معلولیت به مثابه یک محدودیت، پدیدهای است اجتماعی و بخش جداناپذیر از زندگی بشری.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: بهگونهای که هر انسانی در طول حیات خود به علل مختلف مانند بیماری و حوادث، یا با رسیدن به دوران سالمندی آن را تجربه میکند. از سوی دیگر پیشرفت علم و فناوری و ارتقا سطح بهداشت، موجب افزایش امید به زندگی و فراوانی این جمعیت شده است و در نتیجه این مهم ما را به ضرورت توجه جدی به این سرمایههای عظیم انسانی هدایت میکند تا از قابلیتهای زیاد این افراد در اجرای برنامههای توسعه کشور استفاده کنیم. شهر مجموعهای ترکیب شده از عوامل مختلف طبیعی، اجتماعی و محیطی است که ساخته دست انسان و خود انسان عنصر اصلی آن است که در این بین طراحی شهری نقش موثری ایفا میکند. طراحی شهری بخشی از طراحی فضای کالبدی است که با رشتههای مختلف علمی و هنری سروکار دارد و بخش بسیار مهم و حساسی از هویت شهروندان یک شهر به شمار میرود. در طراحی شهری باید حداقل خدمات و امکانهای شهری به طور یکسان در اختیار تمام اقشار به ویژه جانبازان و معلولان قرار بگیرد و در عین حال تنوع و امکان انتخاب متفاوت را برای گروههای مختلف جامعه فراهم سازد. شهری ایدهآل و مناسب باید که تمامی تعاریف فوق را در طراحی شهری خود داشته و نیز بهگونهای طراحی شود که فعالیت تمامی افراد جامعه از هر قشر و با هر محدودیتی را فراهم کند. طراحی، یکی از شاخصههای عمده یک شهر است که برای جانبازان و معلولان جسمی و حرکتی قابلدسترس باشد و مانعی در حرکات و رفتوآمدهای روزمره آنها ایجاد نکند. یک شهروند جانباز و معلول و سالمند، از حقوق اجتماعی برابری با سایر شهروندان برخوردار است و این حق و حقوق برابر، شامل امکان دسترسی آسان به اماکن مختلف شهری و معابر مناسب برای رفتوآمد این قشر جامعه است. به طور معمول یکی از مهمترین درخواستهای معلولان و جانبازان از مدیران شهری بهسازی معابر است و آنها بارها خواستار مناسبسازی جدولها، پیادهروها، بوستانها و... شدهاند. نظر به ضرورت تحقق حقوق جانبازان و معلولان و سالمندان به عنوان بخش قابلتوجهی از اقشار جامعه، در زمینه بهرهمندی از حق ورود و بهرهبرداری از منابع جامعه مانند سایر شهروندان و ایجاد فرصتهای برابر سایر افراد برای دسترسی به محیطهای فیزیکی، اطلاعات و ارتباطات، ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور به موجب ماده دو قانون حمایت از حقوق معلولان و آییننامه اجرایی آن در تلاش است که شرایطی را فراهم کند تا موانع مشارکت معلولان برطرف شده و بتوانند مانند سایر افراد در جامعه زندگی کنند. تحقق این امر از طریق سیاستگذاری، برنامهریزی، نظارت و جلب مشارکت همه دستگاهها امکانپذیر خواهد شد. در این زمینه اقدامهای زیادی انجام شده که البته این اقدامات در برابر حجم کارهای باقیمانده پاسخگوی نیاز معلولان نیست. در اینباره نماینده مردم سمیرم و عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی گفت: در بحث مناسبسازی معابر شهری باید دو موضوع مناسبسازی محیط شهری و اماکن عمومی مورد توجه برنامهریزان باشد. باید توجه داشت که مناسبسازی به معنای ایجاد محیطهای بدون مانع یا تسهیل دسترسی برای تمام افراد است. اصغر سلیمی در گفتوگو با صمت افزود: متولی اصلی در مناسبسازی محیط شهری، شهرداران هستند که باید با دقت و اهتمام بیشتری این موضوع را دنبال کنند و بسترهای لازم برای تردد و زندگی در شرایط مطلوب یک شهروند را برای معلولان و جانبازان سرافراز فراهم کنند. او تصریح کرد: مناسبسازی محیطهای شهری یکی از راهکارهای ارتقا کیفیت زندگی برای تمام افراد جامعه به ویژه افراد دارای معلولیت است. نماینده مردم سمیرم و عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: تمام مردم باید