مصطفی خوشنویس / مجری طرح درختان کهنسال و عضو هیات علمی منابع طبیعی
برخی معتقدند میراثفرهنگی اصفهان بر اثر خشکسالی و نشست زمین در معرض تخریب کامل قرار دارد اما این گفتهها نادرست است. اگرچه خشکسالی آسیبهایی بر بدنه میراثفرهنگی اصفهان وارد میکند اما این آسیبها قابل مرمت هستند و نشستزمین یا خشکسالی تخریب کامل آثار تاریخی را بهدنبال ندارد. به هر روی خشکسالی ضررهای بسیاری برای محیطزیست، طبیعت، میراثفرهنگی و در نتیجه گردشگری کشور به همراه دارد و به منظور مقابله با آن باید راهکارهای مقابله با خشکسالی را بدانیم و با تغییر شیوه مدیریتی در اصفهان از تخریبهای بیشتر آثار باستانی در این شهر جلوگیری کنیم.
بهطورکلی خشکسالی ویژه اصفهان نبوده و مشکلی برای تمام کشور بهشمارمیرود. به همین منظور باید در حوزه مدیریت آبی، نظرها و تصمیمهای کارشناسانه را جایگزین تصمیمهای سیاسی کنیم، زیرا کارشناسان دارای دیدگاه فنی و نگرش تخصصی بوده و شیوه مناسب مدیریت آب و مبارزه با خشکسالی را میدانند. مدیران دولتی باید با حفر چاههای غیرمجاز و برداشتهای بیرویه از منابع زیرزمینی بهطور جدی برخورد کنند.
یکی دیگر از مسائلی که موجب ایجاد خشکسالی در کشور میشود نبود مدیریت در حوزه کشاورزی کشور است. به بیان دقیقتر تولید محصولات کشاورزی باید مدیریت شود تا محصولات بیشتر از نیاز جامعه تولید نشوند. بهطوری که مشاهده میشود در صدها هکتار از زمینهای مناطق جنوب کشور که یکی از مناطق خشکسال ایران بهشمارمیرود هندوانه کاشته میشود که گاهی با تولید بالاتر از تقاضا روبهرو هستیم. مشابه این اتفاق برای محصولاتی مانند گوجهفرنگی، پیاز و دیگر صیفیجات نیز رخ میدهد.
از بین رفتن محصولات کشاورزی نخست به کشاورز و پس از آن به مردم منطقه ضرر میزند چراکه برای تولید محصولات کشاورزی از آبهای زیرزمینی استفاده شده و موجب هدررفت آب منطقه شده بیآنکه محصولی وارد بازار شود. بهعنوان نمونه در سال ۹۴ حدود ۱۷۰۰ تن سیبزمینی معدوم شد و برای استانی خشکسال مانند استان فارس ضرر جدی به شمار میرود. در ارومیه نیز هرسال هزاران تن سیبزمینی تولید میشود و بسیاری از آنها برای مصارف دامی مورد استفاده قرار میگیرد و بسیاری نیز دور ریخته میشود.
بهمنظور مدیریت آب کشور باید کشاورزی را مدیریت کنیم و با انجام محاسبات دقیق آماری دریابیم چه میزان محصولات طبیعی نیاز داریم و مازاد آن را تولید نکنیم. در زمینه مدیریت آبی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی باید تصمیمهای درست را اتخاذ و محصولات کشاورزی را در تمامی روستاها و شهرستانهای کشور کنترل کنند. باید اهمیت مدیریت آبی را به مدیران گوشزد کرد، زیرا هر لیتر از آب برای فرزندان ما حکم جریان خون دارد.
