استقرار نظام تامین اجتماعی چندلایه از جمله موضوعاتی است که پس از تلفیق وزارت رفاه و تعاون در دولتهای نهم و دهم فراموش شد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، این طرح که قرار بود زیرساختی برای اصلاحات نظام اقتصادی، انعطاف بازار کار و توسعه اجتماعی باشد، هنوز اجرایی نشده و مشکلاتی به واسطه اجرانشدن آن اکنون وجود دارد. طراحی و استقرار نظام تامین اجتماعی چندلایه یکی از وظایفی است که برای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درنظر گرفته شده است. پس از پایان دولت دهم و روی کار آمدن دولت امید، وعدههایی داده شد که این طرح در دست بررسی است و به زودی مراحل اجرایی را طی خواهد کرد که هنوز این اتفاق نیفتاده است. «پایگاه خبری گسترش» در این گزارش لزوم اجرایی شدن این طرح را بررسی کرده است.
نظام اجتماعی چندلایه چیست؟ نظام تامین اجتماعی چندلایه به این معناست که حمایتهای اجتماعی در یک لایه (لایه نخست)، بیمههای اجتماعی در لایهای جداگانه (لایه دوم) و سرانجام استفاده از بیمههای مکمل بازنشستگی (لایه سوم) قرار میگیرد. منظور طراحان بحث نظام تامین اجتماعی چندلایه در کشور ما ضمن ساماندهی، یکسویی و ایجاد هماهنگی بین لایههای مختلف، این است که راههایی برای استفاده از بیمههای تکمیلی(لایه سوم) را فراهم کنند. لایه تکمیلی در نظام تامین اجتماعی چندلایه، علاوهبر تامین نیازهای رفاهی و انتخابی بخشی از جامعه، نقش جذب و هدایت بخشی از پرداختهای رفاهی مردم را ایفا میکند. در نبود لایه تکمیلی، این پرداختها میتواند برای بیمههای پایه نقش مخرب یا حداقل مزاحم داشته باشد.
در همین راستا، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، طراحی و استقرار نظام تامین اجتماعی چندلایه موضوع ماده ۲۷ قانون برنامه پنجم توسعه را پیگیری میکند که پیشنویس آییننامه این نظام را تهیه کرده و در کمیسیون اجتماعی دولت در حال بررسی و تدوین است. بر این اساس، به منظور اجرای اصل ۲۹ قانون اساسی و با هدف گسترش پوشش بیمههای اجتماعی به تمامی افرادی که مشمول بیمه اجتماعی اجباری نباشند، صندوق بیمه اجتماعی فراگیر وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی طراحی شده است.
بیمه اجتماعی فراگیر، بیمهای است که به منظور پوشش همگانی بیمههای اجتماعی برای آن بخش از جمعیت که مشمول بیمه اجتماعی اجباری نیستند یا شرایط بیمه شدن در چارچوب مقررات بیمههای یادشده را ندارند، سطح درآمد مبنای حق بیمه و تعهدات بیمه اجتماعی فراگیر نسبت به حداقل مزایای بیمه اجتماعی اجباری کمتر و نسبت به کمکهای معیشتی لایه مساعدت اجتماعی بیشتر خواهد بود.
بر این اساس، افرادی که مشمول بیمههای اجباری نباشند میتوانند عضو این صندوق شوند و حداقل سن افراد برای شروع عضویت در این طرح ۱۸ سال تمام و حداکثر ۵۰ سال تمام است. در صورتی که شخص متقاضی عضویت، دارای سابقه بیمه قابل انتقال به صندوق باشد معادل سنوات آن به حداکثر سن اضافه میشود.
در این طرح با اولویت مشاغل غیررسمی و فصلی، غیرمزد و حقوقبگیران ازجمله خویشفرمایان (شاغلان آزاد فاقد کارفرما)، شاغلان در مشاغل خانگی، زنان خانهدار، بیکاران جویای کار، دانشجویان و سربازان وظیفه، سایر گروههای فاقد پوشش بیمه اجتماعی از جمله هنرمندان و ورزشکاران، مددجویان بازتوان شده نهادهای حمایتی از جمله زنان سرپرست خانوار، خودسرپرست و بدسرپرست و افراد سرپرست خانوار فاقد پوشش بیمهای، زیر پوشش قرار خواهند گرفت.