بتوانند آزادانه بدون خطر در محیط پیرامون خود اعم از ساختمانها و اماکن عمومی و معابر شهری تردد کنند و از تمام حقوق اجتماعی خود برخوردار شوند. سلیمی با اشاره به اینکه شهر متعلق به تمام شهروندان است و کودکان، نوجوانان، جوانان، زنان، مردان، افراد سالم و آسیبدیده همه شهروند هستند، اظهار کرد: به طور طبیعی فضاهای شهری باید مناسب برای تردد و فعالیت و تفریح تمام شهروندان باشد و فضاهای شهری نیازمند توجه جدی در زمینه اصلاح معابر برای استفاده جانبازان و معلولان است. او اضافه کرد: بهویژه اینکه ما باید توجه و نگرش ویژهای داشته باشیم به شیر مردانی که در بحرانیترین شرایط کشور با تمام وجود و با خلوصنیت و بدون توقع جانفشانی و ایثارگری کردند و ما امروز با عنوان جانبازان در خدمت آنها هستیم و موظف به ادای دین نسبت به آنها هستیم. نماینده مردم سمیرم و عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی بیان کرد: همچنین ما باید وظیفه خود را در مقابل آنها انجام بدهیم و مناسبسازی فضاهای شهری برای تردد آسان آنها حداقل خدمتی است که میتوانیم نسبت به جانبازان و معلولان انجام بدهیم. نگاه ویژه شورای پنجم نسبت به معلولان نماینده مردم گناباد و عضو کمیسیون عمران در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از مناسب نبودن ایستگاههای مترو برای تردد معلولان گفت: یک معلول همان حق و حقوقی را دارد که یک شهروند سالم دارد و بنابراین معابر شهری و حتی ایستگاههای مترو باید برای معلولان مناسبسازی شوند. حمید بنایی در گفتوگو با صمت افزود: باید امکانات و دسترسیهای شهری را طوری دراختیار مردم قرار دهیم که همه معلولان از این امکانات مانند مردم عادی بتوانند استفاده کنند اما این امکانات در ایستگاههای مترو درحالحاضر بسیار محدود است. او ادامه داد: ناهمواریهای فراوان در سطح شهر بهویژه پیادهروها، پلههای بسیار و پشتسر هم در اماکن عمومی، حفرههایی که بهمنظور کابلکشی حفاری شده و برای پرکردن آنها اقدامی انجام نشده، داربستهای فلزی که بهمنظور ساختوساز در پیادهرو نصب شده، جویهای آبی که در فاصلههای زیادی پل دارند و بسیاری از موارد دیگر، از بزرگترین معضلات تردد معلولان و جانبازان و بهویژه نابینایانی که از عصا استفاده میکنند) است. نماینده مردم گناباد و عضو کمیسیون عمران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه پروژههایی که در شهر راهاندازی میشود باید دسترسی معلولان در آن در نظر گرفته شود، تاکید کرد: متاسفانه معابر شهری فعلی ما اجازه تردد به افراد معلول را آنگونه که باید نمیدهد و واقعیت این است که افراد معلول نمیتوانند به راحتی برنامههای خود را انجام دهند. بنایی اضافه کرد: امیدوارم شورای پنجم نسبت به معلولان نگاه ویژهای داشته باشد و تا حد ممکن پیگیر رعایت حقوق معلولان باشند. البته برای اجرای هرچه بهتر این شرایط نیازمند همکاری همه دستگاهها و نهادها هستیم. او اظهار کرد: میبینیم که کشور ما به سمت سالمندی کشیده میشود که خود این موضوع چالشی بزرگ به شمار میرود اما به هرحال باید در آیندهای نزدیک امکاناتی برای جمعیت سالمند کشور در نظر گرفته شود که در کنار معلولان و ناتوانهای جسمی حرکتی حق زندگی دارند. از نگاه کارشناسان، در سیاستهای دوره جدید شهرداری، تعدیل نابرابریهای اجتماعی و تامین خدمات و فضاهای عمومی متناسب با نیاز شهروندان مورد توجه قرار میگیرد. در بحث مربوط به عدالت در تامین تسهیلات و خدمات شهری، سیاست توسعه عرصههای عمومی مانند پیادهراهها، و... مطرح شده است. بنابراین با چنین رویکردی باید منتظر ماند و دید که مدیریت شهری جدید برای رفع نیازهای شهروندی معلولان و کمتوانان، سالخوردگان و افراد با معلولیت موقت چه برنامههای عملیاتی را در برنامه کاری خود قرار میدهد.
