رقابتی که به سود مسافر تمام می‌شود

امیرپویان رفیعی‌شاد / دبیر انجمن صنفی دفاتر گردشگری تهران

عده‌ای بر این باورند آژانس‌های گردشگری کشور نرخ تورهای خارجی را گران یا با سودهای کلان محاسبه می‌کنند و هزینه‌ای که از مسافران دریافت می‌کنند بسیار گران‌تر از نرخ تمام شده تورهای گردشگری است.

این باوری نادرست است و آژانس‌های گردشگری به‌دلیل رقابت شدید با دیگر آژانس‌ها و تلاش برای فروش تورها به مشتریان نمی‌توانند سودهای کلانی از مسافران دریافت کرده و تورهای خود را با نرخ گران عرضه کنند، چراکه تنها در پایتخت کشورمان ۱۹۰۰ آژانس گردشگری وجود دارد و بسیاری از این آژانس‌ها به ناچار تورهای خود را با سود ۲ تا ۵ درصد به مشتریان عرضه می‌کنند تا بتوانند ظرفیت تورها را تکمیل کنند. در برخی موارد که تورها و پروازها به‌طور چارتری برگزار می‌شوند برخی از آژانس‌های گردشگری در فروش تورهای خود حتی ۲درصد نیز سود نمی‌کنند و تنها می‌توانند هزینه‌های جاری آژانس مانند دستمزد نیروی انسانی را تامین کنند. به‌طور کلی در کشور ما تورهای خروجی دارای هزینه‌هایی مانند مالیات ارزش‌افزوده، مالیات تکلیفی و بسیاری هزینه‌های دیگر هستند که موجب می‌شود سود حاصل از فروش تورها کاهش یابد.

البته آژانس‌های گردشگری بدون دریافت هیچ سودی فعالیت نمی‌کنند و دفاتر مسافرتی نیز به‌عنوان بنگاه‌های اقتصادی باید از فعالیت‌های خود سودآوری داشته باشند تا فعالیت‌های‌شان توجیه اقتصادی داشته‌باشد اما این سود در مقایسه با دیگر بنگاه‌های اقتصادی بسیار کمتر است.

آژانس‌های گردشگری ایران در برگزاری تورها به برخی مقصدها مانند ترکیه نرخ هتل‌ها را کمتر از نرخ مصوب حساب می‌کنند که البته این هتل‌ها تخفیف‌هایی برای بازارهای هدف خود مانند ایران در نظر می‌گیرند و اجاره‌بهای هتل را ارزان‌تر از دیگر کشورها محاسبه می‌کنند. برخی خطوط هوایی ترکیه نیز، بلیت را به آژانس‌های گردشگری ایران ارزان‌تر از نرخ مصوب ارائه می‌کنند و این امر موجب می‌شود تورهای سفر به کشورهایی مانند ترکیه بسیار ارزان‌تر از نرخ واقعی عرضه شود و آژانس‌های گردشگری نه‌تنها سود چندانی روی نرخ اجاره بهای هتل‌ها و نرخ بلیت خطوط هوایی دریافت نمی‌کنند، بلکه تخفیف‌های هتل‌ها و خطوط هوایی را در نرخ تورهای خود لحاظ می‌کنند.

به‌طوری که مشاهده می‌شود تورهای خروجی به مقصد ترکیه یا گرجستان در مقاطع زمانی تورهای لحظه آخری با نرخ‌های بسیار پایین مانند ۷۰۰ هزار یا یک میلیون تومان نیز به مشتریان عرضه می‌شود، مگر در روزهای اوج سفر یعنی نوروز و تابستان که تورهای خروجی با در نظر گرفتن سود به مسافران فروخته می‌شود و مدیران آژانس‌های گردشگری تلاش می‌کنند با دریافت سود از گردشگران ضررهای خود را در فصل کم سفر جبران کنند. با این‌همه برخی تورهای خروجی به مقصدهای دوردست و ویژه برای مسافر گران تمام می‌شود، اما دلیل این امر بالا بودن نرخ بلیت هواپیماها و نبودن پرواز مستقیم به این مقصدها است.