سیدجلال ابراهیمی/ مدیر مرکز مطالعات ایران و ترکیه
درآمد ترکیه از محل گردشگری در ۵/۵ سال گذشته نزدیک به ۱۵۸ میلیارد دلار بوده است که شامل ۱۲۳میلیارد و ۷۲۱ میلیون دلار از گردشگران خارجی و ۳۳ میلیارد و ۱۵۱ میلیون دلار از محل گردشگران ترکیهای مقیم کشورهای خارجی بود. در این مدت ۳۰ میلیون و ۴۷۱ هزار ترک مقیم خارج از ترکیه بازدید کرده است اگر درآمد هر توریست را ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ دلار محاسبه کنیم که به طور میانگین هزار دلار برای توریست خارجی و ۵۰۰ دلار برای توریست محلی ساکن خارج در نظر بگیریم ۵۰ میلیون گردشگر یعنی ۵۰ میلیارد دلار درآمد ملی که میتواند مشاغل زیادی را فعال و مشاغل نو در حوزههای مختلف ایجاد کند. حال ایران میتواند با برداشت الگوهای مطالعه شده ترکیه (در حوزه کشورهای تاریخی اسلامی و اسپانیا) در ایجاد هتلهای کمستاره، متل و مهمانخانههای سنتی و مهمانپذیرهای خانگی و خانههای تاریخی و حتی تجهیز کاروان سراهای متروکه و.... قدمهای سریع بردارد. مرکز مطالعات ایران و ترکیه و شورای بازرگانی ایران و ترکیه میتواند برای ارائه الگوهای مطالعه شده در این حوزه نقش موثری داشته باشد. چراکه ترکیه موفق شده است به درستی سیاست اسپانیا را در حوزه گردشگری بکار میگیرد مدتهاست که اسپانیا از ساخت هتلهای لوکس ۵ ستاره و هایلوکس خودداری میکند و افزایش هتلهای کوچک، مردمی و بدون تشریفات خاص و ارزانقیمت عامل جذب گردشگر از هر نوع تجاری، علمی، طبیعتگردی، تاریخی و... شده است. ترکیه قصد دارد به عنوان ۱۰ کشور برتر دنیا در حوزه گردشگری قرار گیرد و از این رو دولت مشوقهایی دارد برای ساخت هتلهای کوچک و متلها و مهمانخانههای الگویی در مناطقی که جاذبههای توریستی دارد و برای این منظور وامهای بسیار کمبهره مدتدار در اختیار متقاضیان قرار میدهد. الگویی که برای مناطق مختلف توریستی ایران به ویژه در مناطق زیارتی بسیار اثرگذار باشد سرعت ساخت هتلهای کوچک به ویژه در مراکز استانها و کلانشهرها در سرعتبخشی به اسکان و تامین مکان برای گردشگران خرید زمان در برنامهریزی میکند. باید در نظر گرفت که اسپانیا درآمدی متوسط در حوزه گردشگری در حدود ۶۰ میلیارد دلار در سال دارد سهم بوتیکهای روستایی در اسپانیا ۷۰ درصد است در حالی که این رقم در ترکیه ۱۰ درصد است ولی تاکنون آماری در این زمینه از طریق معاونت گردشگری ایران منتشر نشده و شاید یک درصد هم نباشد. ترکیه میخواهد سهم بوتیکهای روستایی را از ۱۰ درصد به ۳۵ درصد افزایش دهد و از سوی دیگر ترکیه در تنظیم برنامه گردشگری خود رقم ۵۰ میلیون گردشگر را برای ۵ سال آینده مد نظر قرار داده است باید گفت: ترکیه در ۹۲ تعداد توریستهای خارجی و گردشگران ترک خارج از کشور را به ۳۰ میلیون نفر رساند که با مسائل سقوط هواپیمای سوخوی کشور روسیه و انفجارهای استانبول به شدت از تعداد گردشگران کاسته و این کشور با نگاهی همهجانبه سعی بر جبران امر و حضور ۵۰ میلیون گردشگر دارد. هماکنون شهر استانبول روزانه ۵۰۰ هزار نفر گردشگر روزانه دارد.
