دولت امریکا با واگذار کردن تمدید پایبندی ایران به برجام به ادامه سیاستهای خصمانه علیه ایران ادامه داد، چراکه برآیند این اتفاق چیزی نیست جز اعمال تحریمهای جدید.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند ایران باید همکاری خود با کشورهای آسیایی و اروپایی را عمیقتر کند تا این کشورها در مسیر حفظ برجام گام بردارند. به گزارش صمت جمعه شب دونالد ترامپ رئیسجمهوری امریکا موضع خود را در برابر برجام اعلام کرد که با تایید نکردن آن مسئولیت را به کنگره واگذار کند. این سیاست گرچه پیش از این نیز از سوی کارشناسان امریکایی پیشبینی شده بود، با این حال چالش جدیدی در عرصه بینالمللی خواهد بود که میتواند روابط اقتصادی با سایر کشورها را با چالش روبهرو کند، زیرا پیش از اجرای برجام دولت امریکا با ایجاد پویشی از کشورهای متحد خود تحریمهایی را علیه ایران و شرکتهایی که با ایران همکاری میکردند، اعمال کرده بود. گرچه این بار شرایط متفاوت است و امریکا هیچ متحدی در کنار خود ندارد و به صورت یکجانبه به دنبال اعمال محدودیت علیه ایران است. این سیاست امریکا درحالحاضر نیز از سوی بسیاری از افراد در بدنه حاکمیت امریکا مورد پذیرش نیست، زیرا منافع امریکا را در ادامه اجرای برجام میدانند. احمد حاتمییزد، کارشناس درباره سخنرانی دیروز ترامپ در زمینه برجام به ایلنا گفته است: هنوز معلوم نیست که نتیجه نهایی چه باشد، زیرا اروپاییها برای حفظ برجام مقاومت زیادی میکنند. اینکه مذاکرات اروپاییها با امریکا به جایی میرسد یا نه و اینکه آیا ترامپ از این موضع کوتاه خواهد آمد یا خیر، هنوز مشخص نیست اما اگر ترامپ کوتاه نیاید ممکن است اروپاییها تصمیم دیگری بگیرند. تعدادی از بانکهای اروپایی در امریکا شعبه ندارند و میتوانند ماموریت بگیرند که با ایران کار کنند؛ نمونهای که در اتریش هم اتفاق افتاد این بود که یک بانک اتریشی با ایران معامله کرده و بهتازگی با ایران قرارداد بسته که در امریکا شعبهای ندارد و امریکا نمیتواند آن را تحریم کند. حفظ منافع اروپا و اسیا محمدقلی یوسفی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اینکه کشورهای اروپایی، اتحادیه اروپا، چین و روسیه حامیان اصلی برجام هستند، گفت: آنها میخواهند ترامپ پایبندی ایران به برجام را تایید کند؛ این به معنای این است که آنها سود خود را در ادامه حیات برجام و ادامه همکاری با ایران میبینند. حال دونالد ترامپ، پایبندی ایران به برجام را تایید نکرد، اما مهمتر از این رای کنگره امریکا است که دو ماه بعد اعلام خواهد شد. بعید است کنگره همان کاری را انجام دهد که دونالد ترامپ میخواهد؛ باید صبر کرد و نباید عجولانه قضاوت کرد. در این میان اما مهمترین راهکار، پایبندی ایران به تعهدات بینالمللی است؛ در برابر رفتار ایران، اروپا و آسیا هم چنین خواهند کرد. او درباره پیامدهای اقتصادی این تصمیم افزود: اگر ترامپ برجام را لغو کند و کنگره هم تحریمها را به حالت قبل برگرداند، در این صورت آنچه مهم است تصمیم و رفتار کشورهای بزرگ اروپایی و آسیایی است که آیا میخواهند مناسبات اقتصادی خود را با ایران ادامه دهند یا نه؟ اقتصاد عرصه هزینه و فایده است. اگر ادامه روابط اروپا با ایران، فایده بیشتری از روابط اروپا و امریکا داشته باشد، بهطور حتم آن روابط ادامه خواهد داشت؛ وگرنه ممکن است آنها رفتار دیگری در پیش گیرند. اختلاف میان اروپا و امریکا محمد لاهوتی، عضو شورای گفتوگوی دولت و بخشخصوصی در این رابطه به مهر گفت: دنیا با فصل جدیدی از روابط سیاسی به سخنان ترامپ پاسخ میدهد؛ چراکه هیچیک از مراجع بینالمللی، سخنان او را قبول ندارند؛ چراکه او فقط و فقط خود را محق اظهارنظر میداند و حرف درست را فقط حرف خود میداند، بنابراین از این جهت در دنیا به عقیده من، سخنان وی تاثیر منفی خود را خواهد گذاشت. حال اتفاقی که در این موضوع رخ داده و بسیار حائز اهمیت است، اختلافی است که بین دنیا و کشور امریکا که همواره موضوعات جهانی را رهبری میکرده، رخ داده و تنها کشورهایی که از مواضع بیادبانه رئیسجمهوری امریکا حمایت کرده است، رژیم اشغالگر قدس و برخی از کشورهای عربی هستند که متاسفانه وضعیت آنها مشخص است و معلوم است که چگونه فکر میکنند، بنابراین وقتی که نگاه میکنیم، میبینیم که کشورهای بزرگ اروپایی، روسیه و چین از این نوع رفتار حمایت نمیکنند و در کنار ایران قرار میگیرند. این برای ایران یک دستاورد بزرگ است؛ نکته دومی که باید به آن اشاره کرد، مخالفان داخلی است که اینقدر درباره برجام سر و صدا میکنند و به تیم هستهای اشکال وارد میآورند که منافع ملی را به درستی صیانت نکردند، در این راستا باید اشاره کرد که متوجه شوند این همه عصبانیت رئیسجمهوری امریکا، به دلیل هوش و ذکاوت سرشار تیم هستهای بوده که از منافع ملی درست صیانت کرده است. لاهوتی گفت: درباره تاثیر سخنان ترامپ بر اقتصاد ایران باید گفت که به هرحال امریکاییها نشان دادند که با شیطنت میتوانند در سرمایهگذاریهایی که در کشور رخ میدهد و همچنین در تجارت خارجی ایران، سنگاندازی کنند؛ اما دنیا تا به امروز این تجربه را نداشته که امریکا کشوری را با مشکل مواجه کند اما همه در برابر امریکا باشند؛ به این معنا که تا الان مواضع رسمی کشورهای بزرگ اروپایی حتی بریتانیا و فرانسه که در موضوعات هستهای، سختگیرانهتر با ایران مواجه شدند؛ به نحوی است که مخالفت با سیاستهای امریکاییها داشته است. اینکه این حمایتها تا کجا دوام یابد و تا کجا اروپاییها با امریکا مخالفت کنند؛ این تجربه جدیدی خواهد بود و موضوع جدیدی است که به نظر من باید در آینده درباره آن قضاوت کرد؛ اما من معتقدم که سرمایهگذاران اروپایی که بعد از برجام در ایران سرمایهگذاری کردهاند و میخواهند در ایران حضور داشته باشند، به مسیر خود ادامه میدهند، مگر اینکه امریکا تحریمهای جدیدی وضع کند که در آینده، آنها را به چالش بکشد. اتکا به توانمندی داخلی عباس آرگون، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران نیز در این رابطه به مهر گفته است: بدعهدی امریکا برای کشورمان در طول سالهای متمادی، اثبات شده بود و سخنان جمعه شب ترامپ، تازگی نداشت و یکبار دیگر، بیصداقتی و غیرقابل اعتماد بودن این کشور برای مردم دنیا هویدا شد. در واقع این کشور امریکا است که بر توافقنامه برجام پایبند نیست، نه جمهوری اسلامی ایران؛ بنابراین با توجه به اینکه برجام یک توافقنامه بینالمللی است و نه توافق با کشور امریکا و همچنین با توجه به اینکه سایر کشورها نیز این عمل امریکا را محکوم کردهاند، این رفتار موجب بیاعتباری ایالات متحده امریکا نزد سایر شرکای اروپایی او نیز شده است. کشورمان باید در داخل، بیش از پیش متحد شده و از تفرقه پرهیز کند و با اتکا به توانمندیهای داخلی و افزایش توان دفاعی، به دنبال توسعه بیشتر روابط اقتصادی با کشورهای همسایه و سایر کشورهای مختلف از جمله چین، روسیه، فرانسه، آلمان و سایر کشورهای اروپایی باشد.
