مسافت دارند، به صورت پیاده یا با دوچرخه انجام میشوند. چین نیز در حال تبدیل شدن به سرزمین دوچرخه است. این کشور بالاترین میزان استفاده از دوچرخه در شرق آسیا را دارد به عنوان نمونه در شانگهای به ازای هر هزار نفر ۵۵۰ دوچرخه وجود دارد. علاوه بر دوچرخههای شخصی، کشورهایی مانند کرهجنوبی و ژاپن اقدام به طراحی منسجم برنامه برای استفاده از دوچرخههای عمومی کردهاند.
آنطور که این کارشناس مسائل شهری میگوید، گسترش زیرساختها در کشورهای پیشرفته، موجب کاهش مرگ و میر ناشی از تصادفات دوچرخهسواران شده است.
او در این زمینه توضیح داد: براساس گزارش سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه، بین سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۴ میزان مرگ و میر ناشی از دوچرخه در امریکا ۳۰ درصد، در استرالیا ۴۶ درصد، در ژاپن ۴۹ درصد، در کانادا ۵۳ درصد، در هلند و آلمان ۶۴ درصد و در سوئد و دانمارک ۶۸ درصد کاهش یافته است.
طباطباییمزدآبادی با تاکید بر اینکه توسعه دوچرخهسواری به عنوان یک شیوه حملونقل نیازمند توجه جدی به ایجاد زیرساختهای این وسیله است، ادامه داد: شهرهایی مانند سویا در اسپانیا و بوگوتا در کلمبیا فقط در چند سال، هرکدام بیش از ۳۰۰ کیلومتر مسیر انحصاری و محافظتشده برای دوچرخه ساختهاند.
