همزمان با افزایش روزافزون جمعیت و توسعه عمرانی شهرها و بالا رفتن کمی و کیفی معیارهای زندگی، ایجاد و گسترش مجموعه فضای سبز در شهرها مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: امروزه مفهوم شهرها بدون وجود فضای سبز موثر در اشکال گوناگون آن دیگر قابل تصور نیست. اما آنچه در طرح توسعه مجموعه فضای سبز از اهمیت برخوردار است، کاربرد موثر آب است، زیرا دوره وفور آب باکیفیت خوب و در دسترس برای آبیاری به سر رسیده و کمبود منابع آب یکی از چالشهای پیشروی شهرها در کشور ما است که این امر مصرف بهینه آب در عرصههای فضای سبز شهری را اجتنابناپذیر میکند. بخش بزرگی از آب مصرفی در مناطق شهری را آبیاری فضای سبز تشکیل میدهد. براساس آمار و اطلاعات موجود، مصارف عمومی و شهری سهم قابلتوجهی از مصارف آب را به خود اختصاص داده است و یکی از بزرگترین مصرفکنندگان آب در شهرها، فضاهای سبز هستند. نگاهی به الگوی مصرف آب در آبیاری فضای سبز نشان میدهد که راندمان مصرف آب در این بخش کمتر از۴۰درصد است. از اینرو توجه به نحوه آبرسانی و آبیاری و استفاده از سیستمهای جدید) آبیاری با فشار (میتواند در افزایش راندمان آبرسانی و آبیاری موثر واقع شود. از طرفی با افزایش جمعیت، نیاز به افزایش سطح زیرپوشش فضای سبز در عرصههای شهری مشهود است، اما این امر در مرحله نخست منوط به دراختیار داشتن منابع آب بیشتر یا صرفهجویی در مصرف آب از منابع موجود خواهد بود. بنابراین لازم است تا با مطالعه، طراحی و ایجاد سامانههای مستقل آبرسانی و آبیاری، بسترهای لازم برای حفظ و توسعه فضای سبز شهر فراهم شود. افزایش میزان مصرف آب در آبیاری سطوح چمن کاری و فضاهای سبز، وابستگی آنها به آب آشامیدنی، عملیات آبیاری ناکارآمد و استفاده نکردن یا استفاده ناچیز از آبهای بازیافتی از مواردی هستند که مدیریت شهر را مجبور کرده که در مصرف آب از روشهای مدیریت پایدار استفاده کنند. مهمترین راهکار مدیریت پایدار منابع محدود آب در آبیاری فضاهای سبز، برنامهریزی صحیح آبیاری براساس اصول علمی و فنی است. بخش عمده تلفات آب مصرفی در آبیاری فضای سبز در هنگام کاربرد آب انجام میشود. این تلفات هم در هنگام آبیاری (مانند نفوذ عمقی، هرزآب انتهایی و تلفات حاشیهای) و هم در هنگام مصرف آب است. در اینباره نماینده مردم شوش و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی گفت: وظیفه آبیاری فضای سبز برعهده شهرداریها گذاشته شده اما اینکه از چه نوع آبی برای آبیاری قسمتهای سبز کشور استفاده میشود، جای سوال دارد، چراکه درحالحاضر میزان بوستانها رو به افزایش است و اگر قرار باشد آبیاری با آب شرب انجام شود مسئله بحران آب در ابهام قرار میگیرد. راضی نوری در گفتوگو با افزود: با توجه به این موضوع آبیاری فضای سبز مسئله قابلتوجهی است و برای این موضوع راهکارهای متعددی اندیشیده شده، اما با این وجود تمام مسولان آبی کشور معتقدند که آبیاری فضای سبز در در تهران فقط با آب غیرشرب انجام میشود. او ادامه داد: سال گذشته شورای عالی آب مصوبهای را مبنیبر جلوگیری استفاده از شهرداری از آب شرب برای آبیاری فضای سبز تصویب کرد