منابع آبهای زیرزمینی کشور به عنوان تامینکننده نیاز واحدهای معدنی کشور به شمار میآیند و معادن از طریق حفر چاه از این منابع بهرهمند میشوند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، به نقل از صمت البته این واحدها تنها یکی از مصرفکنندگان آبهای زیرزمینی هستند و در کنار آن صنایع دیگر همچون کشاورزی نیز بخش عمدهای از مصرف کل آب کشور را به خود اختصاص دادهاند. حال با توجه به توسعه روزافزونی که در صنعت معدنکاری کشور وجود دارد، در آینده نه چندان دور با کمبود منابع آبی روبهرو خواهیم شد. در این میان وزارت نیرو نیز که وظیفه تامین انرژی در کشور را برعهده دارد قدم در مسیر جدیدی گذاشته و به دنبال اکتشاف آبهای ژرف است. گفتنی است این نوع آب در مناطقی از کشور یافت میشود که آبهای زیرزمینی و سطحی ندارند (مناطق مرکزی، شرق و جنوب شرقی کشور) و از آنجایی که عمده معادن بزرگ کشور در این مناطق قرار گرفتهاند، میتوان این منابع را یکی از تامینکنندگان نیاز واحدهای معدن و صنایع معدنی کشور دانست.
سالانه 0/7متر آبهای زمینی افت میکنند برداشت غیرمجاز از آبهای زیرزمینی، کاهش میزان بارش در کشور و... همه باعث افت میزان سطح این آبها در کشور شده است. مشاور آب رییس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی درباره برداشت از ذخایر آبهای زیرزمینی در کشور و نظارت بر آنها گفت: بسته به نوع آبخور و دشت، میزان برداشت آب متفاوت است و نمیتوان یک عدد مشخص برای آن تعیین کرد زیرا هرکدام از آنها معیاری ویژه خود دارند. باید دید آبخوان منطقه چقدر است و چه اندازه در حال افت است و با توجه به آن مشخص کرد که آیا امکان برداشت از آن وجود دارد؟ مسعود مرسلی با بیان این مطلب افزود: حفر چاه و میزان برداشت از آبهای زیرزمینی و مقدار برداشت از آن بر عهده وزارت نیرو (امور آب و آبفای وزارت نیرو) است و روی این موضوع اعمال نظر دارد. حال ممکن است در برخی نقاط به شکل غیرمجاز چاههایی حفر شود یا در برخی موارد میزان برداشت از چاه بیش از مقدار تعیین شده باشد. برای نمونه میزان برداشت آب از یک چاه باید ۲۰لیتر باشد اما از سوی افراد بهرهبردار این میزان بیشتر شود. وی افزود: برداشت از منابع آبهای زیرزمینی در بسیاری از صنایع همچون معدنکاری و کشاورزی انجام میشود و تنها ممکن است میزان برداشتها با یکدیگر متفاوت باشد. البته در بخش معدن نظارت بیشتری از سوی مسئولان وجود دارد و امکان برداشت غیرمجاز از سوی آنها نسبت به دیگر موارد باید کمتر باشد. در این میان باید گفت میزان برداشت از منابع آبهای زیرزمینی بسته به نوع دشت متفاوت خواهد بود.
وی درباره وضعیت آبهای زیرزمینی در کشور در شرایط کنونی اظهار کرد: به طور متوسط سالانه ۷۰سانتیمتر آبهای زیرزمینی کشور پایینتر میرود (نزدیک به 0/7متر). البته این افت میزان آب در دشتهای مختلف با یکدیگر متفاوت است. حال با توجه به این شرایط، در ۱۰ سال آینده تراز آبهای زیرزمینی به ۷ متر در کل کشور افت میکند که عدد بزرگی است. این درحالی است که در کشورهای دیگر این افت تنها ۱۰تا ۲۰ سانتیمتر است.
مرسلی ادامه داد: ایران ششمین کشور برداشتکننده آب زیرزمینی و پنجمین مصرفکننده آب در جهان است. در حوزه معادن نیز میتوان گفت بیشتر بار مصرف آب بر دوش منابع آبی زیرزمینی است و این موضوع به دلیل محل قرارگیری معادن است. البته مصرف آب صنعت و معدن در کشور تنها ۲ درصد است و ۶ درصد به شرب و ۹۲درصد دیگر به کشاورزی اختصاص دارد اما به این معنا نیست که در بخش معدن مشکل کمبود آب وجود ندارد زیرا معادن در میان دشتها نیستند تا منابع آبخور مناسب برای استفاده داشته باشند بلکه در مناطقی هستند که تنها منابع آب سطحی را در اختیار دارند و آب زیرزمینی را مورد استفاده قرار میدهند.
اکنون برای بسیاری از معادن کشور به ویژه در جنوب شرقی، اکتشاف آبهای ژرف مطرح بوده و قرار است بعد از اکتشاف به مصرف معادن برسند. وی با بیان این مطلب ادامه داد: آبهای ژرف کیفیتهای متفاوتی با هم دارند (کیفیت خوبی ندارند) و کمتر میتوان از آن برای شرب استفاده کرد. برای نمونه اکنون برای تامین آب مورد نیاز معدن سنگان به دنبال آبهای ژرف هستیم تا بتوانیم از آن استفاده کنیم. البته برای معادن کرمان نیز اکتشاف برای آبهای ژرف در نظر گرفته شده است. گرچه استفاده از آبهای ژرف در ابتدا برای مصرف شرب در نظر گرفته شده اما در ادامه برنامهریزیهایی برای بکارگیری آن در صنعت و معدن وجود دارد.
وی افزود: ما در ایران تاکنون از آبهای ژرف استفاده نکردهایم اما ۲سالی است که هزینههای بسیاری برای کشف آب ژرف در کشور صرف شده که تاکنون به نتیجه نرسیده است. به گفته مرسلی، آبهای ژرف در مکانهایی که آب زیرزمینی و آب سطحی عادی ندارند، انجام میشود. مناطق شرقی، مرکزی و جنوب شرقی کشور این شرایط را دارند و در کنارش معادن خوب ایران در همین مناطق قرار گرفتهاند.
وی افزود: قرار است نخستین حلقه چاه آب ژرف در استان سیستان و بلوچستان حفر شود که عملیات آن آغاز نشده است. البته سازمان ایمیدرو و وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز به دنبال استفاده از آبهای ژرف برای معادن هستند و ممکن است وزارت نیرو یکی از مصارف آبهای ژرف را برای معادن کشور در نظر گیرد. گفتنی است که وزارت نیرو اکنون بیشتر در اکتشاف و استخراج آبهای ژرف ورود کرده است.
