براساس قانون ساختار نظام جامع رفاه تامین اجتماعی نظام تامین اجتماعی چند لایه دارای دو حوزه بیمهای و حمایتی است.
حوزه بیمهای شامل بیمههای اجتماعی و بیمههای درمانی است که از طریق سازمانها و صندوقهای بیمهای ارائه میشود.
بیمههای اجتماعی شامل بازنشستگی، از کار افتادگی، فوت، بیکاری و... است. نظام تامین اجتماعی چند لایه یکی از رویکردهای رایج در اصلاح نظامهای تامین اجتماعی است که مدلهای مختلفی برای آن ارائه شده است.
با توسعه و تکامل مدلهای بیسمارکی و بوریجی بهتدریج نظامهای بیمه اجتماعی و مساعدت اجتماعی به وجود آمد که اولی متکی به منابع حق بیمه و دومی متکی بر درآمدهای دولتی است.
نظامهای بیمه اجتماعی افراد شاغل و خانوادههای آنان را پوشش میدهد و نظام مساعدت اجتماعی از نیازمندان و افراد آسیبدیده حمایت میکند.
علاوه بر این دو، طرحهایی هم بهصورت تکمیلی با مدیریت بخش خصوصی به وجود آمدند که خدمات و امکانات گستردهتری را ارائه میکنند و از طریق حق بیمههای پرداختی مردم تامین میشوند.
مجموعه این نظام که میتوانند کل افراد جامعه را بر اساس میزان مشارکت و نیازمندی پوشش دهند، چارچوب اصلی نظام تامین اجتماعی چند لایه را تشکیل میدهند.
این دیدگاه از اوایل ۱۳۷۰ مورد تاکید بانک جهانی قرار گرفت و پس از آن سازمان بینالمللی کار و اتحادیه اروپا نیز مدلهای خاص خود را از این نظام ارائه دادند.