به نوعی تکلیفی برعهده شهرداری قرار داده شد تا آب مربوط به آبیاری از آب شرب جدا شود. علاوهبر این قرار بر این شد که در تعدادی از شهرها با مشارکت شهرداریها از پساب تصفیه شده که کیفیت مناسبی برای آبیاری فضای سبز دارند استفاده و پساب جایگزین آب شرب شود که این میتواند هم به توسعه فضای سبز و هم به جلوگیری از هدررفت آب کمک کند. نماینده مردم شوش و عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: با این وجود در برخی از شهرها به میزان متغیر از آب شرب برای آبیاری فضای سبز استفاده میشود اما با تدابیر در نظر گرفته شده در تهران از آب شرب برای آبیاری استفاده نمیشود و تلاش شده که با ساخت مخزنهای بتنی و بکارگیری از روشهای جدید آبیاری تاحد امکان در مصرف آب صرفهجویی شود. نوری تاکید کرد: با توجه به اهمیت منابع آبی در کشور و حساسیت این مسئله انتظار میرود که در تمام استانها به این مسئله توجه شود و شهرداری استانها این مسئله را در صدر برنامههای خود قرار دهند چون با توجه به وضعیت منابع آبی در کشور لازم است که تمام مسئولان برای حل شرایط آبی ایران تلاش کنند. تمام فضای سبز با آب خام، آبیاری میشود عضو شورای پنجم شهر تهران گفت: چند سالی است که با تکمیل طرح جامع آب خام فضای سبز شهر تهران و احیای قناتها، تمام سطوح فضای سبز با آب خام، آبیاری میشود. آرش میلانی در گفتوگو با افزود: براساس طرح جامع آب خام، آب مورد استفاده برای آبیاری فضای سبز شهر تهران از ۴ منبع آبی (چاهها، قناتها، آبهای سطحی و پساب فاضلاب) تامین میشود که به طور حتم بسیاری از این آبها پس از نفوذ در زمین یا جذب بهوسیله گیاه دوباره در چرخه طبیعی آب قرار میگیرند. او ادامه داد: سازمان بوستانها و فضای سبز شهرداری تهران به عنوان متولی فضای سبز شهر مجموعهای از فعالیتهای ستادی و عملیاتی را در بخش کاهش سرانه مصرف آب در فضای سبز به انجام رسانده است. میلانی با اشاره به اقدامهای انجام شده در زمینه کاهش سرانه مصرف آب، تصریح کرد: کاهش عرصههای چمن کاری با تغییر الگوی کاشت و استفاده از گیاهان پوششی جایگزین چمن و درختان و درختچههای مقاوم به کمآبی و سازگار با شرایط اقلیمی شهر تهران، افزایش راندمان آب آبیاری فضای سبز با تغییر روشهای دستی و سنتی به روشهای مکانیزه و نوین آبیاری تحت فشار ازجمله این اقدامات است. عضو شورای پنجم شهر تهران اظهار کرد: استفاده از روش کم آبیاری کردن بهوسیله آبیاری قطرهای، اجرایی کردن مبحث بازچرخانی آب خام و استفاده از پسابها، آبهای سطحی و روانآبها برای آبیاری فضای سبز از دیگر اقدامهای مطلوب انجام شده است. از نگاه کارشناسان، بیتردید آب همواره به عنوان یکی از عناصر اصلی هستی بخش و زنده نگهدارنده موجودات مطرح بوده و خواهد بود. از طرفی فضای سبز به عنوان یکی از موثرترین پدیدههای محیطزیست، پیوسته و در همه ادوار و با هر فرهنگ و آیینی موردتایید و تاکید بوده است. چگونه مصرف کردن آب و به عبارت دیگر مصرف بهینه آب یا مدیریت بهرهبرداری از آب از نقطه نظر کمی و کیفی، با تاکید بر آبیاری فضای سبز به لحاظهای اقتصادی و حفظ ارزشهای آن بسیار حائزاهمیت است.
