علی دهقانیکیا - عضو سابق شورای اسلامی کار و فعال کارگری
شرایط اقتصادی و مشکلات معیشتی کارگران هنگام کار همیشه حادثهآفرینی کرده است. یکی از عواملی که ضریب حوادث کارگری را افزایش میدهد، استرسها و دغدغههایی است که کارگران در طول شبانهروز و مدت کار با آنها درگیر هستند. متاسفانه این استرسها و دغدغههای ذهنی گاهی تا اندازهای پیش میرود که کارگران خودکشی کرده یا به مرگ خودخواسته فکر میکنند. یکی از سیاستهایی که میتواند باعث کاهش حوادث کار شود، کاهش تنشهای موجود در میان کارگران است. شرایط کنونی بخش قابل توجهی از کارگران به گونهای است که آنها را در تامین هزینههای زندگی با چالش روبهرو کرده است. از طرفی هزینههای زندگی به طور روزانه افزایش مییابد و امنیت شغلی کارگران نیز با مخاطرات بیشتری روبهرو میشود. از طرف دیگر کارگران برای تامین مخارج زندگی مجبور هستند زمان بیشتری را برای کارکردن بگذارند. این موضوع علاوه بر اینکه ذهن آنها را درگیر میکند و اجازه نمیدهد تمرکز کافی برای ادامه کار داشته باشند، خطرآفرینی در محل کار را نیز افزایش میدهد. موضوعی که در بسیاری از تحلیلهای کارگری فراموش میشود، تاثیر تامین معاش بر امنیت جانی است. هرچند در بسیاری از موارد تجهیزات ایمنی برای کارگران فراهم میشود اما زمانی که کارگران تمرکز کافی نداشته باشند، این معضلات مجال بیشتری برای بروز و ظهور پیدا میکنند. بر این اساس باید این موضوع را در نظر داشت که امنیت جانی کارگران علاوه بر تجهیزات سختافزاری ایمنی نیاز به امنیت روانی نیز دارد. در بسیاری از مشاغل کارگری ابزاری که کارگران با آنها سرو کار دارند، برنده و خطرناک است. ابزار تامین ایمنی نیز برای برخی از مشاغل امکانپذیر نیست. بر این اساس تنها شاخصی که باعث میشود در این مشاغل کاهش ضریب خطر داشته باشیم، تامین امنیت روانی کارگران است. در صورتی که معضلات اقتصادی این طبقه آسیبپذیر در کشور برطرف شود به طور قطع شاهد کاهش چشمگیری از حوادث خواهیم بود. در این بین یکی از موضوعاتی که مطرح میشود و به دور از انصاف به نظر میرسد، این است که بگوییم کارگران مقصر بسیاری از حوادث هستند. هرچند عامل انسانی در بسیاری از این حوادث نقش دارد اما باید این موضوع بررسی شود که دلیل و ریشه اشتباه خطرآفرین چیست. تا زمانی که عامل انسانی بدون در نظر گرفتن دلایل و ریشههای آن به عنوان مقصر بروز حوادث کارگری معرفی میشود یعنی کسی قصد ندارد مشکل را برطرف کند. مسئولان در بررسی چنین مواردی باید انصاف و اعتدال در شناسایی سطح تقصیر را در نظر داشته باشند.
