خسارت ۶۵ میلیاردی «ایرما»

در نخستین روزهای ماه سپتامبر (شهریور) توفان ایرما مثل بولدوزری که از باد و باران سردرآورده باشد شرق کارائیب را درنوردید.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: سرعت ورزش بادهای گرمسیری در این منطقه به ۳۰۰کیلومتر بر ساعت رسید که باعث شد سقف خانه‌ها تکه‌تکه شده و در آسمان به پرواز درآیند. دریاهایی که تا پیش از توفان آرام و متین به‌ نظر می‌رسیدند با شروع آن موج‌های سهمگین به خود دیدند و آب باران خیابان‌ها را فراگرفت. حتی وقتی توفان رضایت داد کمی از خشونت خود بکاهد و خورشید کم‌‌کم خودی نشان داد کابوس هنوز تمام نشده بود. کمبود مواد غذایی و آب آشامیدنی برخی جزیره‌های کارائیب را فراگرفته بود. آنها که از توفان جان سالم بدر بردند خوش‌شانس بودند چراکه تلفات، براساس آمار تنها ۵۰نفر بود. خشم ایرما اما هزاران بی‌خانمان در مسیر خود در ۱۳کشور و قلمرو جزیره‌ای به ‌جا گذاشت که یکی از آنها کوبا بود. برآورد شرکت «جهانی ایر» (AIR Worldwide) که یک شرکت مدل‌سازی فاجعه‌های طبیعی در امریکا است، نشان می‌دهد که توفان ایرما در این کشور بین ۱۵تا ۵۰میلیارد دلار خسارت قطعی در امریکا برجای خواهد گذاشت و خسارت در حوزه دریای کارائیب به‌طور کلی ۶۵میلیارد دلار خواهد بود. بعضی‌ها اما خسارت ایرما را از این هم بیشتر می‌دانند. چاک واتسون، تحلیلگر گروه پژوهشی درباره فاجعه‌های طبیعی «مرکز پژوهشی انکی» (Enki Research) گفت این شرایط «به ‌نظر بسیار ترسناک می‌رسد. » واتسون برآورد کرده است که ایرما می‌تواند به میزان ۱۷۲میلیارد دلار به امریکا آسیب بزند. البته این تنها امریکا نیست از ایرما آسیب می‌بیند بلکه کل جزیره‌ها و کشورهای حوزه دریای کارائیب هستند که از این فاجعه طبیعی ضرر می‌بینند. اما ورای این همه وحشی‌گری توفان بسیاری از ساکنان این مناطق خواهان برگشتن هرچه سریع‌تر به زندگی عادی خود هستند که این برای بسیاری از جزیره‌نشینان به معنی بازگشایی هتل‌ها، رستوران‌ها، مدارس گشت‌وگذار و به‌طور کلی کسب‌وکارهایی که شاهرگ‌های اقتصادی منطقه هستند، به ‌شمار می‌آید. اما برگشتن کسب‌وکارها به حالت عادی به سرعتی که ساکنان به آن امیدوار هستند رخ نخواهد داد. پس از توفان ایوان که گرنادا را در سال ۲۰۰۴میلادی (۱۳۹۳-۱۳۹۲) در نوردید، درآمد صنعت گردشگری در نخستین فصل پرگردشگر پس از توفان ۱۰درصد نسبت به پیش از توفان کمتر شد. تولید ناخالص ملی سالانه ۲۴درصد کمتر شد هر چند بعدها دوباره گرنادا توانست این نقصان را جبران کند. اما هزینه‌های بازسازی سرسام‌آور خواهد بود. ایرما نخستین توفان درجه۵ (بالاترین سطح قدرت) است که برخی جزیره‌های کارائیب را درنوردید اما بدون تردید آخرین‌اش نخواهد بود. گرمایش جهانی باعث قدرتمندتر شدن چنین توفان‌هایی شده و سطح دریاها را بالاتر آورده است که باعث بیشتر شدن قدرت تخریب آب دریا می‌شود. این نوع توفان‌ها با شدت هر چه تمام‌تر به شاهرگ‌های اقتصادی منطقه که رفاه مردم به آنها وابسته است حمله می‌کنند. جزایر کارائیب بیش از هر منطقه دیگری در جهان به گردشگری وابسته هستند. صنعت گردشگری در این منطقه بیش از ۲میلیون شغل را به طور مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است. از این‌رو اگر قرار باشد منطقه برای بلندمدت آماده و فراهم شود، دولت‌ها چاره‌ای خود حفاظت بیشتر از سواحل و ساخت ساختمان‌های مقاو‌م‌تر و نیز زیرساخت‌های قدرتمندتر ندارند. این جزیره‌ها البته در این مسیر لاک‌پشتی حرکت می‌کنند.. اوتیس جسلیان از «جامعه کشورهای حوزه دریای کارائیب مرکز تغییرات اقلیمی» (CCCCC) دراین‌باره چنین گفت: «دولت‌های کشورهای حوزه دریای کارائیب زیاد درباره تغییر اقلیم صحبت می‌کنند اما عملکرد آنها باعث شده بسیاری از این حرف‌ها تبدیل به آرزو شود. » جامعه کشورهای حوزه دریای کارائیب مرکز تغییرات اقلیمی نهادی است که دولت‌های منطقه برای کمک به سازگاری کشورها با شرایط جدید ایجاد کرده‌اند. این مرکز از دولت‌های کارائیبی خواسته بیشتر از قشر فقیر جوامع خود مراقبت کنند. برای نمونه با جایگزین کردن خانه‌هایی کمتر مقاوم با نوع مقام‌تر از آسیب جدی دیدن این قشر کم‌درآمد جلوگیری کنند. آنها همچنین از دولت‌های منطقه می‌خواهند به سمت انرژی‌های تجدید‌پذیر رفته و از فعالیت‌های توسعه‌ای آسیب‌زننده به نوار ساحلی پرهیز کنند. تنها چند کشور در این مسیر پیشرفت‌هایی داشته‌اند. کشورهای حوزه دریای کارائیب در برابر تخریب‌های بولدوزری توفان در امان بمانند ۳مانع پیش‌روی خود می‌بینند. نخست اینکه الگوهای آب و هوایی بسیار سریع‌تر از انتظار دانشمندان و سیاست‌گذاران درحال تغییر هستند. در سال ۲۰۱۲میلادی (۱۳۹۱-۱۳۹۰) با حمایت بانک جهانی و دولت جزیره سنت لوسیا، گروه جامعه کشورهای حوزه دریای کارائیب مرکز تغییرات اقلیمی یک پناهگاه «هوشمند اقلیمی» با «سقف مقاوم دربرابر توفان»، پنجره‌های مقاوم و ژنراتور پشتیبان ساخت. این پناهگاه خود یک مدل به‌ شمار می‌آید اما مشکل‌اش اینجاست که تنها تا توفان‌های درجه۳ می‌تواند از خود مقاومت نشان دهد. بنابراین خراب کردن چنین پناهگاهی برای ایرما کار چندان سختی نیست. مانع دوم، تفکرات کوتاه‌مدت است که رشد اقتصادی سریع را تشویق می‌کند اما چشم‌هایش را روی برنامه‌های مربوط به تغییرات اقلیمی می‌بندد. توجه نکردن به اجرای قوانین و برنامه‌ریزی نداشتن در این زمینه برای اختصاص سرمایه‌های لازم باعث می‌شود مردم منطقه دچار خطرات توفان شوند؛ خطراتی که پس از ایرما مردم منطقه با همه وجود آن را درک کردند. سومین مانع نداشتن پول کافی است. بسیاری از جزیره‌های کارائیب فقیر نیستند. با سرانه ۹هزار دلار تولید ناخالص ملی به ازای هر نفر هر یک از جزایر را می‌توان در دسته‌های کشورهای متوسط یا با درآمد بالا دسته‌بندی کرد اما در بسیاری از این جزیره‌ها بدهی عمومی در سطح بالایی است و بسیاری از ساکنان از هزینه‌های تحمیل‌شده ناشی از کاهش کالاهای کشاورزی رنج می‌برند. جمعیت کم در این جزیره‌ها یعنی پول زیادی از جیب هر فرد برای ساخت‌وساز و بهبود زیرساخت‌ها خرج می‌شود و هنگامی که فاجعه‌ای چون ایرما رخ می‌دهد این هزینه‌ بسیار بیشتر می‌شود. بنابراین توفانی مثل ایرما این قدرت را دارد که نه‌تنها به اقتصاد امریکا ضرر هنگفت بزند بلکه شکل و شمایل جزیره‌های کوچک و زیبای حوزه دریای کارائیب را هم از این‌رو به آن‌رو کند. منبع: Economist Cnnmoney