در سراسر جهان ايجاد منابع کافي درآمد و تامين هزينه خدمات شهري از دغدغههاي اساسي شهرداريها به شمار ميرود، زيرا يکي از مهمترين چالشهايي که درحالحاضر با آن دست به گريبان هستند، تامين منابع مالي مورد نياز براي انجام وظايف و ماموريتهاي قانوني يا نيازها و مطالبات شهروندان است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: گسترش و پيچيدگيهاي فراوان شهرها و همچنين نيازهاي متعدد و متنوع شهروندان، اين ضرورت را براي شهرداريها ايجاب ميکند که در حوزههاي مختلف زندگي مردم اقدام به ارائه خدمات مناسب و مطلوب کنند که در بعضي موارد براي شهرداري با صرف هزينههاي گزاف همراه بوده است. بخشي از اين خدمات، به طور مستقيم به ماموريتها و وظايف شهرداري برميگردد و بخشي با توجه به شرايط زندگي امروزي شهروندان و گسترش ارتباطات جهاني به عنوان نياز جدي شهرها خودنمايي ميکنند. اينگونه نيازها روزبهروز درحال گسترش هستند ازجمله شيوههاي جديد مبلمان شهري و زيباآرايي شهر و... ازجمله پرهزينهترين فعاليتهاي شهرداري به شمار ميروند. آنچه مسلم است منابع درآمدي داخلي آن دسته از درآمدهايي هستند که بهطور مستقيم از سوي شهرداريها و به صورت و بهاي خدمات گوناگون که بيشتر مربوط به اراضي و املاک هستند وصول ميشوند که ميتوان به عوارض بر پروانههاي ساختماني، عوارض نوسازي و... اشاره کرد، همچنين منابع درآمدي خارجي آن دسته از درآمدهايي گفته ميشود که به دليل ارائه خدمت از طرف شهرداري وصول نميشود که ميتوان در اين زمينه درآمدهاي حاصل از سرمايهگذاري بخش خصوصي و مشارکت با شهرداري در اجراي پروژههاي مختلف، فروش اوراق مشارکت، کمکهاي دولتي و... را نامبرد. نوسازي، عمران، اصلاحات اساسي، تامين نيازمنديهاي شهري، ساخت، اصلاح توسعه معابر، ايجاد پارکها، پارکينگها، ميدانها، حفظ و نگهداري پارک و باغهاي عمومي موجود، تامين ساير تاسيسات موردنياز عمومي، نوسازي محلات، مراقبت در رشد متناسب و موزون شهرها از وظايف اساسي شهرداريهاست و شهرداريها در اجراي اين وظايف مکلف به تهيه برنامههاي اساسي و نقشههاي جامع هستند. در اينباره نماينده مردم درود و ازنا و عضو کميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي گفت: به نظر ميرسد بهترين برنامهاي که براي يک توسعه پايدار و همچنين توسعه شهرها و مديريت شهري ميشود در نظر گرفت اين است که بايد يک برنامهريزي ۵ساله انجام شود. مجيد کيانپور در گفتوگو با صمت افزود: برنامه ۵ساله هم که تعريف ميشود بايد منطبق بر برنامه هدفگذاري شود، با توجه به اينکه شهرداري يکنهاد خود گردان است در نخستين مرحله بايد به دنبال تامين درآمد پايدار باشد و بعد هزينهها را تامين کند. او ادامه داد: شهرهاي کوچک سرانه درآمدي آنها حداقل ۲۰۰هزار تومان است اما اين هزينه درکلانشهرها به ۲ميليون تومان ميرسد. براي اينکه کلانشهري مانند تهران با اين حجم شهر اداره شود چارهاي به جزو اينکه به سمت درآمدهاي پايدار حرکت کنيم، وجود ندارد. نماينده مردم درود و ازنا و عضو کميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي تصريح کرد: درآمدهاي پايدار به طور معمول آن بخش از ماليات ارزشافزودهاي که از آن گرفته ميشود به شهرداريها ارائه ميشود و براساس آن صنايعي که است بين آنها توزيع ميشود. اما اين پاسخگوي نياز شهرداري نيست و شايد حدود ۳۰درصد از هزينههاي شهرداري را تامين کند. کيانپور با شاره به اينکه به منظور اينکه بقيه درآمد