علیاکبر نیکو اقبال / اقتصاددان
چندین الگو در اقتصاد دنیا وجود دارد که کشورهای گوناگون آنها را اجرا کرده و موفقیتهایی از راه آن بهدست آوردهاند. در دنیا یک الگوی توسعهای اقتصادی بر مبنای سرمایهگذاری وجود دارد. سرمایهگذاری به معنی طبقاتی بودن یک کشور است. درواقع در الگوی سرمایهگذاری ۲۰ درصد ساکن طبقه بالای جامعه، ۸۰ درصد ثروت جامعه را در اختیار دارند و ۸۰ درصد باقیمانده صاحب ۲۰ درصد ثروت جامعه هستند. عملکرد این الگو بهنحوی است که ثروتمندان جامعه در بالاترین سطح قرار دارند. این الگو در کشورهای گوناگون از جمله ژاپن، امریکا، انگلیس و سایر کشورهای اروپایی از بعد از جنگ جهانی دوم عملکرد خوبی داشته و حتی در چین امروزی هم بهخوبی خود را نشان داده است. در این جوامع نظام سرمایهداری به نحوی عمل کرده که ۲۰ درصد بسیار ثروتمند، ۶۰ درصد طبقه متوسط و ۲۰ درصد نیز قشر ضعیف را بهوجود آورده است. سازمانها و نهادهای گوناگون در این کشورها با کمکهای گوناگون از جمله بیمه بیکاری به ۲۰ درصد فقیر جامعه کمک میکنند. کشورهایی چون سوئد و آلمان هم به همین ترتیب اداره میشوند. در کشور ما نیز الگوی سرمایهگذاری وارد شد اما سرمایهدارها نه مثل اروپا، امریکا و شرق آسیا بلکه به روش خودشان با این سرمایه برخورد میکنند. سرمایهدارهای ایرانی یا سرمایه خود را وارد جامعه نمیکنند یا اگر وارد کنند صرف کارهای مثل ویلاسازی میکنند. این سبک از صرف سرمایه باعث سربرآوردن سرمایهدارانی میشود که هر یک بهتنهایی صاحب چندین و چند آپارتمان و ویلا هستند. حال آنکه در کشوری مانند ژاپن چیزی بهنام ویلا اصلا وجود ندارد و میلیاردرهای این کشور در خانههایی با متراژی حدود ۱۲۰ متر زندگی میکنند و یک خودروی معمولی سوار میشوند و این یعنی ثروتشان را در کشور خود به جریان انداخته و تلاش میکنند آن را مولد کنند. در واقع آنها ثروتشان را برای وطن خود خرج میکنند. جالب اینکه کشورهای صنعتی که پایه و اساسشان فردگرایی است به این نتیجه رسیدهاند که با جمعگرایی است که میتوانند به توسعه و پیشرفت دست یابند. درواقع چیزی که آنها وجود ندارند خودخواهی است. حال آنکه در اینجا مهم این است که ساختمانها هرچه بلندتر باشند.