صفیه رضایی - روزنامهنگار
یکی از عارضههایی که در دنیای مدرن امروزی برای فناوری میتوان تصور کرد تغییر نگرش و ذهنیت به توسعه است. شاید در خیابان یا در اماکن عمومی شنیده باشید که مردم لیاقت امکانات را ندارند یا هنوز فرهنگ آن ایجاد نشده است. این باور همان عارضه ذهنی است که به زبان میآید و در حقیقت ذات تحول را به موازات گذر زمان برای جامعهای نفی میکند. این عارضه در بستر صنعت هم وجود دارد اما به شیوهای دیگر؛ یک مدیر صنعتی ممکن است با وجود تغییر و تحولات بسیاری که در صنعت متبوع خود به وجود آمده باشد هنوز خود را نیازمند به بروزرسانی نداند یا اینکه ماهیت تحول فناوری را طرد کند. این چالش در صنایع قدیمی خودنمایی میکند. از اینرو، تحول فناوری و برطرف کردن عارضه ناباوری توسعه را باید از سطوح مدیران صنعتی آغاز کرد که به دلایل مختلف نیازی به نوسازی در خود احساس نمیکنند. البته در دولت یازدهم برنامههای مطلوبی برای این مهم درنظر گرفته شد که یکی از آنها تربیت ۵۰۰ مدیر آماده بود که سال گذشته در دستور کار قرار گرفت. با این حال لازمه دیگری که میتوان برای پیوند بخش صنعتی سنتی به صنعت فناور درنظر گرفت نفوذ قشر جوان تحصیلکرده به عنوان مشاور به همراه افراد باتجربه است. بعید نیست در این میان انتقال اطلاعات و تجربهها به نسل جوان انجام شود اما نکته مهمتر حرکت در مسیر فرهنگسازی است که میتواند پایههای توسعه صنعتی را تقویت کند. به عبارتی، توسعه درونیسازی میشود. البته همواره نباید انتظار داشته باشیم که مدیران صنعتی مسیر رشد و توسعه فناوری را باور داشته باشند. نمونه آن را در برخورد با کسب و کارهای نوین شاهد هستیم که البته هر چند مقاوم باشد اما تداوم ندارد چرا که از لحظهای که یک عامل توسعه در میان مردم رسوخ کند در میانمدت قوی میشود و کمتر کسی میتواند آن را انکار کند زیرا باور و فرهنگ آن ایجاد میشود. از این رو، بهترین فرمول یا راهحلی که میتوان برای مکانیزه کردن یا نفوذ فناوری به دل صنایع قدیمی پیشنهاد کرد فرهنگسازی و درونیسازی فناوری است. ابزار این راهکار نیز سادهسازی فرآیند صنعتی در قالب نرمافزارها است. به عبارتی، آنجا که بخش صنعتی از بروزرسانی سختافزار کار خود امتناع میکند یا ضرورتی به بهینهسازی آن نمیبیند بهتر است که عملکرد مجموعه فرآیند یا بخشی از چالشها و مشکلات آن صنعت در قالب یک نرمافزار سادهسازی شود. روش دیگر اقناع مدیران صنعتی سختگیر مخالف بروزرسانی ایجاد صنایع مشابه موازی با آنها است به نحوی که تکمیلکننده کار آنها باشد اما به شیوه نوآور و جدید؛ بدیهی است که این فرهنگسازی میتواند در میانمدت موثر باشد.