شهرداري محقق شود بايد درآمد پايدار فراهم شود، تاکيد کرد: اما رويکردي که درحالحاضر در شهرداريها وجود دارد به طور معمول يک رويکرد شهرفروشي است. يعني از فروش تراکم انجام ميشود. او اظهار کرد: اگر جرايم کميسيون ماده ۱۰۰بررسي و يا پژوهشي انجام شود و به ۲صورت نمونهاي چند شهرداري از کلانشهرها با موقعيتهاي متفاوت انتخاب کنيم مشاهده ميشود قسمت عمده درآمد شهرداريها از جرايم کميسيون ماده ۱۰۰ و فروش تراکم است که اگر اين 2مورد را از شهرداريها بگيريم شهرداريها متوقف ميشوند بنابراين بايد يک منبع درآمدي جديد جايگزين اين موضوع شود که شهرداريها به سمت شهرفروشي و توسعه خارج از ظوابط روي نياورند. نماينده مردم درود و ازنا و عضو کميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي اضافه کرد: به نظر ميرسد شهرداريها در مرحله نخست بايد به فکر درآمد پايدار باشند و براساس يک برنامه ۵ساله عمراني، روند توسعه شهر و بهبود و کيفيت خدماتشهري برمبناي ارتقاي حقوق شهروندي تلاش کنند که شاخصهاي مطلوبي را به لحاظ مديريت شهري، نوسازي بافتهاي فرسوده و نابسامان شهري، توسعه فضاي سبز، مديريت حملونقل، ترافيک، آلودگي هوا، سازمانهاي خدماتي مانند آتشنشاني و... را گسترش دهند. حرکت به سمت طرحهاي درآمدزا نماينده مردم بجنورد و عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي گفت: با توجه به اينکه شوراها به عنوان گستردهترين نهاد مدني در پهنه سرزمين و به عنوان حلقه واسط بين حاکميت و مردم به شمار ميروند و همچنين شهرداريها و دهياريها هم به عنوان يکنهاد عمومي غيردولتي هستند به همين منظور بايد تلاش شود فعاليتها به سمتي پيش رود که در بحث هزينه و درآمد به طور عمده درآمدزا شوند و خود شهرداري و شوارها بتوانند بودجه خود را تامين کنند. علي قرباني در گفتوگو با صمت افزود: در اساسنامه شهرداري و شوراي شهر و قوانيني که در اين زمينه تصويب شده اين 2نهاد را به عنوان نهادهاي خودکفا در نظر گرفته ميشود اما بيش از ۹۰درصد شهرداريهاي کشور کاملا وابسته به بودجه دولت هستند و اگر به آنها کمک نشود نميتوانند به فعاليت خود ادامه دهند. او ادامه داد: شهرداريها بايد به سمت طرحهاي درآمدزا حرکت کنند، براي اجراي قوانين بايد بسترسازي فراهم و همچنين قوانيني تصويب شود که شهرداريها را توانمند کند تا درآمد پايداري براي آنها ايجاد شود. به منظور لايحه درآمد پايدار شهرداريها کميسيوني در مجلس تشکيل شده که فقط به دنبال درآمد پايدار براي شهرداريها است. نماينده مردم بجنورد و عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي تاکيد کرد: شهرداري در مرحله نخست بايد ايجاد درآمد پايدار کند و بعد به سوي مديريت يکپارچه شهري و هماهنگي دستگاهها با يکديگر پيش بروند تا شهرداري بتواند رفاه و خدمات مطلوبي به شهروندان ارائه دهد چون هدف نهايي شهرداريها ايجاد رفاه براي افراد جامعه است. از نگاه کارشناسان، بهطور کلي بايد به اين موضوع توجه بيشتري شود که مديريت شهري در سالهاي آينده بايد نگاهي عميقتر و تخصصيتر به روشهاي پايدارسازي درآمدهاي شهري داشته و تلاشي عملياتي در زمينه تحقق اين مهم را با جديت تمام آغاز کند. در اين زمينه نيز لازم است تا 3بازوي نظارت، پاسخگويي و ديدگاه تخصصي بهعنوان محورهاي اصلي برنامههاي آينده مدنظر قرار گيرد تا کلانشهرها را نه براي ۴سال آينده بلکه براي دهها و صدها سال آينده تبديل به شهري با درآمدهاي پايدار کند.
